Adhyaya 29

Verse 1

ईश्वर उवाच । अग्नितीर्थं ततो गच्छेत्सागरस्य तटे शुभे । यत्राऽसौ वाडवो मुक्तः सरस्वत्या वरानने

イーシュヴァラは言った。「それから吉祥なる海辺にあるアグニティールタへ赴くべし、美しき顔の者よ。そこにてサラスヴァティーは、ヴァーダヴァ――海底の火――を解き放った。」

Verse 2

दक्षिणे सोमनाथस्य सर्वपापप्रणाशनम् । तीर्थं त्रैलोक्यविख्यातं पद्मकं नाम नामतः

ソーマナータの南には、あらゆる罪を滅するティールタがあり、三界に名高く、その名をパドマカという。

Verse 3

धन्वंतरशते प्रोक्तं सोमेशाज्जलमध्यगम् । कुण्डं पापहरं प्रोक्तं शतहस्तप्रमाणतः । तत्र स्नानं प्रकुर्वीत विगाह्य निधिमंभसाम्

ダンヴァンタリの百の聖地のうちに説かれるのは、ソーメーシャ（ソーマナータ）近くの水中にある、罪を除くクンダで、その広さは百肘という。水の宝蔵に身を沈め、そこで沐浴の儀を行うべきである。

Verse 4

आदौ कृत्वा तु वपनं सोमे श्वरसमीपतः । शंकरं मनसा ध्यायन्केशांस्तत्र परित्यजेत् । समुत्तार्य ततः केशान्भूयः स्नानं समाचरेत्

まずソーメーシュヴァラの近くで剃髪を行い、心にてシャンカラを観想し、その髪をそこに捨て置くべきである。次いで髪を集めて取り除いたのち、再び沐浴の儀を修すべし。

Verse 5

यत्किंचित्कुरुते पापं मनुष्यो वृत्तिकर्शितः । तदेव पर्वतसुते सर्वं केशेषु तिष्ठति

人が生計の苦しみに迫られていかなる罪をなすとしても――おお山の娘よ――そのすべては髪の中に宿ると説かれる。

Verse 6

तस्मात्सर्वप्रयत्नेन केशांस्तत्र विनिक्षिपेत् । तदेव सोमनाथाग्रे कृत्वा तु द्विगुणं फलम्

ゆえに、あらゆる努力をもって髪をそこに納めるべきである。しかもその行いをソーマナータの御前でなすなら、得られる果報は二倍となる。

Verse 7

अग्नितीर्थसमीपस्थं कपर्द्दिद्वारमध्यगम् । तत्रैव द्विगुणं ज्ञेयमन्यत्रैकगुणं स्मृतम्

アグニティールタの近く、カパルッディ・ドヴァーラにおいては功徳は二倍と知るべし。ほかの地では一倍と伝えられる。

Verse 8

क्षुरकर्म न शस्तं स्याद्योषितां तु वरानने । सभर्तृकाणां तत्रैव विधिं तासां शृणुष्व मे

美しき面影の者よ、女人が剃刀で剃ることは相応しくないとされる。いま、夫ある女人がその地で守るべき特別の作法を、我より聞け。

Verse 9

सर्वान्केशान्समुद्धृत्य च्छेदयेदंगुलद्वयम् । ततो देवान्विधानेन तर्प्पयेत्पितृदेवताः

髪をすべてまとめ、二指の長さに切るべし。その後、定められた作法によりタर्पナを行い、諸天と祖霊の神々を満足させよ。

Verse 10

मुण्डनं चोपवासश्च सर्वतीर्थेष्वयं विधिः

剃髪（ムンダナ）と断食（ウパヴァーサ）—これがすべてのティールタにおける定めの行である。

Verse 11

गंगायां भास्करे क्षेत्रे मातापित्रोर्गुरौ मृते । आधाने सोमपाने च वपनं सप्तसु स्मृतम्

剃髪（ヴァパナ）は七つの機会に相応しいと説かれる。すなわち、ガンガーにおいて、バースカラ・クシェートラにおいて、母・父・師の死に際して、聖火を स्थापितする儀（アーダーナ）において、そしてソーマ飲用の儀において。

Verse 12

अश्वमेधसहस्राणां सहस्रं यः समाचरेत् । नासौ तत्फलमाप्नोति वपनाद्यच्च लभ्यते

たとえ千の千回に及ぶアシュヴァメーダ祭を修しても、ティールタにおいて規定どおりに剃髪することで得られる果報には及ばない。

Verse 13

विना मन्त्रेण यस्तत्र देवि स्नानं समाचरेत् । समाप्नोति क्वचिच्छ्रेयो मुक्त्वैकं पर्ववासरम्

おおデーヴィよ、そこで真言なく沐浴する者も、時にいくらかの功徳を得ることがある。だが聖なるパルヴァンの日には、その功徳さえ失われる。

Verse 14

विना मंत्रं विना पर्व क्षुरकर्म विना नरैः । कुशाग्रेणापि देवेशि न स्प्रष्टव्यो महोदधिः

真言なく、正しきパルヴァンの時なく、また人々による剃髪の作法なくしては、神々の御母よ、クシャ草の先ほどにも大海に触れてはならない。

Verse 15

एवं स्नात्वा विधानेन दत्त्वाऽर्घ्यं च महोदधौ । संपूज्य पुष्पगंधैश्च वस्त्रैः पुण्यानुलेपनैः

かくして法に従い沐浴し、大海にアルギャ（arghya）を捧げたなら、花と香、衣と吉祥の塗香をもって、ことごとく礼拝供養すべし。

Verse 16

हिरण्मयं यथाशक्त्या निक्षिपेत्तत्र कंकणम्

力に応じて、そこに黄金の腕輪を供物として納めるべし。

Verse 17

एवं कृत्वा विधानं तु स्पर्शयेल्लवणोदधिम् । मन्त्रेणानेन देवेशि ततः सांनिध्यतां व्रजेत्

かくして定めの作法を成し終えたなら、塩の大海に触れるべし。この真言によって、ああ神々の女主よ、ついにサーンニディヤ（神聖なる近接）に至る。

Verse 18

ॐ नमो विष्णुगुप्ताय विष्णुरूपाय ते नमः । सांनिध्ये भव देवेश सागरे लवणाम्भसि

「オーム。ヴィシュヌグプタに帰依し奉る。ヴィシュヌの御姿なる汝に帰依し奉る。ああ神々の主よ、この塩水の海に親臨し（サーンニディヤを授け）給え。」

Verse 19

अग्निश्च रेतो मृडया च देहो रेतोधा विष्णुरमृतस्य नाभिः । एतद्ब्रुवन्पार्वति सत्यवाक्यं ततोऽवगाहेत्तु पतिं नदीनाम्

「アグニは種子であり、身は慈悲深きシヴァの力により成る。ヴィシュヌはその種子を担い、また不死の甘露（アムリタ）の臍である。」この真実の言葉を語り、ああパールヴァティーよ、次いで水—河川の主—に入って浄めの沐浴をなすべし。

Verse 20

ॐ नमो रत्नगर्भाय मन्त्रेणानेन भामिनि । कंकणं प्रक्षिपेत्तत्र ततः स्नायाद्यदृच्छया

「オーム、ラトナガルバ（宝胎）に帰依し奉る。」この真言によって、ああ輝ける女よ、そこへ腕輪を投じ、次いで作法のままに沐浴すべし。

Verse 21

ततश्च तर्पयेद्देवान्मनुष्यांश्च पितामहान् । तिलमिश्रेण तोयेन सम्यक्छ्रद्धासमन्वितः

次いで、正しき信（シュラッダー）を具えて、胡麻を混ぜた水をもって、神々と人々と祖霊（祖先）にタルパナ（奠水供養）をしかるべく捧げるべし。

Verse 22

आजन्मशतसाहस्रं यत्पापं कुरुते नरः । सकृत्स्नात्वा व्यपोहेत सागरे लवणाम्भसि

人が幾十万の生にわたり犯したいかなる罪も、塩の水をたたえる大海にただ一度沐浴すれば、ことごとく捨て去られる。

Verse 23

वृषभस्तत्र दातव्यः प्रवृत्ते क्षुरकर्मणि । आत्मप्रकृतिदानं च पीतवस्त्रं तथैव च

そこでは剃髪の儀を始めるとき、雄牛を布施として施すべし。さらに身の程に応じて施与をなし、また黄色の衣も与えるべし。

Verse 24

अनेन विधिना तत्र सम्यक्स्नानं समाचरेत् । स्पर्शयेद्वाडवं तेजश्चान्यथा दोषभाग्भवेत्

この作法によって、そこで正しく沐浴を行うべし。さらに（儀礼として）ヴァーダヴァ火の威光に触れねばならない。さもなくば過失を負う。

Verse 25

वरः शापश्च तस्यायं पुरा दत्तो यथा द्विजैः

これこそが、かつて婆羅門の聖仙たちがそのものに授けた恩寵と呪詛である。

Verse 26

देव्युवाच । कुत्र कुत्र महादेव जलस्नानाद्विशुध्यति । किमर्थं सागरे दोषः प्राप्यते कौतुकं महत्

女神は言った。「おおマハーデーヴァよ、水に沐浴して清浄となるのは、いかなる場所ですか。なぜ大海では過失を得ると言われるのですか。これは私にとって大いなる不思議です。」

Verse 27

यत्र गंगादयः सर्वा नद्यो विश्रांतिमागताः । यत्र विष्णुः स्वयं शेते यत्र लक्ष्मीः स्वयं स्थिता

そこは、ガンガーをはじめ一切の河川が憩いに至るところ。そこは、ヴィシュヌご自身が横たわり給うところ。そこは、ラクシュミーご自身が現前して立ち給うところ——

Verse 28

किमर्थं वरशापं तु तस्य दत्तं द्विजैः पुरा । सर्वं विस्तरतो ब्रूहि महान्मे संशयोऽत्र वै

いかなる理由により、かつてその恩寵と呪詛が、婆羅門の聖賢たる二度生まれ（ドヴィジャ）によって彼に授けられたのですか。すべてを詳しくお語りください。ここにおいて、私には大いなる疑いが生じております。

Verse 29

ईश्वर उवाच । दीर्घसत्रं पुरा देवि प्रारब्धं सुरसत्तमैः । प्रभासं तीर्थमासाद्य सम्यक्छ्रद्धा समन्वितैः

イーシュヴァラは語った。「おおデーヴィよ、遠い昔、神々のうち最勝の者たちが、長き供犠の会（ディールガ・サトラ）を開始した。聖なるティールタ、プラバーサに到り、彼らは完全なる信（シュラッダー）と敬虔をもってそれを修した。」

Verse 30

ततः सत्रावसाने तु दत्त्वा दानमनेकधा । सर्वस्वं ब्राह्मणेन्द्राणां प्रभासक्षेत्रवासिनाम्

そしてその供犠の会が終わると、彼らはさまざまに布施を施し—まことに自らの全財を—プラバーサの聖域に住まう最上の婆羅門たちに捧げ与えた。

Verse 31

तावदन्ये द्विजास्तत्र दक्षिणार्थं समागताः । देशीयास्तत्र वास्तव्याः शतशोऽथ सहस्रशः

その間にも、他の二度生まれ（ドヴィジャ）たちが、ダクシナー（供犠の謝礼）を求めてそこに集まって来た。彼らはその地方の住人で、そこに住まう者たちであり、百人、千人と群れをなして来た。

Verse 32

प्रार्थनाभङ्गभीताश्च ततो देवाः सवासवाः । प्रणष्टास्तान्सुरान्दृष्ट्वा ब्राह्मणाश्चानुवव्रजुः

ブラーフマナたちの願いが挫かれることを恐れて、神々はインドラとともに姿を消した。神々が消え失せたのを見て、ブラーフマナたちはその後を追った。

Verse 33

खेचरत्वं पुरा देवि ह्यासीदग्रभुवां महत् । तेन यांति द्रुतं सर्वे यत्र यत्र सुरालयाः

おおデーヴィーよ、いにしえ、最勝の者たちは天空を行く大いなる力を備えていた。その力によって、神々の住まいがどこにあろうとも、皆すみやかに赴くことができた。

Verse 34

एवं सर्वत्रगामित्वं तेषां वीक्ष्य दिवौकसः । प्रविष्टाः सागरं भीता ऊचुर्वाक्यं च तं पुनः

彼らの遍く至る力を見て、天界の住人たる神々は恐れ、海へと入り、そして再び彼（大海）にこの言葉を告げた。

Verse 35

शरणं ते वयं प्राप्ता ब्राह्मणेभ्यो भयं गताः । नास्ति वित्तं च दानार्थं तस्माद्रक्ष महोदधे

われらはブラーフマナたちを恐れ、汝のもとへ避難して来た。施しのための財ももはや残っていない。ゆえに守り給え、ああ大海よ。

Verse 36

एकतः क्रतवः सर्वे समाप्तवरदक्षिणाः । एकतो भयभीतस्य प्राणिनः प्राणरक्षणम् । विशेषतश्च देवानां रक्षणं बहुपुण्यदम्

一方には、すぐれた布施を伴って成就したあらゆる祭祀がある。他方には、危難におびえる生きものの命を守ることがある。とりわけ、神々を護ることは多大な功徳をもたらす。

Verse 37

समुद्र उवाच । ब्राह्मणेभ्यो न भीः कार्या कथंचित्सुरसत्तमाः । अहं वो रक्षयिष्यामि प्रविशध्वं ममोदरे

海は言った。「おお、神々のうち最勝なる者たちよ、婆羅門たちをいかなる形でも恐れるな。われが汝らを守護しよう—わが腹の深みに入れ。」

Verse 38

ततस्ते विबुधाः सर्वे तस्य वाक्येन हर्षिताः । प्रविष्टा गह्वरां कुक्षिं तस्यैव भय वर्ज्जिताः

するとその言葉に歓喜したすべての神々は、洞窟のように深いその腹へと入り、そこで恐れを離れた。

Verse 39

समुद्रोऽपि महत्कृत्वा निजरूपं च भूरिशः । जलजाञ्जीवसंघातान्धृत्वा तीरसमीपतः

海もまた自らの姿を大いに広げ、無数の水の生きものの群れを集めて岸近くに留めた。

Verse 40

ततश्चक्र उपायं स ब्राह्मणानां निपातने । मत्स्यानामामिषं पक्त्वा महान्नेन च गोपितम्

それから彼は婆羅門たちを陥れる策をめぐらし、魚の肉を煮て大量の飯の下に隠した。

Verse 41

अथोवाच द्विजान्सर्वान्प्रणिपत्य कृतांजलिः । प्रसादः क्रियतां विप्रा मुहूर्त्तं मम सांप्रतम्

そして彼はすべての再生者（ドヴィジャ）にひれ伏し、合掌して言った。「尊き婆羅門よ、いま我に慈悲を垂れたまえ—このひとときをお許しください。」

Verse 42

आतिथ्यग्रहणादेव दीनस्य प्रणतस्य च । युष्मदर्थं मया सम्यगेतत्पाकं समावृतम् । क्रियतां भोजनं भूयो गंतव्यमनु नाकिनाम्

貧しくも伏して礼拝する者のもてなしを受け入れてくださった、そのことだけによって、私はあなたがたのためにこの食を正しく調え、覆い置きました。どうか召し上がりください。その後、神々とともに旅立たれよ。

Verse 43

अथ ते ब्राह्मणा मत्वा समुद्रं श्रद्धयान्वितम् । बाढमित्येव तं प्रोच्य बुभुजुः स्वर्णभाजने

そのとき彼らブラーフマナたちは、大海が信心に満ちていると見て、「よろしい」と答え、黄金の器で食事をした。

Verse 44

न व्यजानंत तन्मांसं गुप्तं स्वादु क्षुधार्द्दिताः

飢えに苦しんでいたため、隠された肉であることに気づかなかった。味がよかったからである。

Verse 45

ततस्तृप्ताश्च ते विप्रा ब्राह्मणा विगतक्षुधः । आशीर्वादं ददुः सर्वे ब्राह्मणाः शंसित व्रताः

やがて彼らブラーフマナは満ち足り、飢えも去った。すると誓戒と修行で名高いすべてのブラーフマナが、祝福の言葉を授けた。

Verse 46

भोजनांतो ब्राह्मणानां प्राणांतः क्षत्रजन्मनाम् । आशीविषाणां सर्पाणां कोपो ज्ञेयो मृतावधिः । प्रेरयामास देवान्वै गम्यतामित्युवाच तान्

「ブラーフマナの食事の終わりは、クシャトリヤの家に生まれた者にとっての命の終わりに等しい。毒蛇の怒りは、死に至るまで続くと知るべきである。」こう言って彼は神々を促し、「さあ、出立せよ」と告げた。

Verse 47

ततो देवाः सगंधर्वा गच्छंतः शीघ्रगा वियत् । गच्छतस्तांस्ततो दृष्ट्वा ब्राह्मणास्तत्र वंदिता

そのとき神々はガンダルヴァたちとともに、虚空を疾く翔け去った。彼らの去るのを見て、そこにいたバラモンたちは恭しく礼拝し、敬礼を捧げた。

Verse 48

दक्षिणार्थं समुत्पेतुः सुरानुद्दिश्य पृष्ठतः

彼らは後ろから立ち上がり、神々に向かって、ダクシナー（謝礼・供物）を受け取るために近づこうとした。

Verse 49

ततः प्रपतिता भूमौ द्विजास्ते सहसा पुनः । अभक्ष्यभक्षणात्ते वै ब्राह्मणा मांसभक्षणात्

するとその「二度生まれた」バラモンたちは、たちまち再び地に倒れ伏した。禁じられたもの、すなわち肉を食したからである。

Verse 50

निष्कृतिं तां परिज्ञाय समुद्रस्य रुषान्विताः । ददुः शापं महादेवि रौद्रं रौद्रवपुर्द्धराः

その「贖罪」が実は海の企てであると悟るや、彼らは怒りに満ちて—おおマハーデーヴィーよ—憤怒の相を帯び、猛き呪詛を宣した。

Verse 51

यस्मादभक्ष्यं मांसं वै ब्राह्मणानां परं स्मृतम् । त्वयोपहृतमस्माकं सुगुप्तं भक्ष्यसंयुतम्

肉はまことに、バラモンにとって最も禁じられたものと伝えられている。しかるに汝は、それを巧みに隠し、食すべき物に混ぜて我らに差し出した。

Verse 52

एकतः सर्वमांसानि मत्स्यमांसं तथैकतः । एकतः सर्वपापानि परदारास्तथैकतः

一方にはあらゆる肉があり、他方には魚肉のみがある。一方には一切の罪があり、他方には他人の妻に近づくという罪のみがある。

Verse 53

एवं वयं विजानन्तो यदि मांसस्य दूषणम् । तथापि वंचिताः सर्वे अपरीक्षितकारिणः

肉を食することの過ちをよく知っていながら、それでも私たちは皆、よく吟味せずに行ったために欺かれてしまった。

Verse 54

यस्मात्पापमते क्रूरं त्वया वै वञ्चिता वयम् । मांसस्य भक्षणात्तस्मादपेयस्त्वं भविष्यसि

罪の意を抱く残酷な者よ、汝はまことに我らを欺いた。ゆえにこの肉食の報いとして、汝は「飲むに適さぬもの」となり（汝の水は飲用に堪えぬであろう）。

Verse 55

अस्पृश्यस्त्वं द्विजेंद्राणामन्येषां च नृणां भुवि । तवोदकेन ये मर्त्त्याः करिष्यंति कुबुद्धयः

汝は最勝の再生族（バラモン）にとっても、また地上の他の人々にとっても、触れてはならぬ不浄のものとなる。汝の水を用いようとする愚かな人々は—

Verse 56

स्नानं ते नरकं घोरं प्रयास्यंति न संशयः । कृतघ्नानां च ये लोका ये लोकाः पापकर्मिणाम्

汝にて沐浴する者は、疑いなく恐るべき地獄へ赴くであろう——恩を知らぬ者の界、そして悪業をなす者の界へと。

Verse 57

तांस्तवोदक संस्पर्शाल्लप्स्यंते मानवा भुवि

汝の聖なる水に触れることにより、地上の人々もまた同じ果報と帰趣を得るであろう。

Verse 58

ईश्वर उवाच । एवं शप्तः समुद्रस्तैर्ब्राह्मणैर्वरवर्णिनि । ततो वर्षसहस्रं तु ह्यस्पृश्यः संबभूव ह

イーシュヴァラは告げた。「かくして彼の婆羅門たちに呪われたゆえに、麗しき肌の女よ、海はまことに千年のあいだ“不触（ふしょく）”となった。」

Verse 59

ततस्त्रासाकुलो भूत्वा सर्वांस्तानिदमब्रवीत् । देवकार्यमिदं विप्रा मया कृतमबुद्धिना

そのとき彼は恐れと動揺にとらわれ、皆に言った。「おお婆羅門たちよ、これは देव（神々）のための務めであったが、我は愚かにも、正しい分別なく行ってしまった。」

Verse 60

बुभूषता परं धर्मं शरणागतसंभवम् । कामात्क्रोधाद्भयाल्लोभाद्यस्त्यजेच्छरणागतम्

至上のダルマを保たんとする者—帰依して来る者を護ることより生ずるダルマ—が、欲・怒り・恐れ・貪りによって、庇護を求める者を捨てるなら、その者は糾弾されるべきである。

Verse 61

सत्याद्वापि स विज्ञेयो महापातककारकः । युष्मद्भीत्या समायाताः स्वर्गिणः शरणं मम

たとえ真実のためであっても、そのような者は大罪をなす者と知られるべきである。汝らを恐れて我がもとへ庇護を求めて来た者たち—たとえ天界の住人であっても—を見捨てるならば。

Verse 62

ते मया रक्षिताः सम्यग्यथाशक्त्या ह्युपायतः । शोषयिष्येऽहमात्मानं यस्माच्छप्तः प्रकोपतः

「我は力の及ぶかぎり、ふさわしい手立てによって彼らを正しく守護した。だが怒りにより呪詛を受けたゆえ、今や我が身を自ら枯らしてゆこう。」

Verse 63

भवद्भिर्नोत्सहे स्थातुं जनस्पर्शविनाकृतः । एवमुक्त्वा ततो देवि समुद्रः सरितांपतिः । आत्मानं शोषयामास दुःखेन महता स्थितः

「生きとし生けるものとの触れ合いを失っては、あなたがたの御前に留まることはできぬ。」そう告げて、女神よ、海—諸河の主—は深い大悲に沈みつつ、自らを乾かし始めた。

Verse 64

ततो देवगणाः सर्वे स्थलाकारं महार्णवम् । शनैःशनैः प्रपश्यंतो भयेन महताऽन्विताः

そのとき諸天の群れは皆、ゆるやかに、ゆるやかに、大海が乾いた大地の姿へと変じてゆくのを見て、甚大な恐れに包まれた。

Verse 65

ऊचुर्गत्वा तु लोकेशं देवदेवं पितामहम् । अस्मत्कृते द्विजैः शप्तः सागरो ब्राह्मणोत्तमैः

彼らは世の主、神々の神ピターマハ（Pitāmaha）のもとへ赴き、こう申し上げた。「我らのために、海は最勝のバラモンたちより呪詛を受けました。」

Verse 66

स शोषयति चात्मानं दुःखेन महतान्वितः । समुद्राज्जलमादाय प्रवर्षंति बलाहकाः

「彼は大いなる悲しみに苛まれ、自らを枯らしております。しかも雨雲は海より水を汲み取り、雨となして降らせております。」

Verse 67

ततः संजायते सस्यं सस्याद्यज्ञा भवंति च । यज्ञैः संजायते तृप्तिः सर्वेषां त्रिदिवौकसाम्

その雨より作物が生じ、作物よりヤジュニャ（祭祀）が成り立つ。祭祀より、天界に住む者すべての満足が生まれる。

Verse 68

एवं तस्य विनाशेन नाशोऽस्माकं भविष्यति । तस्मात्त्वं रक्ष तं गत्वा यथा शोषं न गच्छति

このように、彼が滅べば我らも滅びる。ゆえに汝は赴いて彼を守り、完全に干上がることのないようにせよ。

Verse 69

यथा तुष्यंति विप्रास्ते तथा नीतिर्विधीयताम्

かのバラモンたちがことごとく満ち足りるように、正しい規範（ニーティ）を定めよ。

Verse 70

देवानां वचनाद्ब्रह्मा गत्वा सागरसन्निधौ । समुद्रार्थे ययाचे तान्ब्राह्मणान्क्षेत्रवासिनः

神々の言葉により、ブラフマーは大海のほとりへ赴き、海のために、その聖域に住むバラモンたちに嘆願した。

Verse 71

ब्रह्मोवाच । प्रसादः क्रियतामस्य सागरस्य द्विजोत्तमाः । यथा पवित्रतां याति मद्वाक्यात्क्रियतां तथा

ブラフマーは言った。「おお、二度生まれし者（ドヴィジャ）の中の最勝よ。この海に恩寵を与えよ。我が願いに従って行い、これが清浄に至るようにせよ。」

Verse 72

प्रदास्यति स युष्मभ्यं रत्नानि विविधानि च

彼はまた、汝らに種々の宝玉をも授け給う。

Verse 73

यूयं भविष्यथात्यंतं भूमिदेवा इति क्षितौ । नाम्ना मद्वचनान्नूनं सत्यमेतन्मयोदितम्

地上において汝らはまことに「地の神々」として知られよう。わが言葉により疑いなし—この真実を我は宣言する。

Verse 74

ब्राह्मणा ऊचुः । नान्यथा कर्तुमिच्छामस्तव वाक्यं जगत्पते । न च मिथ्याऽत्मनो वाक्यं प्रमाणं चात्र वै भवान्

ブラーフマナたちは言った。「おお世界の主よ、我らは汝の御言葉に背いて行うことを望まぬ。己が言葉は虚偽であってはならず、ここにおいてまことに汝こそが権威（プラマーナ）である。」

Verse 76

तन्नो वाक्यात्सुरश्रेष्ठ हितं वा यदि वाहितम् । परं स्याज्जगतां श्रेयः सर्वेषां च दिवौकसाम् । तथा कुरु जगन्नाथ अस्माकं हितकारणम्

おお神々のうち最勝なる御方よ、もし我らの言葉より何らかの利益がもたらされるなら、それが諸世界と一切の天上の住人にとっての至上の安寧となりますように。おお宇宙の主よ、そのように行い給え—我らの益のためにも。

Verse 77

नान्यथा शक्यते कर्त्तुं द्विजानां वचनं हि तत् । ब्राह्मणाः कुपिता नूनं भस्मीकुर्युः स्वतेजसा

これを他のように為すことはできぬ。まさにそれが二度生まれし者たちの言葉だからである。もしブラーフマナが憤れば、自らの霊的光輝によって（すべてを）必ず灰と化すであろう。

Verse 78

देवान्कुर्युरदेवांश्च तस्मात्तान्नैव कोपयेत् । यस्मादेव तव स्पर्शस्त्रिधा मेध्यो भविष्यति

彼らは神々をも非神へと変え得る。ゆえに彼らを怒らせてはならない。まさに汝の触れによって、海は三重に浄めるものとなり、聖なる儀礼にふさわしくなる。

Verse 79

पर्वकाले च संप्राप्ते नदीनां च समागमे । सेतुबंधे तथा सिंधौ तीर्थेष्वन्येषु संयुतः

祭時が到来し、また諸河の合流点において——セートゥバンダ、海、そして他の聖なる渡し場においても——（彼／それ）はそこに結びついて在る。

Verse 80

इत्येवमादिसर्वेषु मध्येऽन्यत्र न कर्मणि । यत्फलं सर्वतीर्थेषु सर्वयज्ञेषु यत्फलम् । तत्फलं तव तोयस्य स्पर्शादेव भविष्यति

かくして、あらゆる聖なる修行の中に、これに等しい他の行いはない。すべてのティールタで得られる功徳、すべての供犠で得られる功徳——その同じ果報が、ただ汝の水に触れるだけで生じるのである。

Verse 81

गयाश्राद्धे तु यत्पुण्यं गोग्रहे मरणेन च । तत्फलं तव तोयस्य स्पर्शादेव भविष्यति

ガヤーでシュラーダ（śrāddha）を修して得る功徳、またゴーグラハで命終して得る功徳——その同じ果報が、ただ汝の水に触れるだけで得られる。

Verse 82

अपेयस्त्वं तथा भावि स्वादमात्रेण केवलम् । गंडूषमपि पीतं च तोयस्याशुभनाशनम्

汝はまた、飲用には適さず、ただ味わうのみと見なされるであろう。されど、その水を一口含んで口をすすぐだけでも、不吉を滅するものとなる。

Verse 84

यावत्त्वं तिष्ठसे लोके यावच्चद्रार्कतारकाः । तवोदकामृतैस्तृप्तास्तावत्स्थास्यंति पूर्वजाः

汝がこの世にとどまり、月・日・星々が存するかぎり、汝の供える水は甘露のごとく祖霊を満たし、先祖たちはその間ずっと支えられて在り続ける。

Verse 86

यात्रायामथवान्यत्र पर्वकाले शशिग्रहे । अत्र स्नास्यति यः सम्यक्सागरे लवणांभसि । अश्वमेधसहस्रस्य फलं प्राप्स्यति मानवः

巡礼の途上であれ他の時であれ—祭日や月食の折であれ—ここで海の塩の水に如法に沐浴する者は、千回のアシュヴァメーダ祭に等しい功徳を得る。

Verse 87

श्रीसोमेशसमुद्रस्य अंतरे ये मृता नराः । पापिनोऽपि गमिष्यंति स्वर्गं निर्धूतकल्मषाः

聖なるシュリー・ソーメーシャの海の境内で死する者は、たとえ罪ある者であっても、穢れを振り落として天界へ赴く。

Verse 88

एवं भविष्यति सदा तव मद्वचनाद्विभो । प्रयच्छस्व द्विजेंद्राणां रत्नानि विविधानि च

かくして常にそのようになろう、力ある者よ、我が言葉によって。ゆえに、最上の二生者（dvija）たちに種々の宝玉を布施として授けよ。

Verse 89

माघे मासि च यः स्नायान्नैरंतर्येण भावितः । पौंडरीकफलं तस्य दिवसेदिवसे भवेत्

また、マーガ月に途切れることなく信心をもって沐浴する者には、パウṇḍarīka（大いなる功徳）の果報が日ごとに生じる。

Verse 90

ईश्वर उवाच । पितामहवचः श्रुत्वा बाढमित्येव सागरः । ब्राह्मणेभ्यः सुरत्नानि ददौ श्रद्धा समन्वितः

イーシュヴァラは言われた。ピターマハ（梵天）の御言葉を聞くや、大海は「然り、しかるべし」と答え、篤き信心をもって、婆羅門たちに最上の宝珠を施した。

Verse 91

ब्राह्मणैर्ब्रह्मणो वाक्यमशेषं समनुष्ठितम् । क्षुरकर्म तथा कृत्वा स्नानं सर्वेऽपि चक्रिरे

婆羅門たちは梵天の御言葉を余すところなく実行した。ついで剃髪の儀（クシュラ・カルマ）を行い、皆そろって聖なる沐浴に入った。

Verse 92

एवं पवित्रतां प्राप्तस्तीर्थत्वं लव णोदधिः । तस्य मध्ये महादेवि लिंगानां पंचकोटयः

かくして塩の大海は清浄を得て、ティールタ（聖なる渡し場）となった。その中には、ああマハーデーヴィーよ、シヴァ・リンガが五コーティ（五千万）ある。

Verse 93

भविष्यति नृणां लोके तव सौख्यविवर्द्धनम् । पितॄणां तव तोयेन यः करिष्यति तर्पणम् । पूर्वोक्तेन विधानेन तस्य पुण्यफलं शृणु

人の世において、それは汝の安楽を増し広げる。先に説いた作法に従い、汝の水をもって祖霊（ピトリ）にタルパナ（供養）を行う者の功徳の果を、今聞くがよい。

Verse 94

मध्ये तु प्रावृतं सर्वमस्मिन्मन्वंतरे प्रिये । चक्रमैनाकयोर्मध्ये दिशि दक्षिणमुच्यते

愛しき者よ、このマンヴァンタラにおいては、中ほどの一切は覆われ囲まれていると言われる。チャクラ（Cakra）とマイナーカ（Maināka）の間の方角は、南方の区画と称される。

Verse 95

शातकुम्भमये कुम्भे धनुषायुतविस्तृते । तत्र कुंभस्य मध्यस्थो वडवानलसंज्ञितः

一万弓の長さに広がる黄金の壺（クンバ）の中、その壺のまさに中央に、「ヴァḍヴァーナラ（牝馬の火）」と呼ばれるものが鎮まっている。

Verse 96

सूचीवक्त्रो महाकायः स जलं पिबते सदा । एतदंतरमासाद्य अग्नितीर्थं प्रचक्षते

針のような口をもち、巨体なるそれは、つねに水を飲み続ける。この間の地に至れば、ここを「アグニ・ティールタ（火の聖なる渡り場）」と称える。

Verse 97

तस्य मध्ये महासारं वाडवं यत्र वै मुखम् । श्रीसोमेशाद्दक्षिणतो धन्वंतरशतावधि । उत्तरान्मानसात्पूर्वं यावदेव कृतस्मरम्

その中央には大いなる精髄がある—すなわち、海底の火ヴァḍヴァの口がまさに在るところ。そこはシュリー・ソーメーシャ（Śrī-Someśa）より南へ百ダンヴァンタラの距離にあり、またマーナサー（Mānasā）から北へ、東へと延びてクṛタスマラー（Kṛtasmarā）に至る。

Verse 98

एतद्गोप्यं वरारोहे न देयं यस्य कस्यचित् । ब्रह्मघ्नोपि विशुध्येत श्रुत्वैतन्नात्र संशयः

これは秘事である、あでやかな腰の君よ。みだりに誰彼へ授けてはならぬ。たとえ婆羅門を殺めた者であっても、これを聞けば清められる—疑いはない。

Verse 99

एवं शापो वरो दत्तः सागरस्य यथा द्विजैः । पूर्वं रुष्टैस्ततस्तुष्टैस्तत्सर्वं कथितं मया

かくして、二度生まれし者（ドヴィジャ）たちは、初めは怒り、のちに満ち足りて、海に呪いと恩寵とを授けた。これら一切を、わたしは語り終えた。