Adhyaya 118

Verse 1

ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि गोप्यादित्यमनुत्तमम् । भूतेशाद्वायवे भागे धनुषां त्रिंशकेन्तरे

イーシュヴァラは言った。「それから、大女神よ、無上なるゴーピヤーディティヤの（聖所）へ赴くべきである。ブーテーシャよりヴァーヤヴィヤ（北西）の方位にあり、距離は三十ダヌシュ（弓の長さ）である。」

Verse 2

बलातिबलदैत्यघ्न्या दक्षिणाग्नेयसंस्थितम् । धनुषां दशके देवि संस्थितं पापनाशनम्

女神よ、それは南—南東（アーグネーヤ）の方位にあり、距離は十ダヌシュである。罪を滅する霊地であり、バラーティバラの魔族を討ったことで名高い。

Verse 3

तस्योत्पत्तिं प्रवक्ष्यामि महापापहरां शुभाम् । यां श्रुत्वा मानवो भक्त्या दुःखशोकैः प्रमुच्यते

その吉祥なる起源を、我は説き明かそう――大いなる罪を除き去るものである。これを信心をもって聴く人は、苦しみと悲嘆から解き放たれる。

Verse 4

पुरा कृष्णो महातेजा यदा प्रभासमागतः । सहितो यादवैः सर्वैः षट्पञ्चाशतिकोटिभिः

昔、大神光を放つクリシュナがプラバーサに来臨したとき、すべてのヤーダヴァたち――その数五十六クロール――を伴っていた。

Verse 5

षोडशैव सहस्राणि गोप्यस्तत्र समागताः । लक्षमेकं तथा षष्टिरेते कृष्णसुताः प्रिये

そこには一万六千のゴーピーたちも集った。愛しき者よ、クリシュナの御子らは十万六十の数であった。

Verse 6

तत्र प्राभासिके क्षेत्रे संस्थिताः पापनाशने । यादवस्थलमासाद्य यावद्रैवतको गिरि

そこプラーバーサの聖域――罪を滅する地――において、彼らはヤーダヴァの住処に至り、ライヴァタカ山に及ぶまで留まり住んだ。

Verse 7

तत्र द्वादशवर्षाणि संस्थितास्ते महाबलाः । क्षेत्रं पवित्रमादाय शिवलिंगानि ते पृथक् । स्थापयाञ्चक्रिरे सर्वे ह्यंकितानि स्वनामभिः

そこで彼ら大力の者たちは十二年のあいだ留まった。清浄なるその地を受け、各々が別々にシヴァ・リンガを建立し、すべてに自らの名を刻み記した。

Verse 8

एवं समग्रं तत्क्षेत्रं यावद्द्वादशयोजनम् । ध्वजलिंगांकितं चक्रुः सर्वे यादवपुंगवाः

かくして、その全域――十二ヨージャナに及ぶ地――は、ヤーダヴァの俊傑たちによって幢旗とシヴァ・リンガの印で満たされ、標された。

Verse 9

हस्तहस्तान्तरे देवि प्रासादाः क्षेत्र मध्यतः । सुवर्णकलशोपेताः पताकाकुलितांबराः । विराजंते तु तत्रस्थाः कीर्तिस्तंभा हरेरिव

おおデーヴィよ、その聖なる地のまさに中央には、手の間隔ごとに宮殿のごとき祠堂が立ち、黄金の宝瓶の頂を戴き、旗幟が空を埋めて翻り、ハリの名声の柱のように燦然と輝いていた。

Verse 10

ततो गोप्यो महादेवि आद्या याः षोडश स्मृताः । तासां नामानि ते वक्ष्ये तानि ह्मेकमनाः शृणु

ついで、おおマハーデーヴィよ、記憶される十六の原初のゴーピーがいる。今よりその名を告げよう。心を一点に定めて聴きなさい。

Verse 11

लंबिनी चन्द्रिका कान्ता क्रूरा शान्ता महोदया । भीषणी नन्दिनीऽशोका सुपर्णा विमलाऽक्षया

その名は、ランビニー、チャンドリカー、カーントー、クルーラー、シャーンター、マホーダヤー。さらに、ビーシャニー、ナンディニー、アショーカー、スパルナー、ヴィマラー、アクシャヤーである。

Verse 12

शुभदा शोभना पुण्या हंसस्यैताः कलाः स्मृताः । हंस एव मतः कृष्णः परमात्मा जनार्दनः

シュバダー、ショーバナー、プンニヤー—これらはハンサ（聖なる白鳥）の神的な分有として記憶される。そしてそのハンサこそ、クリシュナご自身—ジャナールダナ、至上のアートマン—であると説かれる。

Verse 13

तस्यैताः शक्तयो देवि षोडशैव प्रकीर्तिताः । चन्द्ररूपी ततः कृष्णः कलारूपास्तु ताः स्मृताः

おおデーヴィよ、これらはまさに十六のシャクティとして称えられる。ゆえにクリシュナは月の姿であり、彼女らはそのカラー—月の分相—の形として記憶される。

Verse 14

संपूर्णमण्डला तासां मालिनी षोडशी कला । प्रतिपत्तिथिमारभ्य विचरत्यासु चन्द्रमाः

それらのうち第十六の相「マーリニー」は、月輪を完全な円満へと成す。朔日（プラティパット）より、月はこれらの相を巡り行く。

Verse 15

षोडशैव कला यास्ता गोपीरूपा वरानने । एकैकशस्ताः संभिन्नाः सहस्रेण पृथक्पृथक्

おお麗しき面貌の者よ、その十六の相はゴーピー（牧女）の姿として現れる。さらに各々は千に分かれ、ひとつひとつが別々に異なる。

Verse 16

एवं ते कथितं देवि रहस्यं ज्ञानसंभवम् । एवं यो वेद पुरुषः स ज्ञेयो वैष्णवो बुधैः

かくして、女神よ、真の智より生じたこの秘義を汝に語った。これをこのように悟る人は、賢者により真のヴァイシュナヴァと認められる。

Verse 17

अथ ताभिः कृताञ्ज्ञात्वा प्रासादान्यादवैः पृथक् । ततो गोप्योऽपि ताः सर्वाः सहस्राणि तु षोडश । कृष्णमाज्ञाप्य भावेन स्थापयांचक्रिरे रविम्

次いで、相応の礼遇を受けたのち、ヤーダヴァたちは別々に社殿を整えた。さらに、十六千のゴーピーたちはクリシュナの許しを得て、深き信愛をもってその地にラヴィ（太陽神）を安置した。

Verse 18

ऋषिभिर्नारदाद्यैस्तास्तथा क्षेत्रनिवासिभिः । तं प्रतिष्ठापयामासुः प्रतिष्ठाविधिना रविम्

ナーラダらの聖仙および聖域の住民とともに、彼らは正しいプラティシュター（奉安・開眼）の作法により、そのラヴィ（太陽神）を安置した。

Verse 19

प्रतिष्ठिते ततः सूर्ये ददुर्दानानि भूरिशः । ततः क्षेत्रनिवासिभ्यो गोभूहेमांबराणि च

かくして太陽神が奉安されると、彼らは豊かに施しを行った。さらにその聖域の住人たちに、牛と土地と黄金、そして衣をも授けた。

Verse 20

ततस्त ऋषयः सर्वे संतुष्टा हृष्टमानसाः । चक्रुर्नाम रवेस्तत्र गोप्यादित्येति विश्रुतम् । सर्वपाप हरं देवं महासौभाग्यदायकम्

そのとき、すべての聖仙たちは満ち足り、心喜んで、そこで太陽神に「ゴーピャーディティヤ」と名づけた。かの神は一切の罪を滅し、大いなる吉祥の福を授ける。

Verse 21

एवं कृते कृतार्थास्ताः संप्राप्यातिमहद्यशः । जग्मुर्यथागतं सर्वा द्वारकां कृष्णसंयुताः

こうしてすべてが成し遂げられると、彼女たちは目的を果たし、大いなる名声を得た。やがて来たときのままに、クリシュナと共にドヴァーラカーへ帰って行った。

Verse 22

पुनः कालान्तरे देवि शापाद्दुर्वाससः प्रिये । यादवस्थलतां प्राप्ताः प्रभासे पापनाशने

さらに時が過ぎて、女神よ、愛しき方よ、ドゥルヴァーサスの呪いによって、彼女たちは罪を滅する聖地プラバーサにあるヤーダヴァ族の住処へと至った。

Verse 23

एवं ते कथितो देवि गोप्यादित्यसमुद्भवः । माहात्म्यं तस्य ते वच्मि पूजावन्दनजं क्रमात्

このように、女神よ、私は「ゴーピャーディティヤ」の起源を汝に語り終えた。今より、礼拝と恭敬の礼拝（頂礼）によって生ずるその偉大なる功徳を、順を追って説き明かそう。

Verse 24

अस्मिन्मित्रवने देवि यो गोपीभिः प्रतिष्ठितः । तस्य दर्शनमात्रेण दुःखशोकैः प्रमुच्यते

このミトラヴァナにおいて、女神よ、ゴーピーたちが安置した神をただ拝見するだけで、人は苦しみと悲嘆から解き放たれる。

Verse 25

सुतप्तेनेह तपसा यज्ञैर्वा बहुदक्षिणैः । तां गतिं ते नरा यान्ति ये गोपीरविमाश्रिताः

ここで激しい苦行によって、あるいは多くのダクシナーを伴う祭祀によって得られるその境地に、ゴーピー・ラヴィ（ゴーピャーディティヤ）に帰依する人々もまた同じく到達する。

Verse 26

येन सर्वात्मना भावो गोप्यादित्ये निवेशितः । महेश्वरि कृतार्थत्वात्स श्लाघ्यो धन्य एव सः

マヘーシュヴァリーよ、全身全霊をもってゴーピャーディティヤ（アーディティヤ）に信愛の心を据えた者は、まことに福徳あり、讃嘆に値する。ひとすじの帰依によって、その人は真に成就する。

Verse 27

अपि नः स कुले धन्यो जायते कुलपावनः । भाग्यवान्भक्तिभावेन येन भानुरुपासितः

われらの家系に生まれ、信愛の情をもってバーヌ（太陽）を礼拝する者は、まことに福徳あり、家門を清める者となる。その人こそ真に幸いである。

Verse 28

सप्तम्यां पूजयेद्यस्तु माघे मास्युषसि प्रिये । सप्तावरान्सप्त पूर्वान्पितॄन्सोप्युद्धरेन्नरः

愛しき者よ、マーガ月のサプタミーの日、暁に礼拝を行う者は、その功徳によって祖霊をも救い上げる。すなわち七代前と七代後の祖先をも度するのである。

Verse 29

छिनत्ति रोगान्दुश्चेष्टान्दुर्जयाञ्जयति ह्यरीन्

それは病と害ある衝動を断ち切り、征し難き敵すらも打ち破る。

Verse 30

न सप्तम्यां स्पृशेत्तैलं नीलवस्त्रं न धारयेत् । न चाप्यामलकैः स्नानं न कुर्यात्कलहं क्वचित्

サプタミーの日には油に触れず、青い衣を身につけてはならない。さらにアーマラカで沐浴せず、いかなる所でも争いをしてはならない。

Verse 31

नीलरक्तेन वस्त्रेण यत्कर्म कुरुते द्विजः । स्नानं दानं जपो होमः स्वाध्यायः पितृतर्पणम् । वृथा तस्य महायज्ञा नीलसूत्रस्य धारणात्

青または赤の衣をまとって二度生まれの者が行ういかなる行—沐浴、布施、ジャパ、ホーマ、ヴェーダの自習、祖霊への供養—も、その者には果報を結ばない。青い糸（ニーラ・スートラ）を帯びるゆえに、大祭さえも空しくなる。

Verse 32

नीलीरक्तं यदा वस्त्रं विप्रस्त्वंगेषु धारयेत् । अहोरात्रोषितो भूत्वा पञ्चगव्येन शुद्ध्यति

もしブラーフマナが誤って青赤の衣を身に着けたなら、一日一夜の斎戒の後、パンチャガヴ்ய（pañcagavya）によって清められる。

Verse 33

रोमकूपे यदा गच्छेद्रसं नीलस्य कस्यचित् । पतितस्तु भवेद्विप्रस्त्रिभिः कृच्छ्रैर्व्यपोहति

もし何らかの青い染料の精が毛孔に入り込むなら、そのブラーフマナは堕落した者と見なされる。彼は三度のクリッチャラ（kṛcchra）苦行によってその過失を除く。

Verse 34

नीलमध्यं यदा गच्छेत्प्रमादाद्ब्राह्मणः क्वचित् । अहोरात्रोषितो भूत्वा पञ्चगव्येन शुद्ध्यति

もしブラーフマナが不注意により、どこであれ「ニーラ」の中ほどへ入ってしまったなら、一昼夜の斎戒を守ったのち、パンチャガヴ்ய（pañcagavya）によって清められる。

Verse 35

नीलदारु यदा भिद्येद्ब्राह्मणानां शरीरके । शोणितं दृश्यते तत्र द्विजश्चान्द्रायणं चरेत्

もしニーラの木がブラーフマナの身体を貫き、そこに血が見えるなら、二度生まれた者はチャンドラーやナ（Cāndrāyaṇa）の苦行を修すべきである。

Verse 36

कुर्यादज्ञानतो यस्तु नीलं वै दन्तधावनम् । कृत्वा कृच्छ्रद्वयं तस्य शुद्धिरुक्ता मनीषिभिः

しかし無知ゆえに「ニーラ」を歯磨きに用いる者がいるなら、賢者たちは、その清めはクリッチャラ（Kṛcchra）の苦行を二度行うことで成就すると説く。

Verse 37

इत्येतत्कथितं देवि गोप्यादित्यमहोदय । पापघ्नं सर्वजन्तूनां श्रुतं सर्वार्थसाधकम्

かくして女神よ、ゴーピャーディティヤの栄光ある出現は語られた――あらゆる生きとし生けるものの罪を滅する者であり、これを聞くなら、あらゆる正しき願いが成就する。

Verse 38

गवां शतसहस्रैस्तु दत्तैर्यत्कुरुजांगले । पुण्यं भवति देवेशि तद्गोप्यादित्यदर्शने

主の御妃よ、クルジャーンガラにおいて十万頭の牛を施すことで得られる功徳――その同じ功徳が、ただゴーピャーディティヤを拝見するだけで得られる。

Verse 118

इति श्रीस्कान्दे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये गोप्यादित्यमाहात्म्यवर्णनंनामाष्टादशोत्तरशततमोऽध्यायः

かくして、『シュリー・スカンダ・マハープラーナ』の「エーカーシーティサーハスリー・サンヒター」に収められた「プラバーサ・カーンダ」—その「プラバーサ聖域讃（プラバーサ・クシェートラ・マーハートミャ）」における、「ゴーピャーディティヤの大功徳の叙述」と題する第百十八章はここに終わる。