Home›Skanda Purana›Prabhasa Khanda›Dvaraka Mahatmya›Adhyaya 8›Shloka 50
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 50

Devanagari script

सन्त्यज्य सर्वतीर्थानि गोमत्युदधिसंगमे । स्नानं कृत्वा तथा श्राद्धं कृतकृत्यो भवेन्नरः । परं लोकमवाप्नोति ह्यर्चयित्वा तु वामनम्

Transliteration

santyajya sarvatīrthāni gomatyudadhisaṃgame | snānaṃ kṛtvā tathā śrāddhaṃ kṛtakṛtyo bhavennaraḥ | paraṃ lokamavāpnoti hyarcayitvā tu vāmanam

Translation

他のすべてのティールタを措いて、ゴーマティーと大海の合流にて沐浴し、またシュラーダ（śrāddha）を修すれば、人は「なすべきことを成し遂げた者」となる。さらにそこでヴァーマナを礼拝すれば、至上の世界に到る。

Word by Word
सन्त्यज्यhaving completely abandoned
सन्त्यज्य:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial modifier/क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootसम्-त्यज् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभाव; उपसर्गः सम्-; धातुः त्यज्; अर्थे ‘त्यक्त्वा/परित्यज्य’
सर्वतीर्थानिall sacred places (tirthas)
सर्वतीर्थानि:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक) + तीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), बहुवचन; समासः कर्मधारयः ‘सर्वाणि तीर्थानि’
गोमती-उदधि-संगमेat the confluence of the Gomati and the ocean
गोमती-उदधि-संगमे:
Adhikaraṇa (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootगोमती (प्रातिपदिक) + उदधि (प्रातिपदिक) + संगम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः/सम्बन्धः ‘गोमत्याः उदधेः संगमे’
स्नानम्bath
स्नानम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootस्नान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन
कृत्वाhaving done
कृत्वा:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial modifier/क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभाव; धातुः कृ
तथाlikewise/also
तथा:
Sambandha/Modifier (Adverbial/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक क्रियाविशेषण (adverb of manner)
श्राद्धम्śrāddha rite
श्राद्धम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootश्राद्ध (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन
कृतकृत्यःone who has fulfilled his duties
कृतकृत्यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootकृत (कृ-धातु, क्त) + कृत्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन; विशेषणम्; समासः कर्मधारयः ‘कृतं कृत्यं येन सः’ (idiom: accomplished)
भवेत्would become
भवेत्:
Kriyā (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formविधिलिङ् (optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
नरःa man
नरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootनर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन
परम्supreme
परम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootपर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; विशेषणम् (लोकम् इति)
लोकम्world/realm
लोकम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootलोक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन
अवाप्नोतिattains
अवाप्नोति:
Kriyā (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootअव-आप् (धातु)
Formलट् (present), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्; उपसर्गः अव-
हिindeed
हि:
Sambandha/Discourse particle (निपात)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formअव्यय; निपातः (emphatic/causal particle)
अर्चयित्वाhaving worshipped
अर्चयित्वा:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial modifier/क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootअर्च् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभाव; धातुः अर्च् (पूजायाम्)
तुbut/and then
तु:
Sambandha/Discourse particle (निपात)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; निपातः (contrast/continuative particle)
वामनम्Vāmana (Viṣṇu)
वामनम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवामन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; देवतावाचक नाम
Speaker

Skanda (deduced)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Gomatī–udadhi-saṅgama (Dvārakā)

Type: sangam

Visual Art Cues

Scene: A pilgrim at the confluence completes snāna and śrāddha on the bank, then approaches a shrine/image of Vāmana—small, radiant, holding umbrella and water-pot—offering flowers and lamp; the composition conveys ‘kṛtakṛtya’ (fulfilled).

Characters & Entities
G
Gomatī
U
Udādhi (ocean)
S
Snāna
Ś
Śrāddha
V
Vāmana
P
Para-loka

FAQs

A single, highly sanctified tīrtha can equal or surpass many pilgrimages when approached with proper rites and devotion.

The Gomati–ocean confluence in the Dvārakā sacred landscape.

Snāna and śrāddha at the saṅgama, along with worship (arcana) of Vāmana.

←Previous Verse
Next Verse→