Adhyaya 38

Verse 1

श्रीप्रह्लाद उवाच । द्वारकायाश्च माहात्म्यं शृणु पौत्र मयोदितम् । शृण्वतो गदतश्चापि मुक्तिः कृष्णाद्भवेद्ध्रुवम्

聖プラフラーダは言った。「孫よ、わたしが語るドヴァーラカーの大いなる功徳を聞きなさい。これを聞く者、また唱える者でさえ、クリシュナの御恩により必ず解脱を得る。」

Verse 2

पुत्रेण लोकाञ्जयति पौत्रेणानन्त्यमश्नुते । अथ पुत्रस्य पौत्रेण नाकमेवाधिरोहति

息子によって諸世界に勝ち、孫によって無尽の境地を得、そして息子の孫（曾孫）によって天界そのものへと昇る。

Verse 3

यस्य पुत्रः शुचिर्दक्षः पूर्वे वयसि धार्मिकः । विष्णुभक्तिं च कुरुते तं पुत्रं कवयो विदुः

賢者たちは説く。幼き頃よりダルマに立ち、清らかで有能であり、ヴィシュヌへのバクティを篤く修する子を持つ者こそ、真に「息子を持つ」と知られる。

Verse 4

हेमशृंगं रौप्यखुरं सवत्सं कांस्यदोहनम् । सवस्त्रं कपिलानां तु सहस्रं च दिनेदिने

金の角、銀の蹄を備え、子牛を伴い、青銅の搾乳器を添え、さらに布で覆った黄褐色のカピラー牛を、一日に一千頭ずつ、日々施す。

Verse 5

दत्त्वा यत्फलमाप्नोति ब्राह्मणे वेदपारगे । तत्फलं स्नानमात्रेण गोमत्यां मधुभिद्दिने

ヴェーダに通暁したブラーフマナに（そのような施しを）与えて得る功徳——その功徳と同じものが、マドゥビド（クリシュナ）の日にゴーマティー川でただ沐浴するだけで得られる。

Verse 6

यस्त्वेकं भोजयेद्विप्रं द्वारकायां च संस्थितम् । सुभिक्षे भो द्विजश्रेष्ठाः फलं लक्षगुणं भवेत्

しかし、ドヴァーラカーに住まうバラモンをたとえ一人でも供養して食を施す者は――おお、二度生まれの最勝者よ――豊穣の時において、その功徳の果は十万倍となる。

Verse 7

फलं लक्षगुणं प्रोक्तं दुर्भिक्षे कृष्णसन्निधौ । एवं धर्मानुसारेण दयाद्भिक्षां तु भिक्षुके

この十万倍の果報は、飢饉の時、まさにクリシュナの御前において（とりわけ）説き示された。ゆえに、ダルマに従い、憐れみをもって托鉢の者に施しを与えるべきである。

Verse 8

अपि नः स कुले कश्चिद्भविष्यति नरोत्तमः । यो यतीनो कलौ प्राप्ते पितॄनुद्दिश्य दास्यति

われらの家系に、カリの世が到来したとき、祖霊（ピトリ）を念じて、ヤティ（出家の修行者）たちに布施をなす最上の人が現れるであろうか。

Verse 9

द्वारकायां विशे षेण सत्कृत्य कृष्णसन्निधौ । अन्नदानं यतीनां तु कौपीनाच्छादनानि च

とりわけドヴァーラカーにおいて、クリシュナの御前で彼らを敬い奉ったのち、ヤティたちに食を施し、さらにカウピーナ（腰布）と身を覆う衣を与えるべきである。

Verse 10

नात्मनः क्रतुभिः स्विष्टैर्नास्ति तीर्थैः प्रयोजनम् । यत्र वा तत्र वा कार्य्यं यतीनां प्रीणनं सदा

自らのためには、よく成就した祭祀も、聖地への巡礼も、真に要するものではない。むしろ、いずこにあろうとも、常にヤティたちを喜ばせ満たすことに努めよ。

Verse 11

श्वपचादयोऽपि ते धन्या ये गता द्वारकां पुरीम् । प्राप्य भागवतान्ये वै पितॄनुद्दिश्य पुत्रकाः

犬肉を煮る者のように世に卑しまれる者であっても、ドヴァーラカーの都に赴くならば福徳ある者となる。そこではバガヴァーンの भक्त（信者）にまみえ、子らが祖霊ピトリ（pitṛ）に捧げる供養を行うことができる。

Verse 12

भक्त्या संपूजयिष्यंति वस्त्रैर्दानैश्च भूरिभिः

信愛（バクティ）をもって、衣や多くの施しを捧げ、余すところなく礼拝し奉る。

Verse 13

गयापिंडेन नास्माकं तृप्तिर्भवति तादृशी । यादृशी विष्णुभक्तानां सत्कारेणोप जायते

ガヤーにおけるピンダ供養によって得られる満足でさえ、我らにはそのようにはならぬ。ヴィシュヌの भक्तたちを敬いもてなすことによってこそ、かの深い満足が生じるのである。

Verse 14

वैशाखे ये करिष्यंति द्वादशीं कृष्णसन्निधौ । कृष्णं संपूजयन्तश्च रात्रौ कुर्वंति जागरम्

ヴァイシャーカ月に、クリシュナの御前でドヴァーダシーを守り、クリシュナを礼拝し、夜に जागरण（ジャーガラナ）の徹夜を行う者は、大いなる功徳を得る。

Verse 15

माहात्म्यं पठनीयं तु द्वारकासंभवं शुभम् । कृष्णस्य बालचरितं बालकृष्णादिदर्शनम्

まことに、ドヴァーラカーに由来する吉祥なるマーハートミヤを誦すべきである。また、クリシュナの幼少の御業、そしてバ―ラ・クリシュナを拝見したことなどの物語も誦すべきである。

Verse 16

क्रीडनं गोकुलस्यैव क्रीडा गोपीजनस्य च । कृष्णावतारकर्माणि श्रोतव्यानि पुनःपुनः

ゴークラのリーラー、そしてゴーピーたちの共同体のリーラーもまた—クリシュナがアヴァターラとして降臨した御業は、繰り返し繰り返し聴聞すべきである。

Verse 17

रुक्मशृंगीं रौप्यखुरीं मुक्तालांगूलभूषिताम् । सवत्सां ब्राह्मणे दत्त्वा होमार्थं चाहिताग्नये

ホーマ（火供）のために、聖火を守るアーヒターグニ（āhitāgni）たるバラモンに、子牛を伴う牝牛を施し、金の角・銀の蹄・真珠で飾った尾をもって荘厳するならば、（大いなる功徳を得る）。

Verse 18

निमिषस्पर्शनांशेन फलं कृष्णस्य जागरे । यत्किंचित्कुरुते पापं कोटिजन्मसु मानवः । कृष्णस्य जागरे रात्रौ दहते नात्र संशयः

クリシュナの夜の覚醒（ジャーガラナ, jāgaraṇa）において、瞬きほどのわずかな時分でさえ、計り知れぬ果報をもたらす。人が幾千万の生にわたり犯したいかなる罪も、クリシュナのジャーガラナの夜に焼き尽くされる—疑いはない。

Verse 19

पठेद्भागवतं रात्रौ पुराणं दयितं हरेः । यावत्सूर्य्यकृताऽलोको यावच्चन्द्रकृता निशा

夜に『バーガヴァタ』（Bhāgavata）—ハリ（Hari）に愛されるプラーナ—を誦し、日光の時にも、月光の夜にも、絶えず続けよ。

Verse 20

यावत्ससागरा पृथ्वी यावच्च कुलपर्वताः । तावत्कालं वसेत्स्वर्गे नान्यथा मम भाषितम्

海をたたえた大地が存するかぎり、また山脈が存するかぎり、その同じ時のあいだ天界に住まう—これが我が宣言であり、他ならぬ。

Verse 21

आस्फोटयंति पितरः प्रहर्षंति पितामहाः । एवं तं स्वसुतं दृष्ट्वा शृण्वानं कृष्णसंभवम्

祖霊たちは歓喜して手を打ち、さらに祖父祖先も悦びに満ちる。自らの子孫が、（そして）クリシュナより生じた聖なる物語を聴聞しているのを見たときである。

Verse 22

द्वारकायाश्च माहात्म्यं यत्र नो जागरे पठेत् । तन्म्लेच्छसदृशं स्थानमपवित्रं परित्यजेत्

聖なる徹夜の勤行においてドヴァーラカーのマーハートミヤが誦されぬ場所は、ムレッチャのごとく不浄と見なすべきである。そのような所は捨て去れ。

Verse 23

शालिग्रामशिला नैव यत्र भागवता न हि । त्यजेत्तीर्थं महापुण्यं पुण्यमायतनं त्यजेत्

シャーリグラーマ・シラーもなく、バ―ガヴァタの信徒もいない所では、「大いなる功徳のティールタ」と称されようとも捨て去るべきである。聖地を名乗るその住処を離れよ。

Verse 24

त्यजेद्गुह्यं तथाऽरण्यं यत्र न द्वादशीव्रतम्

ドヴァーダシーの誓戒（Dvādaśī-vrata）が行われぬ所は、たとえ隠遁の地であれ、森であれ、捨て去るべきである。

Verse 25

सुदेशोऽपि भवेन्निंद्यो यत्र नो वैष्णवा व्रतम् । कुदेशोऽपि भवेत्पुण्यो यत्र भागवताः कलौ

たとえ「良き国土」であっても、ヴァイシュナヴァの誓行がなければ非難される。しかもカリの世には、バ―ガヴァタの信徒がいるなら「悪しき国土」でさえ功徳ある地となる。

Verse 26

संकीर्णयोनयः पूता ये भक्ता मधुसूदने । म्लेच्छतुल्याः कुलीनास्ते ये न भक्ता जनार्दने

出自が入り交じる者も、マドゥスーダナに帰依するなら清められる。だが高貴の家に生まれても、ジャナールダナに帰依せぬ者はムレッチャに等しい。

Verse 27

रथारूढं प्रकुर्वंति ये कृष्णं मधुमाधवे । मुक्तिं प्रयांति ते सर्वे कुलकोटिसमन्विताः

戦車に乗せ奉り、マドゥマーダヴァたるクリシュナを整え敬い祀る者は皆、無数（コーティ）に及ぶ一族とともに解脱に至る。

Verse 28

देवकीनन्दनस्यार्थे रथं कारापयन्ति ये । कल्पांतं विष्णुलोके ते वसन्ति पितृभिः सह

デーヴァキーの御子（聖クリシュナ）のために車を造らせる者は、祖霊とともに劫の終わりまでヴィシュヌの世界に住まう。

Verse 29

द्वारकायास्तु माहात्म्यं श्रावयेद्यः कलौ नृणाम् । भावमुत्पादयेद्यो वै लभेत्क्रतुशतंफलम्

カリの世において、ドヴァーラカーのマーハートミヤを人々に誦じ聞かせ、真実の帰依の情を起こさせる者は、ヴェーダの供犠百回の果報を得る。

Verse 30

यो नार्चयति पापिष्ठो देवमन्यत्र गच्छति । कोटिजन्मार्जितं पुण्यं हरते रुक्मिणीपतिः

主を礼拝せず他へ赴く最も罪深き者からは、ルクミニーの夫たるクリシュナが、千万生にわたり積んだ功徳を奪い去る。

Verse 31

शंखोद्धारसमुद्भूतां नित्यं देहे बिभर्त्ति हि । मृत्तिकां दैत्यराजेन्द्र शृणु वक्ष्यामि यत्फलम्

彼はまことに、Śaṅkhoddhāraより生じた聖なる土を常にその身に帯びる。おおダイティヤの主よ、聞け――その果報を我は説き明かそう。

Verse 32

यो ददाति यतीनां च वैष्णवानां प्रयच्छति । स्वर्णभारशतं पुण्ड्रं नित्यं प्राप्नोति मानवः

ヤティ（出家の行者）に施し、ヴァイシュナヴァに供養する者は、常に百荷の黄金に等しい功徳と、プンダラの聖なる印の清浄を得る。

Verse 33

गृहे यस्य सदा तिष्ठेच्छंखोद्धारस्य मृत्तिका । नित्य क्रियाकृतंपुण्यं लभेत्कोटिगुणं बले

家にŚaṅkhoddhāraの土が常に留まる者は、日々の儀礼によって生じる功徳が、その力において一倶胝（クロール）倍となる。

Verse 34

यस्य पुण्ड्रं ललाटे तु गोपीचंदनसंज्ञकम् । न जहाति गृहं तस्य लक्ष्मीः कृष्णप्रिया द्विजाः

おおブラーフマナたちよ、額にゴーピーチャンダナと呼ばれるプンダラの印を戴く者の家を、クリシュナに愛されるラクシュミーは決して見捨てない。

Verse 35

न ग्रहो बाधते तस्य नोरगो न च राक्षसः । पिशाचा न च कूष्मांडा न च प्रेता न जंभकाः

いかなる凶なるグラハも彼を悩ませず、蛇もラाक्षサも害をなさない――ピシャーチャも、クーシュマーンダも、プレータも、ジャンバカも及ばない。

Verse 36

नाग्निचौरभयं तस्य दरीणां चैव बन्धनम् । विद्युदुल्काभयं चैव न चोत्पातसमुद्भवम्

その者には、火や盗賊への恐れはなく、洞窟や裂け目に囚われることもない。稲妻や流星への恐れもなく、凶兆から生じる災厄も起こらない。

Verse 37

नारिष्टं नापशकुनं दुर्निमित्तादिकं च यत् । सत्कृते विष्णुभक्ते च शालिग्रामशिलार्चने

ヴィシュヌの भक्तが敬われ、シャーラグラーマ・シラーが礼拝されるところには、不幸も悪しき兆しも、いかなる凶相も存在しない。

Verse 38

पीते पादोदके विप्रा नैवेद्यस्यापि भक्षणे । तुलसीसन्निधौ विष्णोर्विलयावसरे कृते

おおブラーフマナたちよ、主の御足の水を口に含み、供えられたナイヴェーディヤ（naivedya）さえもいただき、トゥラシーの御前でそれを行うなら、万物が融解する時にヴィシュヌに帰依の庇護を得る。

Verse 39

पुरा देवेन कथितं शृणु पात्रं वदाम्यहम् । प्रिया भागवता येषां तेषां दासोऽस्म्यहं सदा

かつて主が語られたことを聞きなさい。真に受けるにふさわしい者を私は告げよう。バガヴァーンの भक्तたちを愛おしむ人々——そのような人々の僕として、私は常に仕える。

Verse 40

विहाय मथुरां काशीमवन्तीं सर्वपापहाम् । मायां कांचीमयोध्यां च संप्राप्ते च कलौ युगे

カリ・ユガが到来したとき、マトゥラー、カーシー、あらゆる罪を滅するアヴァンティー、さらにマーヤー（ハリドワール）、カーンチー、アヨーディヤーをも措いて—

Verse 41

वसाम्यहं द्वारकायां सर्वसेनासमावृतः । तीर्थव्रतैर्यज्ञदानै रुद्राद्यैर्मुनिचारणैः

我はドヴァーラカーに住し、あらゆる神軍に囲まれている。ティールタと誓戒、供犠（ヤジュニャ）と布施とともに、ルドラおよび他の神々、ムニの聖仙、天上の歌い手たちもまた共にある。

Verse 42

श्रद्धात्यागेन भक्त्या वा यस्तोषयितुमिच्छति । गत्वा द्वारवतीं रम्यां द्रष्टव्योऽहं कलौ युगे

信に満ちた捨離によってであれ、あるいはバクティ（信愛）によってであれ、我を喜ばせたい者は、美しきドヴァーラヴァティーへ赴くべきである。カリ・ユガにおいて、我はそこで拝見される。

Verse 43

त्रैलोक्ये यानि तीर्थानि मया शुद्धानि भूरिशः । विन्यस्तानि च गोमत्यां चक्रतीर्थेऽतिपावने

三界にあるあらゆるティールタは、我によって豊かに清められ、ゴーマティー河の、最上に浄めるチャクラ・ティールタに据え置かれた。

Verse 44

दिनेनैकेन गोमत्यां चक्रतीर्थे कलौ युगे । त्रैलोक्यसंभवैस्तीर्थैः स्नातो भवति मानवः

カリ・ユガにおいて、ゴーマティー河のチャクラ・ティールタにただ一日留まるだけで、人は三界に生ずる諸ティールタで沐浴したかのようになる。

Verse 45

कोटिपापविनिर्मुक्तो मत्समं वसते नरः । मम लोके न संदेहः कुलकोटिसमन्वितः

億（コーティ）に及ぶ罪より解き放たれたその人は、我と等しく住する。わが世界において—疑いなく—彼は自らの一族の億（コーティ）とともに安住する。

Verse 46

नापराधकृतैः पापैर्लिप्तः स्यादु त्कटैः कृतैः । शतजन्मायुतानीह लक्ष्मीर्न च्यवते गृहात्

過ちによる罪、たとえ甚だ重いものでも、彼には染みつかない。ここにおいて幾万の百生にわたり、ラクシュミーはその家から去らない。