Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 33

गृहे यस्य सदा तिष्ठेच्छंखोद्धारस्य मृत्तिका । नित्य क्रियाकृतंपुण्यं लभेत्कोटिगुणं बले

gṛhe yasya sadā tiṣṭhecchaṃkhoddhārasya mṛttikā | nitya kriyākṛtaṃpuṇyaṃ labhetkoṭiguṇaṃ bale

家にŚaṅkhoddhāraの土が常に留まる者は、日々の儀礼によって生じる功徳が、その力において一倶胝(クロール)倍となる。

गृहेin (the) house
गृहे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootगृह (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
यस्यwhose
यस्य:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन
सदाalways
सदा:
Kriya-visheshaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसदा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (always)
तिष्ठेत्would remain/is to remain
तिष्ठेत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootस्था (धातु)
Formविधिलिङ्-लकार (Optative), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन
शंखोद्धारस्यof the conch-uplift (rite/place)
शंखोद्धारस्य:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootशंख (प्रातिपदिक) + उद्धार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (śaṃkhasya uddhāraḥ)
मृत्तिकाthe clay
मृत्तिका:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमृत्तिका (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
नित्यम्always
नित्यम्:
Kriya-visheshaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootनित्य (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (always)
क्रिया-कृतम्-पुण्यम्merit produced by (ritual) acts
क्रिया-कृतम्-पुण्यम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootक्रिया (प्रातिपदिक) + कृत (कृदन्त; √कृ) + पुण्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष (kriyā-kṛtam puṇyam = merit produced by rites)
लभेत्would obtain
लभेत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootलभ् (धातु)
Formविधिलिङ्-लकार (Optative), आत्मनेपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन
कोटि-गुणम्million-fold
कोटि-गुणम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootकोटि (प्रातिपदिक) + गुण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण; तत्पुरुष (koṭi-guṇam = million-fold)
बलेO Bala (address) / in strength (contextual)
बले:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootबल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; (पाठान्तर/सम्बोधन-सम्भावना: ‘बले’ as vocative of बलि/बल)

Skanda (deduced)

Tirtha: Śaṅkhoddhāra

Type: kund

Scene: A domestic shrine where a small pot of sacred clay is placed beside conch and discus symbols; a householder applies tilaka before daily sandhyā and pūjā; a subtle aura indicates ‘crore-fold’ merit.

Ś
Śaṅkhoddhāra
M
Mṛttikā (sacred clay)

FAQs

Keeping tīrtha-connected sacred substances in the home sanctifies daily life and greatly magnifies the merit of routine dharma.

Dvārakā, through the sanctity of Śaṅkhoddhāra’s holy clay.

Maintaining Śaṅkhoddhāra mṛttikā in one’s home alongside performance of nitya-kriyā (daily rites).