Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 42

शंखः कंबलकश्चैव नागश्चाश्वतरस्तथा । मुक्तकः कालियश्चैव जनकोऽथापराजितः

śaṃkhaḥ kaṃbalakaścaiva nāgaścāśvatarastathā | muktakaḥ kāliyaścaiva janako'thāparājitaḥ

シャンカ(Śaṅkha)とカンバラカ(Kaṃbalaka)、ナーガ(Nāga)とアシュヴァタラ(Aśvatara)もまた、ムクタカ(Muktaka)とカーリヤ(Kāliya)、さらにジャナカ(Janaka)とアパラージタ(Aparājita)――これらもまた聖なる境内のナーガの衆である。

śaṃkhaḥŚaṅkha (name)
śaṃkhaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootśaṃkha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
kaṃbalakaḥKambalaka (name)
kaṃbalakaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootkaṃbalaka (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
caand
ca:
Connector (Samuccaya)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction)
evaalso/indeed
eva:
Particle (Nipāta)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारण (particle)
nāgaḥNāga (name)
nāgaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootnāga (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
caand
ca:
Connector (Samuccaya)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction)
aśvataraḥAśvatara (name)
aśvataraḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootaśvatara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
tathālikewise/and also
tathā:
Connector/Adverbial
TypeIndeclinable
Roottathā (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय/उपमान (adverb/conjunction: ‘likewise’)
muktakaḥMuktaka (name)
muktakaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootmuktaka (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
kāliyaḥKāliya (name)
kāliyaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootkāliya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
caand
ca:
Connector (Samuccaya)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction)
evaalso/indeed
eva:
Particle (Nipāta)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारण (particle)
janakaḥJanaka (name)
janakaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootjanaka (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
athathen/and next
atha:
Discourse particle
TypeIndeclinable
Rootatha (अव्यय)
Formअव्यय; अनुक्रम/आरम्भ (particle: ‘then/now’)
aparājitaḥAparājita (name)
aparājitaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootaparājita (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन

Skanda (deduced)

Tirtha: Dvārakā-kṣetra (within Prabhāsa sacred ambit)

Type: kshetra

Scene: A sacred gateway of Dvārakā with subtle nāga presences—serpent kings named Śaṅkha, Kaṃbalaka, Nāga, Aśvatara, Muktaka, Kāliya, Janaka, Aparājita—coiled as protective motifs around pillars and threshold, while pilgrims approach with offerings.

Ś
Śaṅkha
K
Kaṃbalaka
N
Nāga
A
Aśvatara
M
Muktaka
K
Kāliya
J
Janaka
A
Aparājita

FAQs

Remembering the sacred roster of protectors reinforces the sense that the tīrtha is living, guarded, and spiritually potent.

Dvārakā’s nāga-associated sacred sphere (linked with Nāgasthala in the surrounding verses).

No explicit prescription; the verse continues the enumerative mapping of revered nāga presences for devotional remembrance and worship-context.