Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 42

Devanagari script

सन्निविष्टां तदभ्याशे सम्यग्ध्यानपरायणाम् । द्वादशार्कप्रभायुक्तां कृशांगीं पुलकान्विताम्

Transliteration

sanniviṣṭāṃ tadabhyāśe samyagdhyānaparāyaṇām | dvādaśārkaprabhāyuktāṃ kṛśāṃgīṃ pulakānvitām

Translation

彼女は近くに座し、正しき禅定にひたすら帰依していた。十二の太陽にも似た光輝を放ち、肢体はほっそりとして、信愛の戦慄に包まれていた。

Word by Word

• सन्निविष्टाम्: seated
• सन्निविष्टाम्: Viśeṣaṇa (Qualifier)
• Type: Verb
• Root: सम्+नि√विश् (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त (PPP), स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् (to ‘aparām’ understood)

• तदभ्याशे: near him/near that (place/person)
• तदभ्याशे: Adhikaraṇa (Location)
• Type: Noun
• Root: तद् + अभ्याश (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास: तस्य अभ्याशः; पुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन

• सम्यग्ध्यानपरायणाम्: wholly devoted to proper meditation
• सम्यग्ध्यानपरायणाम्: Viśeṣaṇa (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: सम्यक् + ध्यान + परायण (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास: सम्यक् ध्याने परायणा; स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषणम्

• द्वादशार्कप्रभायुक्ताम्: endowed with the radiance of twelve suns
• द्वादशार्कप्रभायुक्ताम्: Viśeṣaṇa (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: द्वादश + अर्क + प्रभा + युक्त (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास: द्वादशार्कस्य प्रभया युक्ता; क्त-प्रत्ययान्त ‘युक्त’ (PPP of √युज्), स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषणम्

• कृशाङ्गीम्: slender-limbed
• कृशाङ्गीम्: Viśeṣaṇa (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: कृश + अङ्गी (प्रातिपदिक)
• Form: कर्मधारय-समास: कृशा अङ्गी यस्याः; स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषणम्

• पुलकान्विताम्: endowed with horripilation
• पुलकान्विताम्: Viśeṣaṇa (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: पुलक + अन्वित (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास: पुलकेन अन्विता; क्त-प्रत्ययान्त ‘अन्वित’ (PPP of अनु√इ/√इ with anu), स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषणम्

Speaker

Narrator (Purāṇic narrative voice; unspecified in this snippet)

Tirtha Mahatmya

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Near Viṣṇu’s presence sits a slender ascetic woman, veiled or simply clad, absorbed in meditation; her body emits a blazing aura like twelve suns, yet her posture is calm; goosebumps mark devotional ecstasy.

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

True meditation and devotion transform the practitioner, described through radiance and bodily signs of bhakti.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No specific tīrtha is named in this verse, though it belongs to a larger tīrtha-glorifying chapter.

What ritualistic prescription is mentioned?

No formal rite is stated; the verse highlights dhyāna as an inner discipline.