Adhyaya 49

Verse 1

। सूत उवाच । तत्रैवास्ति महापुण्यो ह्रदतीरे व्यवस्थितः । कलशेश्वर इत्याख्यः सर्वपापप्रणाशनः

スータは語った。「まさにそこ、湖の岸辺に、功徳きわめて大いなる（シヴァの）聖所が鎮まり、名をカラシェーシュヴァラといい、一切の罪を滅する者である。」

Verse 2

दृष्ट्वा प्रमुच्यते पापान्मनुष्यः कलशेश्वरम्

カラシェーシュヴァラを拝見するだけで、人は罪より解き放たれる。

Verse 3

पुरासीत्कलशोनाम यदुवंशसमुद्भवः । यज्वा दानपतिर्दक्षः सर्वलोकहिते रतः

いにしえに、ヤドゥ族の血統より生まれたカラシャという王がいた。彼は祭祀（ヤジュニャ）を修し、布施において第一であり、才覚に富み、あらゆる人々の利益のために尽くしていた。

Verse 4

कस्यचित्त्वथ कालस्य दुर्वासा मुनि सत्तमः । चातुर्मास्यव्रतं कृत्वा तद्गृहं समुपस्थितः

やがてある時、最上の聖仙ドゥルヴァーサーは、チャートゥルマーシャの誓戒を修め終え、王の邸へと来臨した。

Verse 5

अथोत्थाय नृपस्तूर्णं सम्मुखः प्रययौ मुदा । स्वागतं स्वागतं तेस्तु ब्रुवाण इति सादरम्

そのとき王はただちに立ち上がり、喜びに満ちて前へ進み出て彼を迎え、恭しく「ようこそ、ようこそ」と言った。

Verse 6

ततः प्रणम्य तं भक्त्या प्रक्षाल्य चरणौ स्वयम् । दत्त्वार्घमिति होवाच हर्षबाष्पाकुलेक्षणः

ついで彼は信愛をもって礼拝し、自ら聖仙の御足を洗い、アルギャ（供水）を捧げた。語るとき、その目は歓喜の涙で満ち、揺れていた。

Verse 7

इदं राज्यममी पुत्रा इमा नार्य इदं धनम् । ब्रूहि सर्वं मुने त्वं च तव कार्यं ददाम्यहम्

「これが我が国であり、これらが我が子ら、これらが我が后たち、そしてこれが我が財である。牟尼よ、すべてを語ってください。あなたの望みが何であれ、私は授けましょう。」

Verse 8

दुर्वासा उवाच । युक्तमेतन्महाराज वक्तुं ते कार्यमीदृशम् । गृहागताय विप्राय व्रतिनेऽस्मद्विधाय च

ドゥルヴァーサは言った。「大王よ、そのような決意を口にするのはまことに相応しい。家に来たバラモンのため、誓戒（ヴラタ）を守る苦行者のため、そしてこの私のような者のために。」

Verse 9

न मे किञ्चिद्धनैः कार्यं न राज्येन नृपोत्तम । चातुर्मास्यव्रतोऽतोऽहं पारणं कर्तृमुत्सहे

「王の中の最勝よ、私は財も国も要らぬ。私はチャートゥルマーシャの誓戒を守っている。ゆえにパーラナ――誓いを結ぶ食事――を行いたいのだ。」

Verse 10

तस्माद्यत्किञ्चिदन्नं ते सिद्धमस्ति गृहे नृप । तद्देहि भोजनार्थं मे बुभुक्षातीव वर्धते

それゆえ、王よ、汝の家に用意された煮炊きの食があるなら、食するために我に与えよ。わが飢えはいよいよ激しく増している。

Verse 11

सूत उवाच । ततः स पृथिवीपालो यथासिद्धं सुसंस्कृम् । अन्नं भोज्यकृते तस्मै प्रददौ स्वयमेव हि

スータは語った。すると大地の守護者たる王は、手元にあるままに、よく調えられた食を、食事のために自ら彼へ与えた。

Verse 12

व्यञ्जनानि विचित्राणि पक्वान्नानि बहूनि च । पेयं चोष्यं च खाद्यं च लेह्यमन्नमनेकधा । तथा मांसं विचित्रं च लवणाद्यैः सुसंस्कृतम्

種々の副菜と多くの熟した食があり、飲むもの、吸うもの、噛むもの、舐めるものがさまざまに備わっていた。さらに塩などの調味でよく整えられた、さまざまな肉もあった。

Verse 13

अथासौ बुभुजे विप्रः क्षुत्क्षामस्त्वरयान्वितः । अविन्दन्न रसास्वादं बृहद्ग्रासैर्मुदान्वितः

その後、そのバラモンは飢えに衰え、急ぎつつ食した。満ち足りて大きな一口を重ねたため、味わいをはっきりとは覚知しなかった。

Verse 14

अथ तृप्तेन मांसस्य ज्ञातस्तेन रसो द्विजाः । ततः कोपपरीतात्मा तं शशाप मुनीश्वरः

おおバラモンたちよ、満腹となって後、彼は肉の味を悟った。すると怒りに心を覆われた大聖仙は、その王を呪詛した。

Verse 15

यस्मान्मांसं त्वया दत्त्वा व्रतभंगः कृतो मम । तस्मात्त्वमामिषाहारो रौद्रो व्याघ्रो भविष्यसि

「汝が我に肉を与えたゆえ、我が聖なる誓戒（ヴラタ）は破られた。ゆえに汝は猛き虎となり、肉を食として生きるであろう。」

Verse 16

ततः स भूपतिर्भीतः प्रणम्य च मुनीश्वरम् । प्रोवाच दीनवदनो वेपमानः सुदुःखितः

そのとき王は恐れおののき、聖仙の主に伏して礼拝し、顔を伏せて震え、深い悲嘆のうちに語った。

Verse 17

तव क्षुत्क्षामकण्ठस्य मया भक्तिः कृता मुने । यथासिद्धेन भोज्येन तत्कस्माच्छप्तुमुद्यतः

聖者よ、飢えにより喉が渇いておられるのを見て、私は信愛（バクティ）をもってお仕えし、あり合わせの食をお供えしました。それなのに、なぜ私を呪おうとなさるのですか。

Verse 18

तस्मात्कुरु प्रसादं मे भक्तस्य विनतस्य च । शापस्यानुग्रहेणैव शीघ्रं ब्राह्मणसत्तम

ゆえに、婆羅門の中の最勝者よ、信心をもってひれ伏すこの私にご慈悲を垂れ、御加護によってこの呪いを速やかに和らげてください。

Verse 19

दुर्वासा उवाच । मुक्त्वा श्राद्धं तथा यज्ञं न मांसं भक्षयेद्द्विजः । विशेषेण व्रतस्यांते चातुर्मास्योद्भवस्य च

ドゥルヴァーサは言った。「シュラーダッダ（śrāddha）と供犠（yajña）の場合を除き、二度生まれ（dvija）は肉を食してはならぬ。とりわけ誓戒（ヴラタ）の結願において、殊にチャートゥルマーシャ（Cāturmāsya）に関わるものでは。」

Verse 20

उपवासपरो भूत्वा मांसमश्नाति यो द्विजः । वृथामांसाद्वृथा तस्य तद्व्रतं जायते ध्रुवम्

もし二度生まれの者（ドヴィジャ）が、断食と苦行を誓いながら肉を食するなら、そのむなしい肉食ゆえに、その誓戒（ヴラタ）は必ずむなしくなる。

Verse 21

तस्माद्व्रतं प्रणष्टं मे चातुर्मास्यसमुद्भवम् । तेन शप्तोऽसि राजेंद्र मया कोपेन सांप्रतम्

それゆえ、チャートゥルマーシャ（Cāturmāsya）より生じた我が誓戒は滅びた。ゆえに、王の中の最勝者よ、今この怒りによって汝を呪う。

Verse 22

राजोवाच । तथापि कुरु मे विप्र शापस्यांतं यथेप्सितम् । भक्तियुक्तस्य दीनस्य निर्दोषस्य विशेषतः

王は言った。「それでもなお、婆羅門よ、この呪いの終わりを、汝の望むとおりに我がために定めてくれ。とりわけ我は信心深く、苦しみ、しかも無罪なのだから。」

Verse 23

दुर्वासा उवाच । यदा ते नंदिनी धेनुर्लिंगं बाणार्चितं पुरा । दर्शयिष्यति ते मुक्तिस्तदा तूर्णं भविष्यति

ドゥルヴァーサは言った。「汝の牝牛ナンディニーが、かつてバーナにより礼拝されたリンガを汝に示すとき、そのとき汝の解脱（ムクティ）は速やかに成就する。」

Verse 24

एवमुक्त्वा स विप्रेन्द्रो जगाम निजमाश्रमम् । बभूव सोऽपि भूपालो व्याघ्रो रौद्रतमाकृतिः

そう語り終えると、その最勝の婆羅門は自らのアーシュラマへ帰って行った。王もまた、きわめて恐ろしい姿の虎となった。

Verse 25

नष्टस्मृतिस्ततस्तूर्णं दृष्ट्वा जंतून्पुरःस्थितान् । जघानोच्चाटितोन्यैश्च प्रविवेश महावनम्

そのとき彼は記憶を失い、目前に立つ生きものどもにたちまち襲いかかった。だが他の者たちに追い払われ、大いなる森へと入り込んだ。

Verse 26

अथ ते मंत्रिणस्तस्य शापस्यातं महीपतेः । वांछतस्तस्य तद्राज्यं चक्रुरेव सुरक्षितम्

その後、王の大臣たちは王の呪いが終わることを願い、その国を堅く守り、よく保護した。

Verse 49

इति श्रीस्कान्दे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे श्रीहाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये कलशेश्वराख्याने कलशनृपतेर्दुर्वाससः शापेन व्याघ्रत्वप्राप्तिवर्णनंनामैकोनपञ्चाशत्तमोऽध्यायः

かくして『聖スカンダ・マハープラーナ』—八万一千頌のサンヒター—第六ナ―ガラ・カーンダ、聖なるシュリー・ハータケーシュヴァラ域のマーハートミャ、「カラシェーシュヴァラ」と名づけられた説話において、「ドゥルヴァーサスの呪いによりカラシャ王が虎の身を得たことの叙述」と題する第四十九章はここに終わる。