Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 132

Devanagari script

अथासौ लगुडस्पर्शात्तत्क्षणादेव पन्नगः । द्वादशार्क प्रतीकाशो बभूव पुरुषो महान्

Transliteration

athāsau laguḍasparśāttatkṣaṇādeva pannagaḥ | dvādaśārka pratīkāśo babhūva puruṣo mahān

Translation

すると棍が触れた刹那、その蛇はたちまち偉大なる人となり、十二の太陽のごとく赫々と輝いた。

Word by Word

• अथ: then
• अथ: Adhikarana (Discourse-sequence/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: अथ (अव्यय-प्रातिपदिक)
• Form: अव्यय (अनन्तरार्थक)

• असौ: that (one)
• असौ: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अदस् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन — सर्वनाम

• लगुडस्पर्शात्: from the touch of the staff
• लगुडस्पर्शात्: Apadana (Ablative/Cause-source/अपादान)
• Type: Noun
• Root: लगुड (प्रातिपदिक) + स्पर्श (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास (लगुडस्य स्पर्शः); पुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th), एकवचन

• तत्क्षणात्: from that very moment
• तत्क्षणात्: Apadana (Ablative/Time-source/अपादान)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + क्षण (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास (तस्मिन् क्षणे/तस्य क्षणः); पुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th), एकवचन

• एव: indeed; just
• एव: Sambandha (Emphasis/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय-प्रातिपदिक)
• Form: अव्यय (निपात; अवधारण)

• पन्नगः: the serpent
• पन्नगः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पन्नग (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन

• द्वादशार्कप्रतीकाशः: shining like twelve suns
• द्वादशार्कप्रतीकाशः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: द्वादश (संख्या-प्रातिपदिक) + अर्क (प्रातिपदिक) + प्रतीकाश (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास (द्वादशानाम् अर्काणां प्रतीकाशः); पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन

• बभूव: became
• बभूव: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)
• Form: लिट् (परोक्षभूत/Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद

• पुरुषः: a man; person
• पुरुषः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पुरुष (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन

• महान्: great
• महान्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: महत् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन

Speaker

Narrator

Tirtha Mahatmya

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Sūta and the listening sages

Visual Art Cues

Scene: At the instant the club touches the serpent, it becomes a radiant महान् पुरुषः, blazing like twelve suns; the surroundings glow, shadows flee, onlookers stunned.

Characters & Entities

• pannaga (serpent)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Puranic narratives often reveal hidden divinity beneath ordinary forms; sudden transformation signals a deeper cosmic cause (śāpa/vara/prāyaścitta).

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The verse is within a tīrtha-māhātmya chapter; the immediate line highlights miraculous revelation rather than naming the site.

What ritualistic prescription is mentioned?

None.