Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 131
Devanagari script
एवं प्रजल्पमानोऽपि स दंडेन मया हतः । सूत तत्सूदनार्थाय निर्विकल्पेन चेतसा
Transliteration
evaṃ prajalpamāno'pi sa daṃḍena mayā hataḥ | sūta tatsūdanārthāya nirvikalpena cetasā
Translation
かく語りつつあるその時でさえ、我は杖にて彼を打ち殺した――おおスータよ――ただ殺さんとする意志に定まり、心はためらいなく揺るがなかった。
Word by Word
एवम्thus
एवम्:
Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय-प्रातिपदिक)
Formअव्यय (प्रकारवाचक)
प्रजल्पमानःspeaking prattle; talking
प्रजल्पमानः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeVerb
Rootप्र + जल्प् (धातु)
Formवर्तमानकृदन्त (शतृ/शानच्-प्रत्यय; परस्मैपदी शतृ), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
अपिeven; although
अपि:
Sambandha (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय-प्रातिपदिक)
Formअव्यय (निपात)
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन — सर्वनाम
दण्डेनwith a staff
दण्डेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootदण्ड (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन
मयाby me
मया:
Karta (Agent/कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम, तृतीया (3rd), एकवचन
हतःstruck; killed
हतः:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootहन् (धातु)
Formभूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
सूतO Sūta
सूत:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootसूत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th), एकवचन
तत्सूदनार्थायfor the purpose of killing him
तत्सूदनार्थाय:
Sampradana (Purpose/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + सूदन (प्रातिपदिक; √सूद् 'to kill') + अर्थ (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (तस्य सूदनस्य अर्थाय); पुंलिङ्ग, चतुर्थी (4th), एकवचन
निर्विकल्पेनwith unwavering; resolute
निर्विकल्पेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeAdjective
Rootनिर् (उपसर्ग/अव्यय) + विकल्प (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष (विकल्पो नास्ति यस्मिन्); नपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग? (चेतसा सह विशेषणत्वात् पुंलिङ्गेऽपि), तृतीया (3rd), एकवचन
चेतसाwith mind
चेतसा:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootचेतस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन
Speaker
Narrator addressing Sūta (frame-story cue)
Tirtha Mahatmya
Type: kshetra
Skanda Dialogue
Listener: Sūta (outer frame)
Visual Art Cues
Scene: A staff-bearing pilgrim strikes a speaking serpent despite its plea; the moment is charged—raised club, coiled body, witnesses implied, sacred water nearby.
Characters & Entities
S
SūtaD
daṇḍa (staff)FAQs
When the mind becomes rigid in anger, it ignores counsel and commits harm—leading to karmic entanglement.
Not specified in the verse; it is part of the broader tīrtha-māhātmya narration.
None.