Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 45
Devanagari script
श्वःश्वःपापीयदिवसाः पृथिवी गतयौवना । अतिक्रांत शुभाः कालाः पर्युपस्थितदारुणाः
Transliteration
śvaḥśvaḥpāpīyadivasāḥ pṛthivī gatayauvanā | atikrāṃta śubhāḥ kālāḥ paryupasthitadāruṇāḥ
Translation
日ごとに世はさらに罪深くなり、大地は若き力を失った。吉祥の時節は過ぎ去り、凄惨なる時節が近づいている。
Word by Word
श्वःश्वःday by day; tomorrow after tomorrow
श्वःश्वः:
Sambandha/Connector (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootश्वः (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक क्रियाविशेषण; पुनरुक्ति (reduplication)
पापीयःworse; more sinful
पापीयः:
Karta-Predicative (कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootपापीयस् (प्रातिपदिक; पाप का तर (comparative))
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; विशेषण (दिवसाः इत्यस्य)
दिवसाःdays
दिवसाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदिवस (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन
पृथिवीthe earth
पृथिवी:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपृथिवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
गतयौवनाwhose youth has gone; aged
गतयौवना:
Karta-Predicative (कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootगत-यौवन (प्रातिपदिक; गत + यौवन)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; विशेषण (पृथिवी इत्यस्य)
अतिक्रान्ताःpassed; gone by
अतिक्रान्ताः:
Karta-Predicative (कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootअति-क्रम् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle); पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; विशेषण (कालाः इत्यस्य)
शुभाःauspicious
शुभाः:
Karta-Predicative (कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootशुभ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; विशेषण (कालाः इत्यस्य)
कालाःtimes/periods
कालाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकाल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन
पर्युपस्थिताःarrived; come upon
पर्युपस्थिताः:
Karta-Predicative (कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootपरि-उप-स्था (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle); पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; विशेषण (दारुणाः इत्यस्य/कालाः इत्यस्य)
दारुणाःterrible
दारुणाः:
Karta-Predicative (कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootदारुण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; विशेषण (कालाः इत्यस्य)
Speaker
Unspecified (Purāṇic narrator within Nāgarakhaṇḍa Tīrthamāhātmya; deduced as a narrator describing Kali-yuga signs)
Visual Art Cues
Scene: A darkening age: withered earth-mother, fading spring-like auspiciousness, ominous clouds of ‘daruna-kāla’ approaching; a sage laments yet points inward to dharma.
Characters & Entities
P
pṛthivī (earth)K
Kali-yugaFAQs
It emphasizes impermanence and moral decline as a call to seek refuge in dharma, pilgrimage, and devotion before harsher conditions prevail.
Not specified in this verse; the tīrtha-māhātmya framework is broader than the single shloka.
None.