Adhyaya 235

Verse 1

ब्रह्मोवाच । दानधर्मं प्रशंसंति सर्वधर्मेषु सर्वदा । हरौ सुप्ते विशेषेण दानं ब्रह्मत्वकारणम्

ブラフマーは言った。「あらゆるダルマの道において、布施は常に称えられる。とりわけ、ハリが神聖なる眠り（チャートゥルマーシャの期間）に入っている時、施しは梵位（ブラフマの境地）に至る因となる。」

Verse 2

अन्नं ब्रह्म इति प्रोक्तमन्ने प्राणाः प्रतिष्ठिताः । तस्मादन्नप्रदो नित्यं वारिदश्च भवेन्नरः

「食はブラフマンである、と説かれる。命の息吹は食に依って立つ。ゆえに人は常に食を施し、また水をも施すべきである。」

Verse 3

वारिदस्तृप्तिमायाति सुखमक्षय्यमन्नदः । वार्यन्नयोः समं दानं न भूतं न भविष्यति

水を施す者は満ち足りを得、食を施す者は尽きぬ安楽を得る。水と食の施しに等しい布施は、過去にもなく、未来にもない。

Verse 4

मणिरत्नप्रवालानां रूप्यं हाटकवाससाम् । अन्येषामपि दानानामन्नदानं विशिष्यते

宝珠・宝玉・珊瑚、銀や金、衣服の布施に比べたとしても——あらゆる施しの中で、食の布施こそ最も勝れている。

Verse 6

वैकुण्ठपदवाञ्छा चेद्विष्णुना सह संगमे । सर्वपापक्षयार्थाय चातुर्मास्येऽन्नदो भवेत्

もしヴァイクンタの位とヴィシュヌとの合一を願うなら、あらゆる罪の滅尽のために、チャートゥルマーシャの季に食を施す者となるべきである。

Verse 7

सत्यंसत्यं हि देवर्षे मयोक्तं तव नारद । जन्मांतरसहस्रेषु नादत्तमुपतिष्ठते

まことに、まことに、神聖なる仙人よ。ナーラダよ、我が汝に告げたことは揺るがぬ。幾千の生を経ても、施さぬものは支えとして現れない。

Verse 8

तस्मादन्नप्रदानेन सर्वे हृष्यंति जन्तवः । देवाश्च स्पृहयंत्येनमन्नदानप्रदायिनम्

ゆえに、食を施せば一切の生きとし生けるものは歓喜し、神々さえも食施の供養者を慕い求める。

Verse 9

अन्नोदकप्रदानं च गोप्रदानं च नित्यदा । वेदपाठो वह्निहोमश्चातुर्मास्ये महाफलम्

日々の食と水の施し、また牛の布施。さらにヴェーダ誦読と聖火への供物（護摩）—これらはチャートゥルマーシャにおいて大いなる果報をもたらす。

Verse 10

भोजनं गुरुविप्राणां घृतदानं च सत्क्रिया । एतानि यस्य तिष्ठन्ति चातुर्मास्ये न मानवः

師（グル）とバラモンに食を供し、ギーを施し、正しい恭敬の行いをなす—チャートゥルマーシャの間、これらの修行を堅く保つ人はまことに稀である。

Verse 11

सद्धर्मः सत्कथा चैव सत्सेवा दर्शनं सताम् । विष्षुपूजा रतिर्दाने चातुर्मास्येषु दुर्लभाः

真のダルマ、尊き聖なる語り、善き人々への奉仕と聖者を拝すること；ヴィシュヌへの礼拝と施しを喜ぶ心—これらはチャートゥルマーシャの月々には、常に行うことが難しい。

Verse 12

पितॄनुद्दिश्य यो मर्त्यश्चातुर्मास्येऽन्नदो भवेत् । सर्वपापविशुद्धात्मा पितृलोकमवामुयात्

ピトリ（祖霊）を念じてチャートゥルマーシャの間に食を施す者は、あらゆる罪より清められ、祖霊の世界に至る。

Verse 13

देवाः सर्वेऽन्नदानेन तृप्ता यच्छन्ति वांछितम् । पिपीलिकाऽपि यद्गेहाद्भक्ष्यमादाय गच्छति

食の布施によって諸天は満ち足り、望む加護を授ける。たとえ蟻が家から一口の食を運び去るとしても、それすら功徳の因となる。

Verse 14

रात्रौ दिवाऽनिषिद्धान्नो ह्यन्नदानमनुत्तमम् । हरौ सुप्ते हि पापघ्नं वार्य मपि शत्रुषु

夜であれ昼であれ、禁じられていない食を施すことは無上の布施である。まことに、ハリが聖なる眠り（チャートゥルマーシャ）にある時は、水を供えるだけでも罪を滅する—敵に関わることにおいてさえ。

Verse 15

चातुर्मास्ये दुग्धदानं दधि तक्रं महाफलम् । जन्मकाले येन बद्धः पिंडस्तद्दानमुत्तमम्

チャートゥルマーシャの間、乳の施し、また凝乳（ヨーグルト）や酪乳の施しは大いなる果報をもたらす。さらに、生まれし時に身を養った糧を施すことこそ、最上の布施とされる。

Verse 16

शाकप्रदाता नरकं यमलोकं न पश्यति । वस्त्रदः सोमलोकं च वसेदाभूतसंप्लवम्

野菜を施す者は、地獄もヤマの国も見ることがない。衣を施す者は、宇宙の大壊滅に至るまでソーマの世界に住まう。

Verse 17

सुप्ते देवे यथाशक्ति ह्यन्यासु प्रतिमासु च । पुष्पवस्त्रप्रदानेन सन्तानं नैव हीयते

主が聖なる眠り（チャートゥルマーシャ）に入られる時も、また他の月々にも力に応じて、花と衣を供養し施すなら、その家系は決して衰えない。

Verse 18

चन्दनागुरुधूपं च चातुर्मास्ये प्रयच्छति । पुत्रपौत्रसमायुक्तो विष्णुरूपी भवेन्नरः

チャートゥルマーシャの間に白檀・アグル（沈香）・香を施し供える者は、子や孫に恵まれ、ヴィシュヌに似た境地（光輝と神恩）に至る。

Verse 19

सुप्ते देवे जगन्नाथे फलदानं प्रय च्छति । विप्राय वेदविदुषे यमलोकं न पश्यति

宇宙の主ジャガンナータが聖なる眠りにある時、果物を供え、ヴェーダに通じたブラーフマナに施す者は、ヤマの国を見ることがない。

Verse 20

विद्यादानं च गोदानं भूमिदानं प्रयच्छति । विष्णुप्रीत्यर्थमेवेह स तारयति पूर्वजान्

知識の施し、牛の施し、土地の施しを、ただヴィシュヌを喜ばせるために行う者は、まことに後において自らの祖先さえも救い渡す。

Verse 21

गुडसैंधवतैलादिमधुतिक्ततिलान्नदः । देवतायास्समुद्दिश्य तासां लोकं प्रयाति हि

黒糖（ジャガリー）、岩塩、諸々の油、蜂蜜、苦味の薬物、胡麻、そして食物を施し、その布施を選び敬う神格に捧げる者は、まことにその神の世界へと至る。

Verse 22

चातुर्मास्ये तिलान्दत्त्वा न भूयः स्तनपो भवेत् । यवप्रदाता वसते वासवं लोकमक्षयम्

チャートゥルマーシャの期間に胡麻を施す者は、再び乳飲み子として生まれない。大麦を施す者は、ヴァーサヴァ（インドラ）の不滅の世界に住まう。

Verse 23

हूयेत हव्यं वह्नौ च दानं दद्याद्द्विजातये । गावः सुपूजिताः कार्याश्चातुर्मास्ये विशेषतः

聖なる火に供物（ハヴィス）を投じ、二度生まれし者（ドヴィジャ）に布施をなすべし。とりわけチャートゥルマーシャの間は、牛を正しく敬い、礼拝して奉るべきである。

Verse 24

यत्किंचित्सुकृतं कर्म जन्मावधि सुसंचितम् । चातुर्मास्ये गते पात्रे विमुखे यन्न दीयते

生まれてこのかた生涯にわたり丹念に積み重ねた、いかなる善業の功徳であれ——チャートゥルマーシャの時、ふさわしい受け手が来たのに施さず、背を向けて帰してしまうなら——

Verse 25

प्रणश्यति क्षणादेव वचना द्यस्तु प्रच्युतः । दिवसेदिवसे तस्य वर्द्धते च प्रतिश्रुतम्

言葉の誓いから外れる者の功徳は、たちまち滅び去る。しかも日ごとに、約したものの負い目は増し重なってゆく。

Verse 26

तस्मान्नैव प्रतिश्राव्यं स्वल्पमप्याशु दीयते । तावद्विवर्द्धते दानं यावत्तन्न प्रयच्छति

ゆえに、ただ約束するだけであってはならない。たとえわずかな施しでも速やかに捧げよ。布施の功徳は、まだ手渡されぬ間だけ増大する。

Verse 27

यो मोहान्मनुजो लोके यावत्कोटिगुणं भवेत् । ततो दशगुणा वृद्धिश्चातुर्मास्ये प्रदातरि

もし世の人が迷いによって、自らの負い目／功徳を一倶胝（クロール）倍にまでしてしまうなら、チャートゥルマーシャの期間には、施す者にとってそれがさらに十倍増す。

Verse 28

नरके पतनं तस्य याव दिंद्राश्चतुर्दश । अतस्तु सर्वदा देयं नरैर्यत्तु प्रतिश्रुतम्

その者には、十四のインドラが存続するほどの長きにわたり地獄への堕落がある。ゆえに、人は約したものを常に施し与えるべきである。

Verse 29

अन्यस्मै न प्रदातव्यं प्रदत्तं नैव हारयेत् । चातुर्मास्येषु यः शय्यां द्विजाग्र्याय प्रयच्छति

他者に与えてはならず、すでに与えたものを奪い返してもならない。チャートゥルマーシャの間に、最上のバラモンに寝床を捧げる者は——

Verse 30

वेदोक्तेन विधानेन न स याति यमालयम् । आसनं वारिपात्रं च भाजनं ताम्रभाजनम्

ヴェーダの教えにかなう作法で行えば、彼はヤマの住処へは赴かない。（施すべきは）座、浄水の器、諸道具、そして銅の器である。

Verse 31

चातुर्मास्ये प्रयत्नेन देयं वित्तानुसारतः । सर्वदानानि विप्रेभ्यो ददत्सुप्ते जगद्गुरौ

チャートゥルマーシャの期間には、力の及ぶ限り努めて布施すべきである。世界の師（ヴィシュヌ）が瑜伽の眠りに入っている間、ブラーフマナたちにあらゆる施与を捧げることは—

Verse 32

आत्मानं पूर्वजैः सार्द्धं स मोचयति पातकात् । गौर्भूश्च तिलपात्रं च दीपदानमनुत्तमम्

その者は自らを、祖先とともに、罪より解き放つ。牛の布施、土地の布施、胡麻を満たした器の布施、そしてとりわけ無上の灯明布施が讃えられる。

Verse 33

ददद्विजातये मुक्तो जायते स ऋणत्रयात्

二度生まれ（ドヴィジャ）に布施する者は、三つの負債から解放され、それらより मुक्त（解脱）して生まれる。

Verse 34

स विश्वकर्ता भुवनेषु गोप्ता स यज्ञभुक्सर्वफलप्रदश्च । दानानि वस्तुष्वधिदैवतं च यस्मिन्समुद्दिश्य ददाति मुक्तः

彼は宇宙の造り主、あらゆる世界の護り手である。彼は祭祀を享受し、すべての果報を授ける与え主である。人が執着を離れ、彼を念じて布施を捧げ—万物のうちに主宰する守護神として彼を悟るなら—その布施は正しく帰向される。

Verse 235

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वर क्षेत्रमाहात्म्ये शेषशाय्युपाख्याने चातुर्मास्यमाहात्म्ये ब्रह्मनारदसंवादे चातुर्मास्यदानमहिमवर्णनंनाम पञ्चत्रिंशदुत्तरद्विशततमोऽध्यायः

かくして、「チャートゥルマーシャ布施の功徳を説く」と題する第235章は、八万一千頌本『シュリー・スカンダ・マハープラーナ』第六ナ―ガラ・カーンダにおける、ハータケーシュヴァラ聖域功徳篇、シェーシャシャーイーの説話およびチャートゥルマーシャ功徳篇、ブラフマーとナーラダの対話のうちにて、ここに終わる。