Adhyaya 200

Verse 1

विश्वामित्र उवाच । ततः प्रभाते संजाते प्रोद्गते रविमण्डले । सा चापि दुहिता तस्य दीक्षितस्य महात्मनः

ヴィシュヴァーミトラは言った。「やがて朝が訪れ、太陽の円輪が昇ると、ディークシャー（灌頂・聖別）を受けたその大いなる魂の娘もまた姿を現した。」

Verse 2

रोरूयमाणाऽभ्यगमत्पितरं मातरं प्रति । प्रोवाच गद्गदं वाक्यं बाष्पव्याकुललोचना

彼女は激しく泣きながら父母のもとへ近づき、涙にかすむ眼で、胸の詰まる言葉を途切れ途切れに語った。

Verse 3

ताताम्ब किमिदं पापं युवाभ्यां समनुष्ठितम् । अन्त्यजस्य प्रदत्ताऽहं यत्पापस्य दुरात्मनः

「父上、母上、いったいお二人はどのような罪を行われたのですか。私はアンティヤジャ（賤民）の、悪しき心をもつ罪人に嫁がされたのです。」

Verse 4

स नष्टो रजनीवक्त्रे ममावेद्य निजं कुलम् । तस्मादहं प्रवेक्ष्यामि प्रदीप्ते हव्यवाहने

「その男は、月のような御顔の方よ、私に真の家系を告げぬまま消え去りました。ゆえに私は燃え盛る火の中へ入ります。」

Verse 5

तस्यास्तद्वचनं श्रुत्वा दीक्षितः स सुभद्रकः । निश्चेष्टः पतितो भूमौ वातभग्न इव द्रुमः

彼女の言葉を聞くや、ディークシャーを受けたスバドラカは、風に折られた木のように、動きもせず地に倒れ伏した。

Verse 6

ततः स शीततोयेन संसिक्तश्च पुनःपुनः । लब्ध्वाशु चेतनां कृच्छ्रात्स्वजनैः परिवारितः । प्रलापान्विविधांश्चक्रे ताडयन्स्वशिरो मुहुः

その後、彼は冷たい水を何度もかけられた。親族に囲まれ、ようやく意識を取り戻すと、彼は何度も自分の頭を打ちながら、様々な嘆きの言葉を口にした。

Verse 7

अथ ते ब्राह्मणाः सर्वे तस्य संपर्कदूषिताः । भर्तृयज्ञं समासाद्य तेनैव सहितास्ततः

その後、彼との交際によって汚れたすべてのバラモンたちは、夫の祭祀に近づき、それ以来彼と行動を共にした。

Verse 8

प्रोचुर्विनयसंयुक्ताः प्रोच्चैस्तत्सुतया सह । सुभद्रेण निजे हर्म्ये सुतां दत्त्वा निवेशितः

彼の娘と共に、彼らは礼儀正しく謙虚に大声で話した。スバドラは娘を（結婚させて）与えた後、彼を自分の邸宅に住まわせた。

Verse 9

चण्डालो द्विजरूपोत्र चंद्रप्रभ इति स्मृतः

ここに、バラモンの姿をしてはいるが、チャンドラプラバという名のチャンダーラ（不可触民）がいる。

Verse 10

यावत्संवत्सरं सार्धं दैवे पित्र्ये च योजितः । पापकर्मा न विज्ञातः सोऽधुना प्रकटोऽभवत्

一年半の間、彼は神々と祖先のための儀式に従事していた。彼の罪深い行いは、正体を現した今になるまで気づかれなかった。

Verse 11

सुभद्रस्यानुषंगेण स्थानं सर्वं प्रदूषितम् । अन्त्यजेन महाभाग तत्कुरुष्व विनिग्रहम्

スバドラとの交わりによって、この場所のすべては賤民により汚された。おお高貴なる者よ、その咎を抑え、処断せよ。

Verse 12

कैश्चित्तस्य गृहे भुक्तं जलं पीतं तथा परैः । अन्यैश्च गृहमानीय प्रदत्तं भोजनं तथा

ある者は彼の家で食を取り、またある者は水を飲んだ。さらに別の者は食物を自宅へ持ち帰り、同じく施し与えた。

Verse 13

किं वा ते बहुनोक्तेन न स कोऽस्ति द्विजोत्तम । संकरो यस्य नो जातस्तस्य पापस्य संभवः

多くを語って何になろう、二度生まれし者の最勝よ。かかる混濁の穢れの生じぬ者はなく、そこから罪の可能性が起こる。

Verse 14

त्वया स्थानमिदं पुण्यं कृतं पूर्वं महामते । सर्वेषां च गुरुस्त्वं हि तस्माच्छुद्धिं वदस्व नः

大いなる思慮の者よ、かつてこの地を聖なるものとしたのはあなたである。まことにあなたは万人の師、ゆえに我らに浄めの法を説き給え。

Verse 15

ततः संचिन्त्य सुचिरं स्मृतिशास्त्राण्यनेकशः । प्रायश्चित्तं ददौ तेषां सर्वेषां स द्विजन्मनाम्

それから彼は久しく思案し、幾度もスムリティの諸典籍を参照して、かの二度生まれし者たちすべてにプラーヤシュチッタ（贖罪法）を定めた。

Verse 16

चांद्रायणशतं प्रादात्सुभद्रायाहिताग्नये । सर्वभंडपरित्यागं पुनराधानमेव च

聖なる火を守るスバドラに、彼はチャンドラーイヤナの行を百回授け、さらに家の器物をことごとく捨てて、祭火を新たに再建立せよと命じた。

Verse 17

लक्षहोमविधानं च गृहमध्यविशुद्धये । वह्निप्रवेशनं तस्यास्तत्सुतायाः प्रकीर्तितम्

家の内奥を清めるために、彼はラクシャ・ホーマ――十万回の供物を火に捧げる儀――を定め、また彼女の娘には入火の行も宣言された。

Verse 18

येन यावंति भोज्यानि तस्य भुक्तानि मंदिरे । तस्य तावंति कृच्छ्राणि तेनोक्तानि महात्मना

その家で人が食した食物の数だけ、偉大なる者はその人に同数のクリッチャラ（Kṛcchra）の苦行を定めた。

Verse 19

यैर्जलानि प्रपीतानि यावन्मात्राणि तद्गृहे । प्राजापत्यानि दत्तानि तेभ्यस्तावंति पार्थिव

またその家で彼らが飲んだ水の量だけ、王よ、同数のプラージャーパティヤ（Prājāpatya）の苦行が彼らに割り当てられた。

Verse 20

ब्राह्मणानां तथान्येषां तत्र स्थाने निवासिनाम् । तत्स्पर्शदूषितानां च प्राजापत्यं पृथक्पृथक्

その地に住むバラモンたちと他の者たち、またそれに触れて汚れた者たちにも、それぞれ別々にプラージャーパティヤ（Prājāpatya）の苦行が定められた。

Verse 21

स्त्रीशूद्राणां तदर्धं च तदर्ध बालवृद्धयोः । मृन्मयानां च भांडानां परित्यागो निवेदितः

女人とシュードラにはその贖罪の半分が定められ、さらにその半分が子どもと老者のために説かれた。また土器の器を捨てることも命じられた。

Verse 22

सर्वेषामेव लोकानां रसत्यागस्तथैव च । कोटिहोमस्तु निर्दिष्टो ब्रह्मस्थाने यथोदितः । सर्वस्थानविशुद्ध्यर्थं स्थानवित्तेन केवलम्

すべての人々に対しても、「ラサ」—感官の享楽や選りすぐりの美味—を断つことが同様に命じられた。また説かれたとおり、ブラフマー・スターナにおいてコーティ・ホーマ（千万回の供物投火）が定められた。あらゆる場所を清めるため、それはその場所に属する資財のみで行うべきである。

Verse 23

अथोवाच पुनर्विप्रान्स कृत्वा चोच्छ्रितं भुजम । तारनादेन महता सर्वांस्तान्नागरोद्भवान्

それから彼は再びヴィプラ（バラモン）たちに語りかけ、腕を高く掲げ、遠くまで響く大いなる呼び声で、ナーガラの土着の者たちすべてを招集した。

Verse 24

सुभद्रेण च सर्वस्वं देयं विप्रेभ्य एव च । चतुर्थांशश्च यैर्भुक्तं तद्गृहे स्वधनस्य च

また吉祥なる志をもって、すべての財をバラモンたちに施すべきである。すでにその分け前の恩恵を受けた者は、自宅において自らの財の四分の一を捧げよ。

Verse 25

अष्टांशं यैर्जलं पीतं गोदानं स्पर्शसंभवम् । शेषाणामपि लोकानां यथाशक्त्या तु दक्षिणा

その水を飲んだ者は八分の一を施し、さらに触れの儀礼に由来するゴー・ダーナ（牛の布施）を行うべきである。残る人々も、力に応じてダクシナー（謝礼の布施）と供物を捧げよ。

Verse 26

दीक्षितेन जपः कार्यो लक्षगायत्रिसंभवः । शेषैर्विप्रैर्यथा वित्तं तथा कार्यो जपोऽखिलः

正しく灌頂（ディークシャ）を受けた者は、ガーヤトリー（Gāyatrī）を十万遍、ジャパ（念誦）すべきである。ほかのバラモンたちも、各々の資力に応じて、すべてのジャパを成就すべし。

Verse 27

अहं चैव करिष्यामि प्राणायामशतत्रयम् । नित्यमेव द्विजश्रेष्ठाः षष्ठकालकृताशनः

そして私は自ら、プラーナーヤーマ（prāṇāyāma）を三百回行う。おお、二度生まれし者の最勝よ、私はこれを日々行い、食は第六の時分にのみ取る（節制された摂食）としよう。

Verse 28

यावत्संवत्सरस्यांतं ततः शुद्धिर्भविष्यति । जन संपर्कसंजाता सैवं तस्य दुरात्मनः

年の終わりまでそのようにし、その後に清浄が生じる。人々との交わりから生じた穢れはかくのごとし—ゆえにこれが、あの邪心の者への（対治の）法である。

Verse 29

एवमुक्त्वा ततो भूयः स प्रोवाच द्विजोत्तमान् । अथाऽद्यान्मध्यगास्येन ब्रह्मस्थानसमाश्रयान्

かく語り終えると、彼はさらに重ねて最勝のバラモンたちに告げた。すると今日この日より、彼らのただ中で言葉を発し、聖なるブラフマ・スターナ（Brahma-sthāna）に帰依する者たちを教誨した。

Verse 30

अद्यप्रभृति यः कन्यामविदित्वा तु नागरम् । नागरो दास्यति क्वापि पतितः स भविष्यति

今日より後、娘を嫁がせるにあたり、あらかじめ彼女がナーガラ（Nāgara）であると確かめずにどこかで婚姻を与える者は、いずこであれ—堕落者（パティタ）となる。

Verse 31

अश्राद्धेयो ह्यपांक्तेयो नागराणां विशेषतः

その者はシュラーダ（śrāddha）の供物を受けるにふさわしくなく、食事の列に座すにもふさわしくない—とりわけナーガラ（Nāgara）の中において。

Verse 32

यः श्राद्धं नागरं मुक्त्वा ह्यन्यस्मै संप्रदास्यति । विमुखास्तस्य यास्यंति पितरो विबुधैः सह

ナーガラ（Nāgara）の受施者を捨て、シュラーダ（śrāddha）を他者に施す者がいれば、その者の祖霊（pitṛ）は彼に背を向け、神々とともに去ってゆく。

Verse 33

नागरेण विना यस्तु सोमपानं करिष्यति । स करिष्यत्यसंदिग्धं मद्यपानं तु नागरः । तन्मतेन विना यस्तु श्राद्धकर्म करिष्यति

ナーガラ（Nāgara）を権威と導師として伴わずにソーマ（Soma）飲用の儀を行う者がいれば、そのナーガラは疑いなく酒飲へと導かれ（不浄の行いへと堕する）。また、その定められたナーガラの規範・伝統に従わずにシュラーダ（śrāddha）の作法を行う者は…

Verse 34

ततः सर्वं वृथा तस्य भविष्यति न संशयः । विशुद्धिरहितं यस्तु नागरं भोजयिष्यति

そのとき、それら一切は彼にとって空しく無益となる—疑いはない。さらに、浄め（儀礼的清浄）を欠くナーガラ（Nāgara）に食を施す者は…

Verse 35

श्राद्धे तस्यापि तत्सर्वं व्यर्थतां संप्रयास्यति । सर्वेषां नागराणां च मर्यादेयं कृता मया

その者のシュラーダ（śrāddha）においてさえ、それら一切は同様に無に帰す。すべてのナーガラ（Nāgara）のための正しい行いの規範（maryādā）は、わたしによって定められた。

Verse 36

तस्मात्सर्वप्रयत्नेन शुद्धिः कार्या द्विजोत्तमैः । वर्षेवर्षे तु संप्राप्ते स्वस्थानस्य विशुद्धये

ゆえに、あらゆる努力を尽くして、最勝の二度生まれ（ドヴィジャ）たちは浄化を行うべきである。年ごとに、時が到来するたび、自らの住処と共同体の場を清めるために。

Verse 37

विश्वामित्र उवाच । एतत्ते सर्वमाख्यातं यत्पृष्टोऽस्मि नृपोत्तम । श्राद्धार्हा नागरा येन नागराणां व्यवस्थिताः । भर्तृयज्ञेन मर्यादा कृता तेषां यथा पुरा

ヴィシュヴァーミトラは言った。「王の中の最勝者よ、汝が問うたとおり、すべてを汝に説き明かした。すなわち、ナーガラたちがいかにしてシュラーダ（祖霊供養）にふさわしいと認められ、またナーガラの人々がいかに正しく規定されているかである。彼らの行いの規範の境界は、昔のごとくバルトリヤジュニャによって定められた。」