Adhyaya 196
スータは、婚姻外交を枠組みとして王者の倫理を語る。アナルタ国の王は、娘ラトナヴァティーが妙齢に達し、比類なき美しさで際立つのを見て、娘を嫁がせる責務を省みる。ここで法（ダルマ）に基づく戒めが示される――利得や目的への貪り（kārya-kāraṇa-lobha）から、ふさわしくない男に娘を与えることは道徳的に危うく、悪しき結果を招くというのである。 適切な相手が見つからないため、王は名高い絵師たちに命じ、世界を巡って、若く、良き家柄に生まれ、徳を備えた諸王の肖像を描かせ、それをラトナヴァティーに見せて選ばせる。こうして選択が礼法にかない、父としての過失を最小にするためである。数多の肖像の中から、ダーシャールナ国王ブリハドバラが相応しい者として選ばれる。アナルタ王は正式の使者を送り、名高く至上の美をもつラトナヴァティーを差し出して婚礼のため来訪するよう招く。求婚を受けたブリハドバラは喜び、四部軍を率いてただちにアナルテーシャの都へ出発し、本章末に記される同盟の旅がここに始まる。
Shlokas
Verse 1
सूत उवाच । अथ तां यौवनोपेतां स्वसुतां प्रेक्ष्य पार्थिवः । अनौपम्येन रूपेण संयुक्तां वरवर्णिनीम् । आनर्तश्चिन्तयामास कन्यकां प्रददाम्यहम्
スータは語った。「そのときアーナルタの王は、わが娘が年頃に達し、比類なき美貌と優れた肌の色を備えたのを見て、思案した。『この乙女をいったい誰に嫁がせようか。』」
Verse 2
अनर्हाय च यो दद्या द्वराय निजकन्यकाम् । कार्यकारणलोभेन नरकं स प्रगच्छति
「しかし、利得への貪りや下心ゆえに、わが娘を不相応の婿に与える者は、地獄へと赴く。」
Verse 3
एवं चिंतयतस्तस्य महान्कालो व्यवस्थितः । न पश्यति च तद्योग्यं कंचिद्वरमनुत्तमम्
かく思案しているうちに長い時が過ぎたが、彼女にふさわしい、無上に相応しい花婿はついに見いだせなかった。
Verse 4
अथ संप्रेषयामास सर्वभूताश्रयेषु ये । चित्रकर्मणि विख्यातान्नरांश्चित्रकरांस्तदा
そこで彼は、肖像画の技に名高い絵師たちを遣わし、あらゆる生きとし生けるものの住処を巡らせた。
Verse 5
गच्छध्वं मम वाक्येन सर्वा न्भूमितले नृपान् । लिखित्वा पट्टमध्ये तु दर्शयध्वं ततः परम्
「我が言葉に従い、地上のすべての王のもとへ行け。布の中央にその姿を描き、のちにそれらを示せ。」
Verse 6
सुताया मम येनाऽसौ दृष्ट्वाऽभीष्टं नराधिपम् । पत्यर्थं वरयेत्साध्वी मम दोषो भवेन्न हि
我が娘が、望む王を見てその者を夫として選べるようにするためだ。そうすれば、我に咎は及ばぬ。」
Verse 7
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा सर्वे चित्रकरास्तदा । प्रस्थिता धरणीपृष्ठे पार्थिवानां गृहेषु च
その言葉を聞くや、絵師たちは皆、地の面を巡って旅立ち、諸王の館々へと赴いた。
Verse 8
ते लिखित्वा महीपाला न्यौवनस्थान्वयोऽन्वितान् । रूपौदार्यगुणोपेतान्दर्शयामासुरग्रतः । रत्नवत्याः क्रमेणैव तस्य भूपस्य शासनात्
彼らは、若く盛りの年頃にして容姿の麗しさと高貴さ、諸徳を備えた諸王を描き、その王の命により、ラトナヴァティーの御前に順に一人ずつ示した。
Verse 9
अथ तेषां तु सर्वेषां मध्ये राजा वृहद्बलः । दशार्णाधिपतिर्भव्यः पत्यर्थं च वृतस्तया
そのとき、彼らすべての中より、ダシャールナの吉祥なる主、ヴリハドバラ王が、彼女によって夫として選ばれた。
Verse 10
तदाऽनर्ताधिपो हृष्टः प्रेषयामास तं प्रति । विवाहार्थं सुविज्ञाय वाक्य मेतदुवाच ह
そのときアナルタの主は歓喜し、彼のもとへ使者を遣わした。婚姻の件であると明らかに悟り、かく言葉を告げた。
Verse 11
गच्छध्वं मम वाक्येन दशार्णाधिपतिं प्रति । वाच्यः स विनयाद्गत्वा विवाहार्थं ममांतिकम्
「我が言葉を携え、ダシャールナの主のもとへ行け。礼を尽くして赴き、婚姻のために我が許へ来るよう、彼に告げよ。」
Verse 12
समागच्छ निजां कन्यां येन यच्छाम्यहं तव । नाम्ना रत्नवतीं ख्यातां त्रैलोक्यस्यापि सुन्दरीम्
「来たれ。われは汝に我が実の娘を授けよう。名をラトナヴァティーといい、三界においてさえ美を讃えられる姫である。」
Verse 13
गत्वा स सत्वरं तत्र यत्र राजा बृहद्बलः । प्रोवाच सकलं वाक्यमानर्ताधिपतेः स्फुटम्
彼は急ぎ、王ブリハドバラのいる所へ赴き、アナرتの主の言葉を余すところなく、明瞭に伝えた。
Verse 14
सोऽपि तत्सहसा श्रुत्वा तेषां वाक्यमनुत्तमम् । परमां तुष्टिमासाद्य प्रस्थितस्तत्पुरं प्रति । सैन्येन महता युक्तश्चतुरंगेण पार्थिवः
彼もまた、彼らのこの上なく優れた言葉を忽ち聞くや、至上の歓喜を得てその都へと出立した。王は大いなる四軍（四種の軍勢）を伴っていた。
Verse 196
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये दशार्णाधिपतेर्बृहद्बलस्यानर्तेशपुरं प्रत्यागमनवर्णनंनाम षण्णवत्युत्तरशततमोऽध्यायः
かくして、聖なる『スカンダ・マハープラーナ』—八万一千頌のサンヒター—第六「ナーガラ・カーンダ」、ハータケーシュヴァラ聖域のマーハートミャにおける、第百九十六章「ダシャールナ王ブリハドバラのアナルテーシャプラへの帰還（旅路）の叙述」は終わる。