Adhyaya 188

Verse 1

सूत उवाच । ततस्तु पंचमे चाह्नि संजाते ते द्विजोत्तमाः । श्वेतधौतांबराः सर्वे सुस्नाताः शुचयः स्थिताः

スータは語った。次いで第五日が訪れると、かの最勝の再生者たちは備え整えて立った。よく沐浴し、内外ともに清浄で、皆、新たに洗い清めた白衣をまとっていた。

Verse 2

चक्रुः सर्वाणि कर्माणि पुलस्त्येन प्रबोधिताः । सदोमध्ये गताश्चैव ऋत्विग्वरणपूर्वकाः

プラスタヤに教え諭され、彼らは定められた一切の儀礼を行った。さらに、まず祭官（ルトヴィジュ）を選定してから、供犠の堂の中央へと進み入った。

Verse 3

अध्वर्युणा समादिष्टान्प्रैषान्प्रोचुर्यथा क्रमम् । होमार्थं दीप्तवह्नौ च ऋत्विग्भिः सुसमाहितैः

アドヴァリュの指示のとおり、祭式の呼びかけ（プライシャ）が順次に唱えられた。供献のため、心をよく統一した祭官たちは、燃え盛る火中に護摩を修した。

Verse 4

एतस्मिन्नेव काले तु ह्युद्गात्रा कर्म योजितम् । शंकुभिः क्रियते यच्च साम गीतिप्रसूचितम्

まさにその時、ウドガートリ（Udgātṛ）は祭式の行を起こした——それはシャンク（śaṃku）の標によって執り行われ、サーマン（Sāman）讃歌の旋律によって示されるものである。

Verse 5

सप्तावर्तं द्विजश्रेष्ठाः सदोमध्यगतेन च । यत्राऽगच्छंति ते सर्वे देवा यज्ञांशलालसाः

おお最勝のバラモンたちよ、供犠殿の中心にて七たび巡る儀に、諸天はみなそこへ来集し、ヤジュニャ（yajña）の分け前を求めて渇望する。

Verse 6

सोमपानकृते चैव विशेषेण मुदान्विताः । प्रारब्धे सोमभक्ष्येऽथ गीते चोद्गातृनिर्मिते

またソーマ（Soma）を飲むために、彼らはことさらに歓喜に満たされた。ソーマの分が始められ、ウドガートリの作した讃歌が唱え出されると、祭儀は吉祥の力を余すところなく結集した。

Verse 7

आगता कन्यका चैका सामगीतिसमुत्सुका । शंकुकर्णनजं चित्रं वांछमाना विचक्षणा

そのとき一人の乙女が来たり、サーマの歌に心躍らせた。聡明にして洞察ある彼女は、シャンク（Śaṃku）とカルナ（Karṇa）より生じた不思議なる姿を見たいと願った。

Verse 8

छन्दोगस्य सुता श्रेष्ठा देवशर्माभिधस्य च । औदुम्बरीति नाम्ना सा सामश्रवणलालसा

彼女はデーヴァシャルマン（Devaśarman）と名づくチャンドーガ（Chāndoga）の最上の娘であった。名をアウドゥンバリー（Audumbarī）といい、サーマン（Sāman）讃歌を聴くことを切に願っていた。

Verse 9

उद्गातारं च सदसि वचनं व्याजहार सा । यथायथा प्रवर्तंते शंकवः सामसूचिताः

そして会座において彼女はウドガートリ（Udgātṛ）に向かい、サーマン（Sāman）の詠唱が示すとおり、儀礼の中で śaṃku の杭がいかに段階を追って動かされるかを、清らかな言葉で語った。

Verse 10

दक्षिणाग्नौ द्रुतं गत्वा कुरु होमं यथोदितम् । येन त्वं मुच्यसे पापान्न चेद्व्यर्थो भविष्यति

南の火のもとへ急ぎ、命ぜられたとおりに護摩（homa）を厳密に修せよ。そうすれば汝は罪より解き放たれる。さもなくば、すべては空しく終わる。

Verse 11

तस्यास्तद्वचनं श्रुत्वा साभिप्रायं द्विजोत्तमाः । ततः स चिन्तयामास यावत्तद्व्याहृतं वचः

彼女の言葉を聞き、その奥意を悟った最勝の二度生まれ（ドヴィジャ）は、しばし立ち止まり、彼女の語ったことをしばらく思惟した。

Verse 12

ततः पप्रच्छ तां कन्या मुद्गाता विस्मयान्वितः । कुतस्त्वमसि चाऽयाता सुता कस्य वदस्व मे

そこで驚嘆に満ちたムドガータ（Mudgāta）はその乙女に問うた。「汝はいずこより来たのか。誰の娘であるのか。われに告げよ。」

Verse 13

औदुम्बर्युवाच । पर्वतस्य सुता चास्मि विख्याता देवशर्मणः । जातिस्मरा महाभाग प्राप्ता गन्धर्वलोकतः

アウドゥンバリー（Audumbarī）は言った。「大いなる福徳の御方よ、わたしはパルヴァタ（Parvata）の娘、デーヴァシャルマー（Devaśarmā）として世に知られております。わたしは前生を憶える者（jātismara）で、ガンダルヴァの世界（Gandharva-loka）より参りました。」

Verse 14

उद्गातोवाच । गन्धर्वस्य सुता कस्य केन शप्तासि पुत्रिके । कदा ते भविता मोक्षो मानुषत्वस्य कीर्त्तय

ウドガータは言った。「愛しき娘よ、汝はガンダルヴァのうち誰の娘か。誰によって呪詛を受けたのか。いつこの人間の身より解脱（モークシャ）を得るのか—我に告げよ。」

Verse 15

औदुम्बर्युवाच । नारदः पर्वतश्चैव गन्धर्वौ विदितौ जनैः । पर्वतस्य सुता चास्मि शप्ताहं नारदेन हि

アウドゥンバリーは言った。「ナーラダとパルヴァタは、人々に知られた二人のガンダルヴァです。私はパルヴァタの娘で、まことにナーラダによって呪われました。」

Verse 16

विपंचीं वादयन्स्वैरं दृष्टः स मुनिसत्तमः । अजानंत्या च तानानां विशेषं मूर्च्छनोद्भवम् । मया स हसितोऽतीव तानभंगतया गतः

「その最上の聖仙が、自在にヴィパṃチーを奏でているのを見ました。正しいムールッチャナー（転調）から生じる音（ターना）の微妙な差異を知らず、私はその音が『崩れている』と思い込み、あまりにも激しく嘲り笑ってしまったのです。」

Verse 17

ततः स कुपितो मह्यं ददौ शापं द्विजोत्तमः । मिथ्यापहसितो यस्मादहं शापमतोऽर्हसि

「すると、その最勝の両生者は私に怒り、呪いを下しました。『汝は偽りの嘲笑をもって我を笑った。ゆえに汝は呪詛を受けるに値する』と。」

Verse 18

मानुषाणामयं धर्मस्तस्मात्त्वं मानुषी भव । मया प्रसादितः सोऽथ पित्रा सार्धं मुनीश्वरः

「『これは人間の法（ダルマ）である。ゆえに汝は人となれ。』そののち、聖仙の主は—私と父とが共に願い奉ったことで—和らげられました。」

Verse 19

शापांतं कुरु मे नाथ बालिशाया विशेषतः । मानुषत्वं च मे भूयात्सुस्थाने सुकुले विभो

主よ、どうか我が呪いを終わらせてください。とりわけ私は愚かでありました。大いなる御力の主よ、良き地にて、尊き家系に人として生まれさせてください。

Verse 20

सुस्थाने चांतकालश्च ब्राह्मणस्य निवेशने । ततोऽहं तेन संप्रोक्ता चमत्कारपुरें शुभे

（彼は授けた。）我が最期の時は良き地にて、バラモンの住まいの中に訪れるであろう。さらにその後、彼は吉祥なる都「チャマトカーラプラ」へと私を導いた。

Verse 21

देवशर्मा तु विप्रेंद्रः कुलीनः सर्वशास्त्रवित् । तस्य तु ब्राह्मणी नाम्ना सत्यभामेति विश्रुता

デーヴァシャルマーという最勝のバラモンがいた。家柄は高く、あらゆるシャーストラに通じていた。その妻はバラモニーで、サティヤバーマーの名で広く知られていた。

Verse 22

तस्या गर्भं समासाद्य मानुषत्वं समाचर । यदा पैतामहो यज्ञस्तस्मिन्क्षेत्रे भविष्यति

「彼女の胎に入り、人として生を受けよ。あの聖なるクシェートラにて『パイターマハ』の祭祀が執り行われる時、（定められた出来事が起こる）。」

Verse 23

उद्गातुः समये तस्य शंकोश्चैव विपर्यये । तदा तु स त्वया वाच्यो ह्यस्थाने शंकुराहितः । सर्वदेवसभा मध्ये तदा मोक्षो भविष्यति

「サーマ・ヴェーダを詠唱するウドガートリ（udgātṛ）の定めの時に、そしてシャンク（Śaṅku）が正しい次第に背くなら、その時あなたはこう告げよ。『シャンク（śaṅku）という杭は、不当の場所に据えられた。』万神の集会のただ中で、その時、解脱が成就する。」

Verse 24

इमां मे दैविकीं कांतां तनुं पश्य द्विजोत्तम । विमानं पश्य चायातं पित्रा संप्रेषितं मम

「おお、婆羅門の中の最勝者よ、我が神聖にして光り輝くこの身を見よ。さらに、父が我に遣わした天のヴィマーナが到来したのを見よ。」

Verse 25

उद्गातोवाच । तुष्टोऽहं ते विशालाक्षि यज्ञस्याऽविघ्नकारके । न वृथा दर्शनं मे स्याद्विशेषाद्देवसंभवे । वरं वरय मत्तस्त्वं तस्मादौदुम्बरीप्सितम्

ウドガートリは言った。「おお、大いなる眼の者よ、祭祀（ヤジュニャ）の障碍を除く者よ、我は汝を喜ぶ。とりわけ汝は神より生じたゆえ、我が汝に現れたことが徒労であってはならぬ。ゆえに、オードゥムバリーよ、望む恩寵を我に求めよ。」

Verse 26

औदुम्बर्युवाच । यदि मे यच्छसि वरं सन्तुष्टो ब्राह्मणोत्तम । सर्वेषामेव देवानां पुरतश्च ददस्व तम्

オードゥムバリーは言った。「もしあなたが、婆羅門の中の最勝者よ、満足して我に恩寵を授けてくださるなら、その恩寵を諸天すべての御前にてお授けください。」

Verse 27

अद्यप्रभृति यः कश्चिद्यज्ञं भूमौ समाचरेत् । तस्मिन्सदसि मध्यस्था मूर्तिः कार्या यथा मम

「今日より後、地上で祭祀（ヤジュニャ）を行う者は誰であれ、その祭場の सभा（サダス）の中に、我が姿に等しい像を作り、中央に安置すべし。」

Verse 28

ततो मत्पुरतश्चैव कार्यं शकुप्रचारणम् । स्वर्गस्थाया भवेत्तुष्टिर्मम तेन कृतेन च

「さらに、我が御前においても『シャク・プラチャーラナ（śaku-pracāraṇa）』の作法を行うべし。その行いによって、天に住まう我は満悦するであろう。」

Verse 29

सूत उवाच । तस्यास्तद्वचनं श्रुत्वा उद्गाता तामथाब्रवीत् । अद्यप्रभृति यः कश्चिद्यज्ञमत्र करिष्यति

スータは語った。彼女の言葉を聞くと、ウドガートリは彼女に答えた。「今日より後、この地でヤジュニャ（祭祀）を行う者は誰であれ……」

Verse 30

सदोमध्ये तु तां स्थाप्य पूजयित्वा विलेपनैः । वस्त्रैराभरणैश्चैव गन्धपुष्पानुलेपनैः

「……供儀の堂の中央に彼女を安置し、香油と荘厳の飾りをもって礼拝せよ。衣と宝飾を捧げ、香と花を塗り供養するのである。」

Verse 31

ततः शंकुप्रचारं तु करिष्यति तदग्रतः । एतद्वाक्यं मया प्रोक्तं सर्वदेवसमा गमे

「次に、まさに汝の御前にて、シャンク・プラチャーラ（杭による儀礼的な測量・標定）の作法が行われる。これは、諸神ことごとく集う会座において、我が語った言葉である。」

Verse 32

नान्यथा भावि भद्रं ते त्वं संतोषं परं व्रज । त्वया विरहितं भद्रे सदःकर्म करिष्यति

「他のあり方はない――汝に吉祥あれ。至上の満足へと往け。福徳ある者よ、たとえ汝が去っても、会座の作法サダハ・カルマは正しく執り行われる。」

Verse 33

वृथा भावि च तत्सर्वं यथा भस्महुतं तथा । या नारी सदसो मध्ये फलैस्त्वां पूजयिष्यति

「さもなくば、それらすべては虚しくなる。灰に供物を注ぐがごとく。だが、会座のただ中で果実をもって汝を礼拝する女人は……」

Verse 34

फलेफले कोटिगुणं तस्याः श्रेयो भविष्यति । सफलाश्च दिशः सर्वा भविष्यंति न संशयः

捧げられる果実一つ一つごとに、彼女の安寧と聖なる功徳は百万倍となる。彼女にとって四方はことごとく実りあるものとなる—疑いはない。

Verse 35

वस्त्रमाभरणं या च पुष्पधूपादिकं तथा । तुभ्यं दास्यति तत्सर्वं तस्याः कोटिगुणं फलम्

衣や装身具、また花や香、その他の供物をあなたに捧げるいかなる女性も—彼女が捧げるすべてのものの果報は、彼女にとって百万倍となる。

Verse 36

परं तावत्प्रतीक्षस्व मा विमानं समारुह । देवि केनापि कार्येण तव पूजां समाचरे

しかし今はしばし待て、天の車に乗り込むな。おお女神よ、何らかの手立てをもって、あなたへの礼拝が執り行われるようにせよ。

Verse 37

देवा ऊचुः । युक्तं त्वया द्विजश्रेष्ठ वचनं समुदाहृतम् । अस्माकमपि वाक्येन सत्यमेतद्भविष्यति

神々は言った。「まことに適切である、汝が述べた言葉は。おお最勝の再生者よ。我ら自身の宣言によっても、これは必ず真実となろう。」

Verse 38

सूत उवाच । उद्गात्रा सैतमुक्ता च तिष्ठतिष्ठेत्यथोदिता । देवी वरविमानेन गृहीता सांऽबरे स्थिता

スータは語った。「サーマを詠ずるウドガートリにそのように告げられ、さらに『留まれ、留まれ！』と呼び止められると、女神は麗しき天のヴィマーナに迎え上げられ、虚空にとどまっていた。」

Verse 39

एतस्मिन्नेव काले तु देवशर्मसुताऽभवत् । देवी नगरमध्यस्थां सर्वा नार्यो द्विजोत्तमाः

まさにその時、デーヴァシャルマンの娘が現れた。女神は都の中央に立ち、すべての女たち（そして高貴なる再生者たち）も…

Verse 40

कुतूहलात्समायातास्तस्या दर्शनलालसाः । काचित्फलानि चादाय काचिद्वस्त्राणि भक्तितः । यथार्हं पूजिता ताभिः सर्वाभिश्च द्विजोत्तमाः

驚きの思いから人々は集い、彼女のダルシャナ（darśana）を切に求めた。ある者は果実を携え、ある者は衣を信愛をもって捧げた。かくして相応しく、彼女は皆により礼拝された、ああ最勝の再生者よ。

Verse 41

श्रुत्वा स्वदुहितुः सोऽपि देवशर्मा समाययौ । सपत्नीकः प्रहृष्टात्मा विस्मयोत्फुल्ललोचनः

自らの娘のことを聞き、デーヴァシャルマーもまた妻とともにそこへ来た。心は歓喜に満ち、驚きに目を見開いていた。

Verse 42

सोऽपि यावत्प्रणामं च तस्याश्चक्रे द्विजो त्तमाः । सपत्नीकस्तदा प्रोक्त्वा निषिद्धस्तु तथा तया

その優れたバラモンが、妻とともに立ちながら彼女に礼拝しようとしたとき、彼女は言葉をかけ、そうすることを禁じた。

Verse 43

ताततात नमस्कारं मा मे कुरु सहांबया । प्राप्ता स्वर्गगतिर्नाम मम नाशं प्रया स्यति

彼女は言った。「父上、父上――母上とともであっても、わたしに礼拝なさらぬように。わたしは天界への道を得ました。もしそうなされば、その成就そのものが損なわれてしまいます。」

Verse 44

तिष्ठात्रैव सपत्नीको यावदद्य दिनं विभो । त्वामादाय सपत्नीकं यास्यामि त्रिदिवालयम् । अनेनैव शरीरेण याचयित्वा सुरो त्तमान्

「尊き御方よ、今日の終わりまで、ここに妻君とともにお留まりください。あなたを—妻君とともに—天界の神々の御住まいへお連れし、この身のままに最上の神々へ願いを申し上げましょう。」

Verse 45

ततस्तौ हर्षितौ तत्र पितरौ हि व्यवस्थितौ । प्रेक्षमाणौ सुतायास्तां पूजां जनविनिर्मिताम् । मन्यमानौ तदात्मानमधिकं सर्व देहिनाम्

そのとき両親は歓喜してそこに立ち、人々が娘のために整えた礼拝を見守り、彼女の境地はあらゆる有身の者に勝ると心に思った。

Verse 46

तस्य ये स्वजनाः केचित्सर्वे तेऽपि द्विजोत्तमाः । शंसमाना सुतां तां तु तत्समीपं व्यवस्थिताः

また、そこにいた彼の親族の者たち—すぐれたバラモンたちも—皆、彼女の近くに立ち、その娘を讃嘆した。

Verse 47

एतस्मिन्नंतरे प्राप्तो भृगुर्यत्र पितामहः । निष्क्रम्य सदसस्तस्मात्कृताञ्जलिरुवाच तम्

その折、ブリグ仙は祖父神（梵天）の御許に到来した。彼はその会座から出で、合掌して恭しく申し上げた。

Verse 48

उद्गात्रा देव चात्मीयो मार्गः श्रुतिविवर्जितः । विहितः कन्यकां धृत्वा सदोमध्ये सुरेश्वर

「主よ、ウドガートリ祭官が、ヴェーダの権威を離れた私法の作法を定めました。神々の王よ、会座のただ中に一人の乙女を据えたのです。」

Verse 49

देवत्वं जल्पितं तस्या नागर्याः सुरसंनिधौ । सोमपानं तथा कुर्मो वयं तत्र तया सह

神々の御前において、その都の乙女は自らの神性を語り告げた。そこで我らは彼女とともに、聖なるソーマの飲み物を味わった。

Verse 51

सोऽब्रवीच्छापभ्रष्टेयं गन्धर्वी ब्राह्मणालये । अवतीर्णा विधेर्यज्ञे मुक्ति रस्याः प्रकीर्तिता

彼は言った。「このガンダルヴィーは呪いによって位を失い、ブラーフマナの家に降り来た。ブラフマー（ヴィディ）の祭祀において、彼女の解脱が宣言されたのだ。」

Verse 52

नारदेन पुरा देव कोपेन च तथा मुदा । तस्या देव वरो दत्तो मया तुष्टेन सांप्रतम्

おおデーヴァよ、昔、ナーラダの取りなしにより、怒りと歓喜のただ中で、満悦した我は今、彼女に神聖なる恩寵（ヴァラ）を授けた。

Verse 53

शंकुप्रचारं नो बाह्यं तव संपत्स्यते क्वचित् । देवैः सर्वैः समानीता प्रतिष्ठां प्रपितामह

測り杭で定められた境界の外へと汝が動くことは、いかなる時にも起こらぬ。すべての神々によって聖なる安立が正しく成就されたからである、プラピターマハ（至高の祖）よ。

Verse 54

एतस्मिन्नंतरे प्राप्ताः कैलासाच्च द्विजोत्तमाः । श्रुत्वा चौदुंबरीजातं माहात्म्यं धरणीतले

その折、カイラーサより最勝の二度生まれ（ドヴィジャ）たちが到来した。彼らは地上において、ウドゥンバラ（イチジク）の樹より現れ出たものの大いなる功徳を聞き知った。

Verse 55

यज्ञे पैतामहे चैव हाटकेश्वरसंभवे । क्षेत्रे पुण्यतमे तत्र पूजार्थं द्विजसत्तमाः

おお、最勝の二度生まれよ。至上に清浄なるそのクシェートラにて—パイターマハの祭祀において、ハータケーシュヴァラの顕現に結ばれたその地へ—礼拝（プージャー）のため彼らは来た。

Verse 56

हृष्टा मातृगणा ये च अष्टषष्टिप्रमाणतः । पूज्यंते ये च गन्धर्वैः सिद्धैः साध्यैर्मरुद्गणैः

歓喜に満ちた母神たちの群れ—数は六十八—は、ガンダルヴァ、シッダ、サーディヤ、そしてマルトの諸軍によって礼拝される。

Verse 57

पृथक्पृथग्विधै रूपैर्लोकविस्मयकारकैः । नृत्यंत्यश्च हसंत्यश्च गायंत्यश्च तथापराः

世を驚かすさまざまな姿を現し、ある者は舞い、ある者は笑い、またある者は歌った。

Verse 58

तासां कोलाहलं श्रुत्वा ब्रह्मविष्णुपुरःसराः । विस्मयं परमं प्राप्ताः सर्वे देवाः सवासवाः

彼女らの大いなる喧噪を聞くや、ブラフマーとヴィシュヌを先頭に、インドラをも伴うすべての神々は、至極の驚嘆に包まれた。

Verse 59

किमेतदिति जल्पंतः प्रोत्थिता यज्ञमंडपात् । एतस्मिन्नंतरे प्राप्ताः सर्वास्ता यत्र पद्मजः

「これは何事か」と口々に言い、彼らは祭祀の मंडप（マンダパ）から立ち上がった。その刹那、すべての者が蓮生（パドマジャ）すなわちブラフマーのもとへ到来した。

Verse 60

प्रणम्य शिरसा हृष्टास्ततः प्रोचुस्तु सादरम् । वयमेवं समायाताः श्रुत्वा ते यज्ञमुत्तमम्

彼らは喜びに満ちて頭を垂れ礼拝し、ついで恭しく語った。「あなたの最上の祭祀（ヤジュニャ）を聞き、かくして我らは参上いたしました。」

Verse 61

आमंत्रिताश्च देवेश वायुना जगदायुना । यज्ञभागा न चास्माकं विद्यंते यज्ञकर्मणि

また、神々の主よ、世の命息たるヴァーユによって我らは招かれました。されどこのヤジュニャの儀において、我らには供物の分け前が定められておりません。

Verse 62

एतान्येव दिनानीह नायातास्तेन पद्मज । औदुंबरीं वयं श्रुत्वा ह्यपूर्वां तेन संगताः

「蓮華より生まれし御方（ブラフマー）よ、あれより過ぎたのはわずかな日々のみ。未曾有の霊妙なるアウドゥンバリーを聞き、我らは相集いて参りました。」

Verse 63

सा दृष्ट्वा पूजिताऽस्माभिः प्रणिपातपुरःसरम् । पर्वतस्य सुता यस्माद्गन्धर्वस्य महात्मनः

「彼女を拝見すると、我らはまず伏して礼拝し、供養いたしました。なぜなら彼女は、パルヴァタと名づく高徳のガンダルヴァの娘だからです。」

Verse 64

सर्वकामप्रदा स्त्रीणां सर्वदेवैः प्रतिष्ठिता । स्थानं दर्शय चास्माकं त्वं देव प्रपितामह

「彼女は女性たちにあらゆる願いを授け、諸天によって聖なるものとして安立されています。神なる大祖父（ブラフマー）よ、我らにふさわしき場所をお示しください。」

Verse 65

अष्टषष्टिप्रमाणश्च गणोऽस्माकं व्यवस्थितः । तच्छ्रुत्वा पद्मजो ज्ञात्वा संकीर्णं यतमंडपम् । व्याप्तं देवगणैः सर्वैस्त्रयस्त्रिंशत्प्रमाणकैः

「我らの眷属の群れは六十八の数に整えられている。これを聞いて、蓮華より生まれし者（梵天）は、会堂が混み合い—三十三の類に数えられるあらゆる神々の群によって四方が満ちたことを悟った。」

Verse 66

ततो मध्यगमाहूय स तदा नगरोद्भवम् । श्रुताध्ययनसंपन्नं वृहस्पतिमिवापरम् । अब्रवीच्छ्लक्ष्णया वाचा त्यक्ता मौनं पितामहः

「それから彼は、ナガラの中に生まれ、聖なる聞学に秀で、まるで第二のブリハスパティのごとき者を中央へ呼び寄せた。すると祖父ブラフマーは沈黙を解き、柔らかな声で語った。」

Verse 67

त्वं गत्वा मम वाक्येन विप्रान्नागरसंभवान् । प्रब्रूहि गोत्रमुख्यांश्च ह्यष्टषष्टिप्रमाणतः

「我が言葉を携えて行き、ナガラに生まれたバラモンたちに告げよ。さらに、六十八の数に従い、各ゴートラの首長たちをも宣言せよ。」

Verse 68

एते मातृगणाः प्राप्ता अष्टषष्टिप्रमाणकाः । एकैक गोत्रमुख्याश्च एकैकस्य प्रमाणतः

「これら母神の群（マートリ・ガナ）は六十八の数にて到来した。さらに同様に、各ゴートラの首長も उपस्थितしている—それぞれに一人ずつ、定めの数のとおりに。」

Verse 69

स्वेस्वे भूमिविभागे च स्थानं यच्छतु सांप्रतम् । एतत्साहाय्यकं कार्यं भवद्भिर्मम नागराः । प्रसादं प्रचुरं कृत्वा येन तुष्टिं प्रयांति च

「今や、それぞれの土地の区分において、ただちに相応しい場所を与えよ。この助けの務めは、我がナガラたる汝らが果たすべきである—豊かな供養と手厚い整えをなして、彼らが満足に至るように。」

Verse 70

ततः स सत्वरं गत्वा तान्समाहूय नागरान् । प्रोवाच विनयोपेतः प्रणिपत्य ततः परम्

それから彼は急ぎ赴き、彼らナーガラたちを呼び集め、謙譲の心をもってまず伏して礼拝し、その後に語りかけた。

Verse 71

तच्छ्रुत्वा नागराः सर्वे संतोषं परमं गताः । एकैकस्य गणस्यैव ददुः स्थानं निजं तदा

その言葉を聞くと、ナーガラたちは皆、至上の歓喜に満たされた。ついで各々の一団ごとに、ふさわしい自らの場所が与えられた。

Verse 72

ततस्ताः मातरः सर्वाः प्रणिपत्य पितामहम् । तदनन्तरमेवाथ गायत्रीं भक्तिपूर्वकम्

それから諸々の神聖なる母たちは、ピターマハ（梵天）に伏して礼拝した。直後に、信愛をもってガーヤトリーに近づき、これを敬い奉った。

Verse 73

विप्रसंसूचिते स्थाने सर्वाश्चैव व्यवस्थिताः । पूजितास्तर्पिताश्चैव बलिभिर्विविधैरपि

婆羅門の示した場所に、彼女らは皆それぞれの位に安住した。しかるべく供養され、種々のバリ（供物・供献）によって満たされた。

Verse 74

ततो गायन्ति ता हृष्टा नृत्यंति च हसंति च । तर्पिता ब्राह्मणेन्द्रैश्च प्रोचुश्च तदनन्तरम्

それから彼女らは歓喜して、歌い、舞い、笑った。最勝の婆羅門たちにより満たされると、ただちにその後、言葉を発した。

Verse 75

न यास्यामो परं स्थानं स्थास्यामोत्रैव सर्वदा । ईदृशा यत्र विप्रेन्द्राः सर्वे भक्तिसमन्विताः

「われらは他の場所へは行かぬ。常にここに住まおう—かくも最勝のバラモンたちが皆、信愛（バクティ）に満ちるところに。」

Verse 76

ईदृशं च महाक्षेत्रं हाटकेश्वरसंभवम् । एतस्मिन्नेव काले तु सावित्री तत्र संस्थिता

「まことに、これはハータケーシュヴァラの威徳と臨在より生じた大いなる聖域である。その時まさに、サーヴィトリーもそこに在した。」

Verse 77

प्रणिपत्य द्विजैः सर्वैर्गच्छमाना निवारिता । मा देवयजनं गच्छ सावित्रि पतिवल्लभे

「彼女が立ち去ろうとすると、すべてのバラモンたちは礼拝して引き留め、こう告げた。『サーヴィトリーよ、夫に愛されし方よ—供犠の場（デーヴァヤジャナ）へ行ってはならぬ。』」

Verse 78

ब्रह्मणा परिणीतास्ति गायत्रीति वरांगना

「その高貴なる女性、ガーヤトリーは、ブラフマーによって娶られたのだ。」

Verse 79

तच्छ्रुत्वा वचनं तेषां सावित्री भ्रांतलोचना । दुःखशोकसमोपेता बाष्पव्याकुललोचना

「彼らの言葉を聞くや、サーヴィトリーの眼差しは惑い、悲嘆と憂いに沈んで、涙にかき乱された。」

Verse 80

दृष्ट्वा ता नृत्यमानाश्च गायमानास्तथैव च । उत्कूर्दतीर्धरापृष्ठे संतोषं परमं गताः

彼女らが舞い、また歌い、地の面で跳ね躍るのを見て、彼らは至上の満足に到った。

Verse 81

शशापाथ च सावित्री बाष्पगद्गदया गिरा । सपत्न्या मम यत्पूजां कृत्वा वै सुसमागताः

そのときサーヴィトリーは、涙にむせぶ声で呪詛を放った。「わが共妻とともに、わたしへの礼拝を行い、和合してここへ来たがゆえに……」

Verse 82

न प्रणामः कृतोऽस्माकं मम दुःखेन दुःखिताः । तस्मान्नैवापरं स्थानं गमिष्यथ कथंचन

「汝らは我らに礼拝の拝礼を捧げず、またわが悲しみに同悲して憂えもしなかった。ゆえに、いかなる手段によっても、決して他の場所へは行けぬ。」

Verse 83

नागराणां च नो पूजा कदाचित्प्रभविष्यति । न प्रासादोऽथ युष्माकं कदाचित्संभविष्यति

「またナーガラの人々の間に、我らへの礼拝は決して起こらぬ。汝らのための堂宇・祠もまた、決して建つことはない。」

Verse 84

शीतकाले तु शीतेन ह्युष्णकाले च रश्मिभिः । वर्षाकाले तु तोयेन क्लेशं यास्य थ भूरिशः

「冬には寒さに苦しみ、暑季には日の光に苦しみ、雨季には水に苦しむ。かくして汝らは多くの艱難に遭うであろう。」

Verse 85

एवमुक्त्वा ततो देवी सा तत्रैव व्यवस्थिता । नागराणां वरस्त्रीभिः सर्वाभिः परिवारिता

かく語り終えると、その女神はまさにその場にとどまり、ナーガラの高貴なる女たちすべてに四方より囲まれていた。

Verse 86

संबोध्यमाना सततं सुस्त्रीणां चेष्टितेन च । एतस्मिन्नेव काले तु भगवांस्तीक्ष्णदीधितिः

貞淑なる女たちのふるまいによって絶えず語りかけられ、奉仕されているその折、まさにその時、世尊たる鋭き光線の者（太陽）が……

Verse 87

अस्तं गतो महाञ्छब्दः प्रस्थितो यज्ञमंडपे । याज्ञिकानां तु विप्राणां सुमहाञ्छास्त्रसंभवः

太陽が没すると大いなる響きは鎮まり、営みは祭祀の मंडप（ヤジュニャの堂）へと移った。祭式を司るバラモンたちの間には、聖典に由来するきわめて大いなる誦唱が起こった。

Verse 188

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये मातृगणगमनसावित्रीदत्त मातृगणशापवर्णनंनामाष्टाशीत्युत्तरशततमोऽध्यायः

かくして『シュリー・スカンダ・マハープラーナ』、エーカーシーティサーハスリー・サンヒター、第六ナーガラ・カーンダ、ハータケーシュヴァラ聖域功徳章において、「母神群（マートリガナ）の去来と、サーヴィトリーにより授けられた母神群への呪詛の叙述」と題する第百八十八章はここに終わる。