Adhyaya 135

Verse 1

सूत उवाच । तथान्यापि च तत्रास्ति दीर्घिकाख्या सुशोभना । सरसी लोकविख्याता सर्वपातकनाशनी

スータは語った。「そこにはまた、ディールギカーと名づけられた、ひときわ麗しい池がある。世に名高く、あらゆる罪を滅する聖なる水辺である。」

Verse 2

यस्यां स्नातो नरः सम्यग्भास्करस्योदयं प्रति । ज्येष्ठशुक्लचतुर्दश्यां मुच्यते सर्वपातकैः

その池で正しく沐浴し、日の出の方角に面して、ジェーシュタ月の白分（シュクラ・パクシャ）第十四日（チャトゥルダシー）に行えば、あらゆる罪より解き放たれる。

Verse 3

आसीत्पूर्वं द्विजो वीरशर्मनामातिविश्रुतः । वेदविद्याव्रतस्नातो वर्धमाने पुरोत्तमे

昔、ヴィーラシャルマンと名高い一人の再生族（ドヴィジャ）がいた。彼はヴェーダの学と戒行に通暁し、最勝の都ヴァルダマーナに住していた。

Verse 4

तस्य कन्या समुत्पन्ना कदाचिल्लक्षणाच्च्युता । अतिदीर्घा प्रमाणेन जनहास्यविवर्द्धिनी

彼に娘が生まれたが、ある時、吉祥の相に欠けていた。背丈があまりにも高く、人々の嘲りを招くこととなった。

Verse 5

ततः सा यौवनं प्राप्ता तद्रूपापि कुमारिका । न कश्चिद्वरयामास शास्त्रवाक्यमनुस्मरन्

やがて彼女は妙齢に達したが、その姿であったため、シャーストラの戒めを思い起こして、誰一人として婚姻を求める者はいなかった。

Verse 6

अतिसंक्षिप्तकेशा या अतिदीर्घातिवामना । उद्वाहयति यः कन्यां पुरुषः काममोहितः

髪があまりに短い、あるいは背が過度に高い、または極端に小柄な乙女—欲望の迷いに囚われた男がその娘を娶るなら、

Verse 7

षण्मासाभ्यंतरे मृत्युं स प्राप्नोति नरो ध्रुवम् । एतस्मात्कारणात्सर्वे तां त्यजंति कुमारिकाम्

六か月のうちに、その男は必ず死に至る。ゆえに人々は皆、その乙女を退ける。

Verse 8

पुरुषा अतिदीर्घत्वयुक्तां वीक्ष्य समंततः । ततो वैराग्यमापन्ना तपस्तेपेऽतिदारुणम्

四方に、並外れて長命の男たちがいるのを見て、彼女は離欲の心に満たされ、ついにはきわめて苛烈な苦行に入った。

Verse 9

चांद्रायणानि कृच्छ्राणि तया चीर्णान्यनेकशः । पाराकाणि यथोक्तानि तथा सांतपनानि च

彼女はチャンドラーヤナ（Cāndrāyaṇa）とクリッチュラ（Kṛcchra）の苦行を幾度も修し、また規定のとおり、パーラーカ（Pārāka）とサーンタパナ（Sāṃtapana）の贖罪法も行った。

Verse 10

व्रतं यद्विद्यते किंचिन्नियमः संयमस्तथा । अन्यच्चापि शुभं कृत्यं तत्सर्वं च तया कृतम्

いかなる誓戒（ヴラタ）があろうと、いかなる規律（ニヤマ）と自制（サンヤマ）があろうと、さらに他の吉祥なる務めに至るまで、彼女はそのすべてを成し遂げた。

Verse 11

एवं तस्या व्रतस्थाया जरा सम्यगुपस्थिता । तथापि तेजसो वृद्धिर्ववृधे तपसा कृता

かくして、誓戒（ヴラタ）を堅く守り続ける彼女に、しかるべく老いが訪れたが、それでもなお彼女の光輝（テージャス）は増し、苦行（タパス）の力によっていよいよ育まれた。

Verse 12

सा च नित्यं महेन्द्रस्य सभां यात्यतिकौतुकात् । देवर्षीणां मतं श्रोतुं देवतानां विशेषतः

そして大いなる好奇心から、彼女は日々マヘーンドラの सभा（集会）へ赴き、とりわけ天の聖仙デーヴァリシたちと諸神の見解と教えを聴こうとした。

Verse 13

यदा सा स्वासनं त्यक्त्वा प्रयाति स्वगृहोन्मुखी । तदैवाभ्युक्षणं चक्रुस्तत्र शक्रस्य किंकराः

彼女が自らの座を離れ、家へ向かって歩み出すたび、その瞬間に、そこにいるシャクラ（インドラ）の従者たちは洒水の儀（アビュクシャナ）を執り行った。

Verse 14

तथान्यदिवसे दृष्टं क्रियमाणं तया हि तत् । अभ्युक्षणं स्वकीये च आसने द्विजसत्तमाः

そして別の日、彼女はその洒水の儀が自分の座に対して行われているのを確かに見た――おお、二度生まれし者の中の最勝者よ。

Verse 15

ततः कोपपरीतांगी दीर्घिका सा कुमारिका । त्रिशाखां भृकुटीं कृत्वा ततः प्राह पुरंदरम्

すると、その長寿の乙女は怒りに身を包まれ、眉を三重の皺となるほどに寄せ、プランダラ（インドラ）に向かって言葉を発した。

Verse 16

किं दोषं वीक्ष्य मे शक्र प्रोक्षितं चासनं त्वया । परद्वा रकृतं दोषं किं मयैतत्कृतं क्वचित्

おおシャクラよ、我にいかなる過失を見て、汝は我が座を浄水にて灑ぎ清めたのか。これは門口にて他者が作った汚れなのか、それとも我がここで何かを為したことがあるのか。

Verse 17

तस्मान्मे पातकं ब्रूहि नो चेच्छापं सुदारुणम् । त्वयि दास्याम्यसंदिग्धं सत्ये नात्मानमालभे

ゆえに我が罪を告げよ。さもなくば、我は汝に最も恐ろしき呪詛を必ず下さん。真実にかけて疑いなく行い、我は自らを抑えぬ。

Verse 18

इन्द्र उवाच । न ते दीर्घेऽस्तिदोषोत्र कश्चिदेकं विना शुभे । तेनाथ क्रियते चैतदासनस्याभिषेचनम्

インドラは言った。「吉祥なる者よ、ディールガーよ、ここにおいて汝には一つを除き過失はない。ゆえにこの座の灌水による清めと聖別が行われているのだ。」

Verse 19

त्वं कुमार्यपि संप्राप्ता ऋतुकालं विगर्हिता । तेन दोषं त्वमापन्ना नान्यदस्तीह कारणम्

「汝はなお未婚の乙女であるのに、月の穢れの時に至り、しかも相応の配慮なく放置された。ゆえにその一事により汝は過失を負った。ここに他の理由はない。」

Verse 20

तस्मादद्यापि त्वां कश्चिदुद्वाहयति तापसः । त्वं तं वरय भर्त्तारं येन गच्छसि मेध्यताम्

「ゆえに今日においても、いずれかの苦行者が汝を娶るであろう。彼を夫として選べ。彼によって汝は清浄と、祭儀にかなう資格とを得る。」

Verse 21

ततश्च लज्जया युक्ता सा तदा दीर्घकन्यका । गत्वा भूमितले तूर्णं वर्धमाने पुरोत्तमे

そのとき、恥じらいに満ちたディールガカンニャーは、すぐさま地に降り、最勝の都ヴァルダマーナへ赴いた。

Verse 22

ततः फूत्कर्तुमारब्धा चत्वरेषु त्रिकेषु च । उच्छ्रित्य दक्षिणं पाणिं भ्रममाणा इतस्ततः

ついで彼女は広場や三叉路で呼びかけ始め、右手を高く掲げて、あちらこちらをさまよい歩いた。

Verse 23

यदि कश्चिद्द्विजो जात्या करोति मम सांप्रतम् । पाणिग्राहं तपोऽर्द्धस्य श्रेयो यच्छामि तस्य च

「もし生まれながらのドヴィジャ（再生者）の誰かが、いま婚姻としてこの手を取るなら、我が苦行の半分の功徳と霊的な善をその者に授けよう。」

Verse 24

एवं तां प्रविजल्पन्तीं श्रुत्वा लोका दिवानिशम् । उन्मत्तामिति मन्वाना हास्यं चक्रुः परस्परम्

人々は彼女が昼夜そのように語るのを聞き、「気が触れている」と思って、互いに笑い合った。

Verse 25

ततः कतिपयाहस्य प्रकुर्वंती च दीर्घिका । कुष्ठव्याधिगृहीतेन ब्राह्मणेन परिश्रुता

幾日か過ぎ、ディールギカーがその行いを続けているうちに、癩病に苦しむ一人のバラモンのもとへ彼女の噂が届いた。

Verse 26

ततः प्रोवाच मन्दं स समाहूय सुदुःखिताम्

それから彼は、深い悲しみに沈む女を呼び寄せ、やさしく語りかけた。

Verse 27

अहं त्वामुद्वहाम्यद्य कृत्वा पाणिग्रहं तव । यदि मद्वचनं सर्वं सर्वदैवानुतिष्ठसि

「今日、汝の手を取るパーニグラハの儀によって汝を妻としよう。もし常に我が言いつけのすべてを守るならば。」

Verse 28

कुमारिकोवाच । करिष्यामि न संदेहस्तव वाक्यं द्विजाधिप । कुरु पाणिग्रहं मेऽद्य विधिदृष्टेन कर्मणा

乙女は言った。「疑いなく、あなたのお言葉のとおりにいたします。おお、婆羅門の中の最上者よ。正しい規定に見られる作法に従い、今日、私の手を取る婚礼の儀をお執りください。」

Verse 29

सूत उवाच । ततस्तस्याः कुमार्याः स पाणिं जग्राह दक्षिणम् । गृह्योक्तेन विधानेन देवाग्निगुरुसंनिधौ

スータは語った。かくして彼は、家祭（グリヒヤ）の作法に説かれる次第に従い、神々と聖火と師の御前で、その乙女の右手を取った。

Verse 30

अथ सा प्राह भूयोऽपि विवाहकृतमंगला । आदेशं देहि मे नाथ यं करोमि तवाधुना

その後、婚礼の儀によって吉祥を帯びた彼女は、ふたたび言った。「我が主よ、私にお命じください。いま、あなたのために何をいたしましょうか。」

Verse 31

पतिरुवाच । अष्टषष्टिषु तीर्थेषु स्नातुमिच्छामि सुन्दरि । साहाय्येन त्वदीयेन यदि शक्नोषि तत्कुरु

夫は言った。「麗しき者よ、我は六十八の聖なるティールタにて沐浴したい。そなたにできるなら、そなたの助けをもって我を助けてくれ。」

Verse 32

बाढमित्येव सा प्रोच्य ततस्तूर्णं पतिव्रता । तत्प्रमाणं दृढं कृत्वा रम्यं वंशकुटीरकम्

彼女は「承りました」と答え、貞節なる妻はただちに取りかかった。しかるべき寸法を定めて堅く整え、竹で美しい小さな庵をこしらえた。

Verse 33

मृदु तूलसमायुक्तं ततः प्राह निजं पतिम् । कृतांजलिपुटा भूत्वा प्रहृष्टेनान्तरात्मना

次いで柔らかな綿を敷き整え、彼女は自らの夫に語りかけた。合掌して恭しく、内なる心は歓喜に満ちていた。

Verse 34

एतत्तव कृते रम्यं कृतं वंशकुटीरकम् । मम नाथारुहाशु त्वं येन कृत्वाथ मूर्धनि । नयामि सर्वतीर्थेषु क्षेत्रेषु सुशुभेषु च

「わが主よ、あなたのためにこの美しい竹の小庵を作りました。どうぞ早くお乗りください。これを我が頭上に戴き、あらゆる聖なるティールタ、さらに輝くクシェートラへもお連れいたします。」

Verse 35

ततः कुष्ठी प्रहृष्टात्मा शनैरुत्थाय भूतलात् । तया चोद्धृतदेहः सन्सुप्तो वंशकुटीरके

そのとき癩病の者は心喜び、地よりゆるやかに起き上がった。彼女に身を持ち上げられ、竹の小庵の中に横たわった。

Verse 36

ततस्तं मस्तके कृत्वा सर्वतीर्थे यथासुखम् । सर्वक्षेत्रेषु बभ्राम स्नापयन्ती निजं पतिम्

それから彼を自らの頭上に載せ、彼女は安らかにあらゆるティールタと聖なるクシェートラを巡り、各々の霊地で自らの夫を沐浴させた。

Verse 37

यथा यथा स चक्रेऽथ स्नानं तीर्थेषु कुष्ठभाक् । तथातथास्य गात्रेषु तेजो वृद्धिं प्रगच्छति

そして癩に苦しむその男が、聖なるティールタで幾度も沐浴するほどに、その四肢には光輝と活力が次第に増し加わっていった。

Verse 38

ततः क्रमेण सा साध्वी भ्रममाणा महीतले । हाटकेश्वरजे क्षेत्रे संप्राप्ता रजनी मुखे

やがてその貞淑なる女性は地上を巡り歩き、夜の始まりその時に、ハータケーシュヴァラの聖なるクシェートラへと到った。

Verse 39

क्लान्ता वैक्लव्यमापन्ना भाराक्रान्ता पतिव्रता । निद्रान्धा निश्वसन्ती च प्रस्खलन्ती पदेपदे

疲れ果て、力尽き、重荷に押し潰される貞節の妻は、眠気に目をくらまされ、荒く息をつきつつ、一歩ごとにつまずいていた。

Verse 40

अथ तत्र प्रदेशे तु माण्डव्यो मुनिपुंगवः । शूलारोपितगात्रस्तु संतिष्ठति सुदुःखितः

その地には、聖仙の中の雄たるマーンダヴィヤが立っていた。身体は杭に貫かれ、甚だしい苦痛のうちにそこに留まっていた。

Verse 41

अथ सा तं समासाद्य शूलं रात्रौ पतिव्रता । निजगात्रेण भारार्त्ता गच्छमाना महासती

そのとき大いなる貞節の婦人、夫に尽くすパティヴラターは、夜の闇を進み、己の身にかかる重荷に苦しみつつ、その杭のもとへと至った。

Verse 42

तया संचालितः सोऽथ मांडव्यो मुनिपुंगवः । परां पीडां समासाद्य ततः प्राह सुदुःखितः

彼女に揺り動かされたことで、苦行者の中の最勝たる牟尼マーンダヴ்யは、さらに甚だしい苦痛に陥り、深い悲嘆のうちに言葉を発した。

Verse 43

केनेदं पाप्मना शल्यं ममांतः परिचालितम् । येनाहं दुःखयुक्तोऽपि भूयो दुःखास्पदीकृतः

いかなる罪ある者が、我が内にあるこの苦悩の「矢」を揺り動かしたのか。すでに痛みにある我が身が、なおいっそうの苦しみの住処とされたのだ。

Verse 44

दीर्घिकोवाच । न मया त्वं महाभाग निद्रोपहतया दृशा । दृष्टस्तेन परिस्पृष्टो ह्यस्पृश्यः पापकृत्तमः

ディールギカーは言った。「ああ高貴なる方よ、眠りに目を覆われ、あなたを見ておりませんでした。ゆえにあなたは、最も罪深き者、穢れて触れてはならぬ者に触れられてしまったのです。」

Verse 45

न त्वया सदृशश्चान्यः पापात्मास्ति धरातले । शिरस्युद्भूतशूलोऽपि यो मृत्युं नाधिगच्छति

「この地上に、あなたに等しい罪人は他にいない。頭より杭が突き出ていながら、なお死に至らぬ者よ。」

Verse 46

अहं पतिव्रता मूढ वहामि शिरसा धृतम् । तीर्थयात्राकृते कांतं विकलांगं सुवल्लभम्

わたしは貞節の誓いを守る妻——愚かな身ながら——聖なるティールタへの巡礼のため、手足の不自由な最愛の夫を頭上に戴いて運んでおります。

Verse 47

कस्मात्तस्यास्तिरस्कारं मम यच्छसि निष्ठुरम् । अज्ञातां मूढबुद्धिः सन्विशेषान्मानुषोद्भवाम्

なぜあなたは、知らぬわたしに向かって、かくも無慈悲に侮りを浴びせるのですか。愚かな心のあなたは、人としてのふるまいにふさわしい分別を見定められないのです。

Verse 48

माण्डव्य उवाच । अहं यादृक्त्वया प्रोक्तस्तादृगेव न संशयः । पापात्मा मूढबुद्धिश्च अस्पृश्यः सर्वदेहिनाम्

マーンダヴィヤは言った。「あなたが語ったとおり、わたしはまさにその者であり、疑いはない。わたしは罪深き性をもち、迷える知に沈み、すべての有身の者にとって触れてはならぬ者（アスプリシャ）である。」

Verse 49

यदि प्रातस्तवायं च भर्त्ता जीवति निष्ठुरे । येन मे जनिता पीडा प्राणांतकरणी दृढा

もし朝まであなたの夫が生きているなら、残酷な者よ——わたしに死に至るほどの堅い苦痛を生じさせた、その男ゆえに——

Verse 50

तस्मादेष तवाभीष्टः स्पृष्टः सूर्यस्य रश्मिभिः । मया शप्तः परित्यागं जीवितस्य करिष्यति

ゆえに、あなたの愛するその者は、太陽の光線に触れたなら、わたしの呪詛によって命を捨てるであろう。

Verse 51

दीर्घिकोवाच । यद्येवं मरणं पत्युः प्रभाते संभविष्यति । मदीयस्य ततः प्रातर्नोद्गमिष्यति भास्करः

ディールギカーは言った。「もし夫の死が暁に起こるのなら、わたしのゆえに朝、太陽は昇らぬであろう。」

Verse 52

एवमुक्त्वा ततः साथ निषसाद धरातले । भूमौ तद्भर्तृसंयुक्तं मुक्त्वा वंशकुटीरकम्

そう言い終えると、彼女は地に坐し、夫とともにある小さな竹の庵を後にして、そのまま大地にとどまった。

Verse 53

अथ तां प्राह कुष्ठी स पिपासा संप्रवर्तते । तस्मात्तोयं समानेहि पानार्थमतिशीतलम्

すると癩を患う男は彼女に言った。「渇きが起こった。ゆえに飲むための水を持って来い—ひどく冷たい水を。」

Verse 54

तथैव सा समाकर्ण्य भर्तुरादेशमुत्सुका । इतस्ततश्च बभ्राम जलार्थं न प्रपश्यति । न च निर्याति दूरं सा त्यक्त्वारण्ये तथाविधम्

夫の命を聞くや、彼女は急ぎ心を燃やしてあちらこちらと水を求めてさまよったが、見いだせなかった。しかもそのような有様の彼を荒野の林に捨てて遠くへは行かなかった。

Verse 55

भर्तारं श्वापदोत्थं च भयं हृदि वितन्वती । उपविश्य ततो भूमौ स्पृष्ट्वा पादौ पतेस्तदा । प्रोवाच दीर्घिका वाक्यं तारवाक्येन दुःखिता

夫のことと野獣のこととで胸に恐れを広げつつ、彼女は地に坐した。やがて夫の足に触れ、辛辣な言葉に痛み嘆くディールギカーは、言葉を発した。

Verse 56

पतिव्रता त्वमाचीर्णं यदि सम्यङ्मया स्फुटम् । तेन सत्येन भूपृष्ठान्निर्गच्छतु जलं शुभम्

「もし私が貞節なる妻（パティヴラター）の誓いを、明らかに正しく修してきたのなら、その真実の力によって、大地の面より吉祥の水よ湧き出でよ。」

Verse 57

एवमुक्त्वा जघानाथ पादाघातेन मेदिनीम् । कान्तभक्तिं पुरस्कृत्य तस्य जीवितवांछया

そう言い終えると、彼女は愛しき人への帰依を先に立て、その命を願いつつ、足で大地を踏み打った。

Verse 58

एतस्मिन्नन्तरे तोयं पादाघातादनन्ततरम् । निष्क्रांतं निर्मलं स्वादु माण्डव्यस्य च पश्यतः

そのとき、足の一撃によって、たちまち豊かな水が湧き出でた。清らかで澄み、甘き水であり、マーンダヴィヤはそれを見守っていた。

Verse 59

ततस्तं स्नापयामास तस्मिंस्तोये श्रमातुरम् । अपाययत्ततः पश्चात्स्वयं स्नात्वा पपौ जलम्

それから彼女は、疲れ果てた者をその水で沐浴させ、次いで飲ませた。さらに自らも沐浴し、その水を飲んだ。

Verse 60

एतस्मिन्नंतरे सूर्यः पतिव्रतकृताद्भयात् । नाभ्युदेति समुत्पन्नस्ततः कालात्ययो महान्

その間、貞節の妻（パティヴラター）の成した力を畏れて、太陽は昇らなかった。そこから時の運行に大いなる乱れが生じた。

Verse 61

अथ रात्रिं समालोक्य दीर्घां ये कामुका जनाः । ते सर्वे तुष्टिमापन्नास्तथा च कुल स्त्रियः

夜が長く延びたのを見て、欲楽に耽る人々は皆ことごとく歓喜し、家々の女たちもまた同じく満ち足りた。

Verse 62

कौशिका राक्षसाश्चापि चोरा जाराश्च ये नराः । ते सर्वे प्रोचुः संहृष्टाः समालिंग्य परस्परम्

カウシカの者たち、さらには羅刹、盗賊、姦通の恋人たる男たちまでもが、互いに抱き合いながら歓喜して叫んだ。

Verse 63

अद्यास्माकं विधिस्तुष्टो भगवान्मन्मथस्तथा । येन दीर्घा कृता रात्रिर्नाशं नीतश्च भास्करः

彼らは言った。「今日、我らの運命は好転し、主マーンマタもまた満悦である。彼によって夜は長くされ、太陽は姿を消すに至ったのだ。」

Verse 64

ये पुनर्ब्राह्मणाः शांता यज्ञकर्मसमुद्यताः । ते सर्वे दुःखमापन्नाः सूर्योदयविनाकृताः

しかし、静謐なるバラモンたちで、祭式（ヤジュニャ）の行に励まんとする者は皆、日の出を奪われて憂いに沈んだ。

Verse 65

न कश्चिद्यजनं चक्रे याजनं न च सद्द्विजः । न श्राद्धं न च संकल्पं न स्वाध्यायं कथंचन

誰一人として供犠（ヤジュニャ）を行わず、相応しき二度生まれの者も祭司の務めを果たさなかった。シュラーダもなく、サンカルパもなく、スヴァーディヤーヤの誦習もまったく無かった。

Verse 66

न स्नानं न च दानं च लोकयात्रां विशेषतः । व्यवहारं न कृत्यं च किंचिद्धर्मसमुद्भवम्

沐浴もなく、布施もなく、とりわけ世の常の公の営みも絶えた。取引も務めもなく—ダルマより生ずるいかなる行いもなされなかった。

Verse 67

एतस्मिन्नन्तरे देवाः सर्वे शक्रपुरोगमाः । परं दौःस्थ्यं समापन्ना यज्ञभागविवर्जिताः

その間、釈迦（シャクラ、インドラ）を先頭とする諸天は、祭祀（ヤジュニャ）の分け前を失い、甚だしい窮乏に陥った。

Verse 68

ततो भास्करमासाद्य ऊचुर्दुःखसमन्विताः । कस्मान्नोद्गमनं देव प्रकरोषि दिवाकर

そこで彼らはバースカラ（太陽神）に近づき、苦悩を帯びて告げた。「おお神よ、昼を成す者ディヴァーカラよ、なぜ昇り出で給わぬのか。」

Verse 69

एतत्त्वया विना सर्वं जगद्व्याकुलतां गतम्

「あなたなくして、この全世界は乱れに沈みました。」

Verse 70

तस्माल्लोकहितार्थाय त्वमुद्गच्छ यथापुरा । अग्निष्टोमादिका यज्ञा वर्तंते येन भूतले

「ゆえに世の安寧のため、昔のごとく再び昇り給え。地上にてアグニシュトーマをはじめ諸々の祭祀（ヤジュニャ）が営まれるために。」

Verse 71

सूर्य उवाच पतिव्रतासमादेशात्त्यक्तश्चाभ्युदयो मया । तस्माद्गत्वा सुराः सर्वे तां वदंतु कृते मम

スーリヤは言った。「夫に貞節を尽くす妻（パティヴラター）の命により、わたしは昇ることをやめた。ゆえに、諸神よ、皆行って、わたしのために彼女に告げよ。」

Verse 72

येन तद्वाक्यमासाद्य प्रवर्त्तामि यथासुखम् । अन्यथा मां शपेत्क्रुद्धा नूनं सा हि पतिव्रता

「彼女の言葉をいただいてこそ、わたしは安らかに運行を再開できる。さもなくば、怒った彼女は必ずわたしを呪うであろう。彼女はまことのパティヴラターなのだ。」

Verse 73

एवं सा तपसा युक्ता प्रोत्कृष्टं हि सुरोत्तमाः । पतिव्रतात्वमाधत्ते तथान्यदपरं महत्

「このように、タパス（苦行）を備えた彼女はまことに卓越している、神々の中の最勝者よ。彼女はパティヴラターの境地を保ち、さらに他の大いなる徳も具えている。」

Verse 74

कस्तस्या वचनं शक्तः कर्तुमेवमतोऽन्यथा । एतस्मात्कारणाद्भीतो नोद्गच्छामि कथंचन

「誰が彼女の言葉に背いて行えようか。ゆえに恐れて、わたしはどうしても昇ることができない。」

Verse 76

ततस्ते विबुधाः सर्वे गत्वा तत्क्षेत्रमुत्तमम् । प्रोचुस्तां दीर्घिकां वाक्यैर्मृदुभिः पुरतः स्थिताः

そのとき、すべての神々はその最上の聖地（クシェートラ）へ赴き、彼女の前に立って、ディールギカー（Dīrghikā）夫人に柔らかな言葉で語りかけた。

Verse 77

त्वया पतिव्रते सूर्यो यन्निषिद्धो न तत्कृतम् । शुभं यतो हताः सर्वा भूतले शोभनाः क्रियाः

おお、貞節の誓い（パティヴラター）を守る妻よ、汝が太陽を禁じたゆえに、それは成らず（太陽は昇らなかった）。その結果、地上の吉祥にして麗しき諸儀礼はことごとく滅びた。

Verse 78

तस्मादुद्गच्छतु प्राज्ञे त्वद्वाक्यात्तीक्ष्णदीधितिः । यज्ञक्रिया विशेषेण येन वर्तंति भूतले

それゆえ、賢き女よ、汝の言葉によって鋭き光を放つ太陽が昇り、地上において、とりわけヤジュニャ（供犠）の儀礼が続くようにせよ。

Verse 79

न तत्क्रतुसहस्रेण यजंतः प्राप्नुयुः फलम् । पतिव्रतात्वमापन्ना यत्स्त्री विंदति केवलम्

女がただパティヴラターの法（夫への聖なる貞節）に入ることによって得る果報は、男たちが千の供犠を行じても得られない。

Verse 80

शप्तश्चानेन दुष्टेन मांडव्येन सुपाप्मना । कार्यं विनापि निर्दिष्टस्तद्ब्रूयां भास्करं कथम्

我はあの邪悪なるマーンḍavyaという大罪人に呪われ、理由もなくその定めに縛られてしまった。ゆえに、バースカラ（太陽）について、いかで語り、いかで従えようか。

Verse 81

उदयार्थं न मे यज्ञैः कार्यं किंचिन्न चापरैः । श्राद्धदानादिकैः कृत्यैः संजातैर्दर्यितं विना

我が昇起（ウダヤ）のために、供犠（ヤジュニャ）も、また世に行われるシュラーダッダや布施などの諸儀礼も、いささかも要しない。我が運行は、それらの行為に強いられることなく進む。

Verse 82

सूत उवाच । ततस्ते विबुधाः सर्वे समालोक्य परस्परम् । चिरकालं सुदुःखार्तास्तामूचुर्विनयान्विताः

スータは言った。するとその神々は皆、互いに見交わし、久しく深い悲嘆に悩まされていたが、謙虚に彼女へ語りかけた。

Verse 83

उद्गच्छतु रविर्भद्रे तवायं दयितः पतिः । प्रयातु निधनं सद्यो भूयादेष मुनीश्वरः

「吉祥なる御婦人よ、太陽よ昇れ。これはあなたの愛しき夫である。この聖仙の主はただちに死へ赴かせよ—そののち再び甦るであろう。」

Verse 84

पुनर्जीवापयिष्यामो वयमेनमपि द्रुतम् । मृत्युमार्गमनुप्राप्तं त्वत्कृते पतिवत्सले

「われらは彼をも速やかに蘇らせよう。たとえ死の道に入ったとしても—あなたのために、夫に尽くす者よ。」

Verse 85

पञ्चविंशतिवर्षीयं कामदेवमिवापरम् । त्वं द्रक्ष्यसि सुदीप्तांगं सर्वलक्षणलक्षितम्

「あなたは彼を、二十五歳の若者として—もう一人のカーマデーヴァのごとく—身は燦然と輝き、あらゆる吉相を具えた姿で見るであろう。」

Verse 86

भूत्वा पंचदशाब्दीया पद्मपत्रायतेक्षणा । मर्त्यलोके सुखं सम्यक्त्वेच्छया साधयिष्यसि

「そしてあなたもまた、十五歳の乙女となり、蓮の花弁のような眼をたたえ、人の世において自らの望みのままに、幸福を完全に成就するであろう。」

Verse 87

एषोऽपि मुनिशार्दूलो विपाप्मा सांप्रतं शुभे । शूलवेधेन निर्मुक्तः सुखभागी भवत्क्लम

この「聖仙の虎」もまた今や罪を離れた、吉祥なる者よ。槍の貫きより解き放たれ、幸福に与り—汝の苦労も止むであろう。

Verse 88

सूत उवाच । बाढमित्येव च प्रोक्ते तया स द्विजसत्तमाः । उद्गतो भगवान्सूर्यस्तत्क्षणादेव वेगतः

スータは語った。「『そのとおりに』と彼女が告げるや、二度生まれの最勝者よ、その瞬間に福徳なる太陽神は速やかに昇り出た。」

Verse 89

ततः सूर्यांशुसंस्पृष्टः स मृतश्च सुकुष्ठभाक् । विबुधानां करैः स्पृष्टः पुनरेव समुत्थितः

その後、太陽の光線に触れられたその者は—死して癩を患っていたにもかかわらず—神々の御手に触れられ、再び起き上がって命を得た。

Verse 90

पंचविंशतिवर्षीयः कामदेव इवापरः । संस्मरन्पूर्विकां जातिं सर्वा हर्ष समन्वितः

彼は二十五歳の若さとなり、まるで第二のカーマデーヴァのごとくであった。前世を想い起こし、あまねく歓喜に満たされた。

Verse 91

दीर्घिकापि परिस्पृष्टा स्वयं देवेन शंभुना । संजाता यौवनोपेता दिव्यलक्षणलक्षिता

またディールギカーも—神シャンブ（シヴァ）自らに周く触れられて—若さを得、吉祥なる天の相と神聖な徴に彩られた。

Verse 92

पद्मपत्रेक्षणा रम्या चन्द्रबिम्बसमानना । मध्ये क्षामा सुगौरांगी पीनोन्नतपयोधरा

彼女は麗しく、蓮の花弁のような眼をもち、満月の円盤に似た面貌であった。腰はほっそり、白く清らかな肢体、ふくらみ高く上がった乳房を備え、光り輝く若さの姿で現れた。

Verse 93

ततस्तं मुनिशार्दूलं शूलाग्रादवतार्य च । प्रोचुश्च विबुधश्रेष्ठाः सादरं हर्षसंयुताः

そのとき、神々のうち最勝の者たちは、歓喜と敬意をもって、賢者たちの中の虎たるその聖仙を三叉戟の先から降ろし、彼に語りかけた。

Verse 94

एतत्सत्यं कृतं वाक्यं मुने तव यथोदितम् । मृतोऽपि ब्राह्मणः कुष्ठी संस्पृष्टो रविरश्मिभिः

「聖仙よ、あなたの言葉は、あなたが告げたとおり真実となった。癩病のバラモンでさえ、たとえ死していても、太陽神の光線に触れられるならば……」

Verse 95

पुनरुत्थापितोऽस्माभिः कृतश्च तरुणः पुनः । अनया भार्यया सार्धं तस्मात्त्वं स्वाश्रमं व्रज

「われらは彼を再び起こし、もう一度若者とした。ゆえに、この妻とともに汝の庵（アーシュラマ）へ帰るがよい。」

Verse 96

नास्माकं दर्शनं व्यर्थं कथंचिदपि जायते । तस्मात्प्रार्थय यच्चित्ते तव नित्यं समाश्रितम्

「われらの顕現は、いかなる場合にも決して無益とはならぬ。ゆえに、汝の心が常に抱き、よりどころとしてきた願いを求めよ。」