Adhyaya 118

Verse 1

ऋषय ऊचुः । यत्त्वया सूतज प्रोक्तं तक्षकः संभविष्यति । सौराष्ट्रविषये राजा रैवताख्यो महाबलः

仙賢たちは言った。「スータの子よ、汝が語ったとおり、タクシャカと名づけられる者が現れよう。さらにサウラーシュトラの国土には、ライヴァタと名づけられる大いなる力の王が起こるであろう。」

Verse 2

तथा तस्य प्रिया भार्यो नाम्ना क्षेमंकरीति या । आनर्ताधिपतेर्हर्म्ये संभविष्यति भामिनी

また同様に、彼の愛しき妻—名をクシェーマンカリー（Kṣemaṃkarī）という者—は、アーナルタ（Ānarta）の主の宮殿にて、光り輝く麗しき女性として生まれるであろう。

Verse 3

ताभ्यां सर्वं समाचक्ष्व वृत्तांतं सूतनंदन । अत्र नः कौतुकं जातं विचित्रं जल्पतस्तव

スータの子よ、かの二人に関わる一切の顛末を、余すところなく語ってくれ。ここに我らの好奇心が起こったのは、汝の語りが不思議にして多彩だからである。

Verse 4

केदारश्च श्रुतोऽस्माभिः सूतपुत्र हिमाचले । स कथं तत्र संजातः सर्वं विस्तरतो वद

スータの子よ、我らはヒマーラヤにあるケーダーラを聞き及んでいる。いかにしてそこに成立したのか。すべてを詳らかに語れ。

Verse 5

दिने त्रयोदशे प्राप्ते नाम तस्या यथोचितम् । विहितं भूभुजा तेन विप्राणां पुरतो द्विजाः

十三日が到来すると、王はしかるべき作法に従い、ブラーフマナたちの面前で彼女の命名の儀を執り行わせた。おお、二度生まれの者たちよ。

Verse 6

सूत उवाच । अत्र वः कीर्तयिष्यामि सर्वं ब्राह्मणसत्तमाः । यथा मया श्रुतं पूर्वं निजतातमुखाद्द्विजाः

スータは言った。「ここに、最上のブラーフマナたちよ、我は汝らにすべてを語ろう。二度生まれの者たちよ、かつて我が父の口より直接聞いたとおりに。」

Verse 7

आनर्त्ताधिपतेश्चापि संजाता तनया गृहे । तस्याश्चापि सुविख्यातं नाम जातं धरातले

アーナルタの主の家に一人の娘が生まれた。地上においても、その名は広く知られ、名声を得た。

Verse 8

क्षेमंकरीति विप्रेन्द्राः कर्मणा प्रकटीकृतम् । आनर्ताधिपतिः पूर्वमासीद्राजा प्रभंजनः

「クシェーマンカリー」—おお最勝のバラモンたちよ、その名は彼女の行いによって顕わとなった。かつてアーナルタの支配者はプラバンジャナ王であった。

Verse 9

तस्य वैरं समुत्पन्नं बहुभिः सह भूमिपैः । ततो निर्वास्यते देशो नीयते पशवो बलात् । शत्रुभिर्जायते युद्धं दिवा नक्तं द्विजोत्तमाः

彼には多くの諸王とともに怨みが起こった。やがて国土は追われ、家畜は力ずくで奪い去られた。敵との戦は昼も夜も絶えず燃え上がった、ああ最勝の再生者たちよ。

Verse 10

ततः कतिपयाहस्य तस्य भार्या प्रियंवदा । ऋतुस्नाता दधाराथ गर्भं पुण्यं निजोदरे

しばらくして、妃プリヤンヴァダーは定めの時に沐浴し、功徳に満ちた清らかな胎をその身に宿した。

Verse 12

यतः प्रभृति तस्याः स गर्भोऽभूदुदराश्रयः । ततः प्रभृति राष्ट्रस्य क्षेमं जातं तथा पुरे । एके संख्ये जिता स्तेन शत्रवोऽपि सुदुर्जयाः । निहताश्च तथैवान्ये मित्रभावं समाश्रिताः

その胎が彼女の腹に宿った瞬間より、国と都には安寧が満ちた。征し難き敵のある者は戦場で打ち破られ、ある者は討たれ、またある者は友誼の心を抱くに至った。

Verse 18

ततस्तां यौवनोपेतां रैवताय महीपतिः । ददौ सौराष्ट्रनाथाय काले वैवाहिके शुभे

その後、彼女が青春の齢に達すると、王は吉祥なる婚礼の時に、サウラーシュトラの主ラ イヴァタに彼女を嫁がせた。

Verse 20

या तूढा रामरूपेण नागराजेन धीमता । पुत्रपौत्रवती जाता सौभाग्यमदगर्विता

羅摩の姿となった賢きナーガ王に娶られた彼女は、子と孫に恵まれたが、幸運に酔い、驕り高ぶるようになった。

Verse 21

न च ताभ्यां सुतो जातः कथंचिदपि वंशजः । वयसोंऽतेऽपि विप्रेंद्रास्ततो दुःखं व्यजायत

しかし二人のあいだには、いかなる形でも子、すなわち家系を継ぐ者が生まれなかった。おお、婆羅門の中の最勝者よ、人生の終わりに至っても、そのゆえに悲しみが起こった。

Verse 22

अथ तौ मंत्रिवर्गस्य राज्यं सर्वमशेषतः । अर्पयित्वा तु पुत्रार्थं तपोऽर्थमिह चागतौ

それから二人は、国のすべてを余すところなく大臣たちの集いに委ね、子を授かることを願って、苦行（タパス）のためにここへ来た。

Verse 23

ततः स्वमाश्रमं गत्वा स्थितौ तत्र समाहितौ । देवीं कात्यायनीं स्थाप्य तदाराधनतत्परौ

その後、彼らは自らの庵（アーシュラマ）へ赴き、心を統一してそこに住した。女神カーティヤーヤニーを安置し、彼女の礼拝にひたすら身を捧げた。

Verse 24

यया विनिहतो रौद्रो महिषाख्यो महासुरः । कौमारव्रतधारिण्या तस्मिन्विन्ध्ये महाचले

彼女こそ—処女の誓戒（クマーラ・ヴラタ）を守り—大いなるヴィンディヤの霊峰において、マヒシャと名づく猛き大阿修羅を討ち滅ぼした女神である。彼らはまさにその女神を礼拝した。

Verse 25

ततस्ताभ्यां ददौ तुष्टा सा पुत्रं वंशवर्धनम् । नाम्ना क्षेमजितं ख्यातं परपक्षक्षया वहम्

ついで女神は彼らを嘉し、家系を栄えさせる一子を授けた。その名はクシェーマジトと世に知られ、敵方を滅ぼす者であった。

Verse 26

ततः स्वं राज्यमासाद्य भूयोऽपि स महीपतिः । स्वपुत्रं वर्धयामास हर्षेण महतान्वितः

その後、地を治める王は自らの王国を取り戻し、再び大いなる歓喜に満ちて我が子を育て上げた。

Verse 27

यदा स यौवनोपेतः सञ्जातः क्षेमजित्सुतः । तं च राज्ये नियोज्याऽथ स्वस्थानं स पुनर्ययौ

クシェーマジトの子が青春の齢に達すると、彼はその子を王位に就け、そして再び自らの住処へと帰って行った。

Verse 28

हाटकेश्वरजं क्षेत्रं तदेतद्द्विजसत्तमाः । भार्यया सहितस्त्यक्त्वा शेषमन्यं परिच्छदम्

これこそ、最勝の婆羅門たちよ、ハータケーシュヴァラに結ばれた聖なる地である。彼は妻とともに、残る一切の財と装いを捨て去った。

Verse 29

तत्र संस्थापयामास लिंगं देवस्य शूलिनः । प्रासादं च मनोहारि ततश्चक्रे समाहितः

そこで彼は三叉戟を持つ主（シヴァ）のリンガを安置し、心を静めて、さらに麗しく人を魅了する मंदिर（寺院）を建立した。

Verse 30

रैवतेश्वरमित्युक्तं सर्वपातक नाशनम् । दर्शनादेव सर्वेषां देहिनां द्विजसत्तमाः

それは「ライヴァテーシュヴァラ」と称され、あらゆる罪を滅する。最勝のバラモンたちよ、ただダルシャナ（聖なる拝観）によって、すべての有身の者の過失は除かれる。

Verse 31

या पूर्वं स्थापिता दुर्गा तस्मिन्क्षेत्रे महीभुजा । तस्याः क्षेमंकरी चक्रे प्रासादं श्रद्ध यान्विता

その聖域には、かつて王によってドゥルガー女神が安置されていた。のちに王は信（シュラッダー）と帰依をもって彼女のために मंदिर（寺院）を建立し、福安と守護を授ける「クシェーマンカリー」として顕彰した。

Verse 32

सापि क्षेमंकरीनाम ततः प्रभृति कीर्त्यते । कात्यायन्यपि या प्रोक्ता महिषासुरमर्दिनी

その時より彼女もまた「クシェーマンカリー」の名で讃えられる。さらに彼女は「カーティヤーヤニー」とも説かれ、魔マヒシャースラを討ち滅ぼした方である。

Verse 33

यस्तां चैत्रसिते पक्षे संप श्येदष्टमीदिने । तस्याभीष्टा भवेत्सिद्धिः सर्वदैव द्विजोत्तमाः

最勝の両生者たちよ、チャイトラ月の黒分（暗半月）の第八日（アシュタミー）に彼女を拝観する者は、望む成就（シッディ）を得る。成功は必ずその者に訪れる。

Verse 34

एतद्वः सर्वमाख्यातं रैवतेश्वरवर्णनम् । क्षेमंकर्याः प्रभावं च सर्वपातकनाशनम्

かくして我は、ライヴァテーシュヴァラの由来を汝らに余すところなく語り、またクシェーマンカリーの霊威をも説いた――それにより一切の罪は滅せられる。

Verse 118

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहिताया षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये क्षेमंकरीरैवतेश्वरोत्पत्तितीर्थ माहात्म्यवर्णननामाष्टादशोत्तरशततमोऽध्यायः

ここに、『シュリー・スカンダ・マハープラーナ』—エーカーシーティサーハスリー・サンヒター所収、第六巻ナーガラ・カーンダ—ハータケーシュヴァラ聖域功徳章における、「クシェーマンカリーとライヴァテーシュヴァラの起源なるティールタの功徳を説く」第百十八章は終わる。