Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 29

Devanagari script

कुर्वन्युद्धकथाश्चित्रा याः कृताः पूर्वमेव हि । पश्यन्युद्धस्य सर्वाणि स्थानानि विविधानि च

Transliteration

kurvanyuddhakathāścitrā yāḥ kṛtāḥ pūrvameva hi | paśyanyuddhasya sarvāṇi sthānāni vividhāni ca

Translation

彼らはかつて起こった戦の数々の鮮やかな物語を語り合い、戦いが行われた多様な場所のすべてを見渡した。

Word by Word

• कुर्वन्: doing/making
• कुर्वन्: Karta (Agent as participle/कर्ता)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु) + शतृ
• Form: शतृ-प्रत्ययान्त वर्तमानकाले कृदन्त (present active participle); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (कर्ता-समन्वयः)

• युद्ध-कथाः: stories of the battle
• युद्ध-कथाः: Karman (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: युद्ध (प्रातिपदिक) + कथा (प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-तत्पुरुष (युद्धस्य कथाः); स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन

• चित्राः: varied/wondrous
• चित्राः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: चित्र (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; विशेषण (कथाः)

• याः: which
• याः: Karta (of कृताः)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; सम्बन्धवाचक (relative)

• कृताः: were done
• कृताः: Kriya-bhava (Predicative participle)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु) + क्त
• Form: क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle) ‘done/made’; पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन (याः इत्यस्य भावार्थे)

• पूर्वम्: formerly/before
• पूर्वम्: Kala (Time/काल)
• Type: Indeclinable
• Root: पूर्व (प्रातिपदिक/अव्ययवत्)
• Form: अव्यय; कालवाचक (temporal adverb)

• एव: indeed
• एव: Sambandha/Emphasis (अवधारण)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अव्यय; अवधारण-निपात

• हि: indeed/for
• हि: Hetu/Emphasis (हेतु/निश्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: हि (अव्यय)
• Form: अव्यय; हेत्वर्थ/निश्चयार्थ-निपात

• पश्यन्: seeing
• पश्यन्: Karta (Agent as participle/कर्ता)
• Type: Verb
• Root: पश् (धातु) + शतृ
• Form: शतृ-प्रत्ययान्त वर्तमानकाले कृदन्त; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• युद्धस्य: of the battle
• युद्धस्य: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: युद्ध (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन

• सर्वाणि: all
• सर्वाणि: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; विशेषण (स्थानानि)

• स्थानानि: places/sites
• स्थानानि: Karman (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: स्थान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन

• विविधानि: various
• विविधानि: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: विविध (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; विशेषण (स्थानानि)

• च: and
• च: Samuccaya (Coordination/समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चयार्थक (conjunction)

Speaker

Narrator (Purāṇic narrator)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Yuddha-sthāna-darśana (battlefield memory-stations of Laṅkā)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A moving ‘tour’ of the battlefield: Rāma and companions walk/ride through varied locations—broken gates, fields, shorelines—while elders recount vivid war episodes; gestures point to specific spots, turning them into commemorative stations.

Characters & Entities

• Śrī Rāma
• Vānaras
• Laṅkā (war-sites)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Places hold dharmic memory; recalling righteous struggle at specific sites turns history into contemplation and humility.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The war-sites of Laṅkā are remembered as part of the pilgrimage-narrative that culminates in Setubandha–Rāmeśvara.

What ritualistic prescription is mentioned?

None stated; the verse emphasizes remembrance and witnessing (darśana) of meaningful places.