Adhyaya 16

Verse 1

। लोमश उवाच । ततः शची तान्प्रोवाच वाचं धर्मार्थसंयुताम् । मा चिंता क्रियतां देवा बृहस्पतिपुरोगमः

ローマシャは言った。ついでシャチーは、ダルマと実利にかなう言葉をもって彼らに告げた。「憂うるな、神々よ――ブリハスパティを先導として進め。」

Verse 2

गच्छत त्वरिताः सर्वे शक्रं द्रष्टुं विचक्षणाः । ब्रह्महत्याभिभूतोऽसौ यत्रास्ते सुरसत्तमः

賢き者たちよ、皆すみやかに赴き、シャクラ（インドラ）を拝せよ。神々の中の最勝者である彼は、ブラフマハティヤー（梵殺）の罪に圧され、その地に留まっている。

Verse 3

बहूनां कारणेनैव विश्वरूपे हि मंदधीः । हतस्तेन महेंद्रेण सर्वैः सोऽपि निराकृतः

まことに多くの理由により、識別の鈍いヴィシュヴァルーパは、かのマヘーンドラ（インドラ）によって討たれ、彼もまた皆に退けられた。

Verse 4

तस्मात्सर्वैर्भवद्भिश्च गंतव्यं यत्र स प्रभुः । अवज्ञा हि कृता पूर्वं महेंद्रेण तवानघ

ゆえに、汝らは皆、その主が在すところへ赴くべきである。無垢なる者よ、先にマヘーンドラ（インドラ）はまことに侮りをなした。

Verse 5

अवज्ञामात्रक्षुबंधेन त्वया शप्तः पुरंदरः । तथैव शापितश्चासि मया त्वं हि बृहस्पते

侮りより生じた怨みのただ一つの絆によって、汝はプランダラ（インドラ）を呪った。しかるに同じく、ブリハスパティよ、汝もまた我により呪われたのだ。

Verse 6

निरस्तोऽपि हि तस्मात्त्वमवसानपरो भव

ゆえに、たとえ退けられたとしても、終わりまで揺るがず、この事を成就へと導け。

Verse 7

यथा मदर्थमानीतौ शक्रे जीवति तावुभौ । त्वयि जीवति भो ब्रहमन्कार्यं तव करिष्यति

ちょうどあの二人が、釈迦羅（インドラ）が生きている間、我がために守られているように、同じく—汝が生きている限り、婆羅門よ—汝の目的は成就する。

Verse 8

कोऽपि सौभाग्यवांल्लोके तव क्षेत्रे जनिष्यति । पुत्रं विख्यातनामानमत्रनैवास्ति संशयः

この世において、汝の聖なる地に福徳ある者が生まれよう。さらにここに、名声高き名をもつ息子が生まれる—それに疑いはない。

Verse 9

गच्छ शीघ्रं सुरैःसार्द्धं शक्रमानय म चिरम् । प्रयासि त्वरितो नो चेत्पुनः शापं ददामि ते

急ぎ、神々とともに行き、遅れることなく釈迦羅（インドラ）を連れて来い。もし直ちに出立せぬなら、再び汝に呪詛を下そう。

Verse 10

शच्योक्तं वचनं श्रुत्वा सुरैः सार्द्धं जगाम सः । पुरंदरं गताः सर्वे ब्रह्महत्याभिपीडितम्

舎脂（シャチー）の言葉を聞くと、彼は神々とともに出立した。一同は、婆羅門殺しの罪に苦しむプランダラ（インドラ）に近づいた。

Verse 11

सरसस्तीरमासाद्य ते शक्रं चाभ्यवादयन् । दृष्टाः शक्रेम ते सर्वे तदा ह्यप्सु स्थितेन वै

湖の岸に至ると、彼らは釈迦羅に礼拝を捧げた。そのとき水中に留まっていた釈迦羅は、彼ら一同を確かに見た。

Verse 12

उवाच देवानेदेवेशः कस्माद्यूयमिहागताः । अहं हि पातकग्रस्तो ब्रह्महत्यापरिप्सुतः । अप्सु तिष्ठामि भो देवा एकाकी तपसान्वितः

神々の主は神々に告げた。「なぜ汝らはここへ来たのか。われは罪にとらわれ、婆羅門殺しの重罪に追われている。おお神々よ、われは水の中に独りとどまり、タパス（苦行）に励んでいる。」

Verse 13

तच्छ्रुत्वा वचनं तस्य सर्वे देवाः शतक्रतोः । ऊचुर्विह्वलिता एनं देवराजानमद्भुतम्

その言葉を聞くと、シャタクラトゥ（インドラ）に属するすべての神々は動揺し、震えつつ、その不思議なる天帝に語りかけた。

Verse 14

एतादृशं न वाच्यं ते परेषामुपकारतः । कृतं त्वयैव यत्कर्म विश्वरूपवधादिकम्

「他者の利益のためにも、そのように語ってはなりません。ヴィシュヴァルーパ殺しなど、なされた行為は、まさしくあなたご自身が成したのです。」

Verse 15

विश्वकर्मसुतेनैव कृतं याजनमद्भुतम् । येन देवाः क्षयं यांति ऋषयोऽपि महाप्रभाः

ヴィシュヴァカルマンの子によって驚くべき祭式（ヤジュニャ）が執り行われた。それにより、神々さえ滅びへと赴き、偉大なる仙人たちさえ影響を受ける。

Verse 16

तस्माद्वतस्त्वया देव परेषामुपकारतः । ततः सर्वे वयं प्राप्तास्त्वां नेतुममरावतीम्

それゆえ、神よ、あなたは他者の利益と護りのために選ばれたのです。だからこそ我らは皆ここに来て、あなたを不死者の都アマラーヴァティーへお連れしようとしております。

Verse 17

एवं विवदमानेषु देवेषु च तदाऽब्रवीत् । ब्रह्महत्या त्वरायुक्ता देवेंद्रं वरयाम्यहम्

かくして神々が論争しているとき、急迫に駆られたブラフマハティヤーは言った。「我はデーヴェーンドラ（インドラ）を標的として選ぶ。」

Verse 18

तदा बृहस्पतिर्वाक्यमुवाच सहसैव तु

そのときブリハスパティ（Bṛhaspati）はただちに語った。

Verse 19

बृहस्पतिरुवाच । वासार्थं च करिष्यामः स्थानानि तव सांप्रतम् । प्रसांत्विता तदा हत्या देवैस्तत्कार्यगौरवात्

ブリハスパティは言った。「今、汝の住まいにふさわしい居処を整えよう。」そのとき神々は、この務めの重さを思い、ブラフマハティヤーを慰めて鎮めた。

Verse 20

विमृश्य सर्वे विभजुश्चतुर्द्धा हत्यां सुरास्ते ऋषयो मनीषिणः । यक्षाः पिशाचा उरगाः पतंगास्तथा च सर्वे सुरसिद्धचारणाः

熟慮ののち、彼らはブラフマハティヤーを四つに分けた。すなわち神々と賢きリシたち、さらにヤクシャ、ピシャーチャ、蛇族、鳥類、そしてすべてのスラ、シッダ、チャーラナである。

Verse 21

आदौ क्षमां प्रति तदा ऊचुः सर्वे दिवौकसः । हे क्षमेंऽशस्त्वया ग्राह्यो हत्यायाः कार्यसिद्धये

まず天界の住人たちはクシャマー（Kṣamā）に告げた。「おおクシャマーよ、この必要なる事を成就するため、ブラフマハティヤーの一分を汝は受け取るべし。」

Verse 22

सुराणां तद्वचः श्रुत्वा धरित्री कंपिताऽवदत् । कथं ग्राह्ये मया ह्यंशो हत्यायास्तद्विमृश्यताम्

神々の言葉を聞いて、地母ダリトリー（大地）は震えつつ答えた。「どうしてわたしがブラフマハティヤー（梵殺）の分け前を受け取れましょう。しかと熟慮されよ。」

Verse 23

अहं हि सर्वभूतानां धात्री विश्वं धराम्यहम् । अपवित्रा भविष्यामि एनसा संवृता भृशम्

「わたしは一切衆生の養い手、全世界を支える者。これを引き受ければ、わたしは不浄となり、罪に厚く覆われてしまう。」

Verse 24

पृथ्वयास्तद्वचनं श्रुत्वा बृहस्पतिरुवाच ताम् । मा भौषीश्चारुसर्वांगि निष्पापासि न चान्यथा

大地の言葉を聞いて、ブリハスパティは彼女に告げた。「恐れるな、麗しき肢体の者よ。汝は無罪である。まことに他ならぬ。」

Verse 25

यदा यदुकुले श्रीमान्वासुदेवो भविष्यति । तदा तत्पदविन्यासान्नष्पापा त्वं भविष्यसि

「ヤドゥの家系に栄光あるヴァースデーヴァが生まれるとき、その御足が汝の上に置かれることにより、汝は罪より解き放たれる。」

Verse 26

कुरु वाक्यं त्वमस्माकं नात्र कार्या विचारणा

「我らの言葉のとおりに行え。この件に思案は要らぬ。」

Verse 27

इत्युक्ता पृथिवी तेषां निष्पापा साकरोद्वचः । ततो वृक्षान्समाहूय सर्वे देवाऽब्रुवन्वचः

かく彼らに告げられると、大地は罪を離れて清らかとなり、その言葉に同意した。ついで諸デーヴァは樹々を召し集め、彼らに聖なる言葉を告げた。

Verse 28

हत्यांशो हि ग्रहीतव्यो भवद्भिः कार्यसिद्धये । एवमुक्ताऽब्रुवन्वबृक्षा देवान्सर्वे समागताः

「事を成就させるため、汝らは『ハティヤー』（殺害の罪）の一分を引き受けねばならぬ。」そう告げられると、集まった樹々は皆、デーヴァたちに答えた。

Verse 29

वयं सर्वे तथा भूतास्तापसानां फलप्रदाः । तदा हत्यान्विताः सर्वे भविष्यंति तपस्विनः

「我らは皆、苦行者に果実を授ける存在である。もし我らが『ハティヤー』に結びつけば、すべての修行者は穢れを被るであろう。」

Verse 30

पापिनो हि महाभागास्तस्मात्सर्वं विमृश्यताम् । तदा पुरोधसा चोक्ताः सर्वे वृक्षाः समागताः

「そのとき、幸いなる者たちよ、汝らは罪ある者となる。ゆえに万事をよく熟慮せよ。」その時、祭司の指示により、すべての樹々が集まった。

Verse 31

मा चिंता क्रियतां सर्वैः प्रसादाच्च शतक्रतोः । छेदिताश्चैव सर्वे वै ह्यनेकांशत्वमागताः

「誰も憂えるな。シャタクラトゥ（インドラ）の恩寵により、汝らは安泰である。たとえ切られても、汝らは皆、多くの部分となり、枝を繁く分かつであろう。」

Verse 32

ततो विटपिनो नित्यं यूयं सर्वे भविष्यथ । इत्युक्तास्ते तदा सर्वेगृह्णन्हत्यां विभागशः

「それより後、汝らは皆、永く枝を広げる樹となるであろう。」かく告げられるや、彼らはそれぞれ割り当てられた分として「ハティヤー（殺罪）」を受け取った。

Verse 33

ततो ह्यपः समाहूय ऊचुः सर्वे दिवौकसः । अद्भिश्च गृह्यतामद्य हत्यांशः कार्यसिद्धये

そのとき天界の者たちは水を招き寄せて言った。「目的成就のため、今日、水もまた『ハティヤー（殺罪）』の一分を引き受けよ。」

Verse 34

तदा ह्यापो मिलित्वाथ ऊचुः सर्वाः पुरोधसम् । यानि कानि च पापानि तथा दुश्चरितानि च

そのとき諸々の水は集まり、祭司に告げた。「いかなる罪であれ、またいかなる悪しき行いであれ……」

Verse 35

अस्मत्संपर्कसंबंधात्स्नानशौचाशनादिभिः । पुनंति प्राणिनः सर्वे पापेन परिवेष्टिताः

「我らとの接触と結びつきにより—沐浴、清め、飲用などを通して—罪に包まれた衆生も皆、浄められる。」

Verse 36

तासां वचनमाकर्ण्य बृहस्पतिरुवाच ह । मा भयं क्रियतामाप एनसा दुस्तरेण हि

彼らの言葉を聞いて、ブリハスパティは言った。「恐れるな、水よ。汝らはまことに乗り越え難き罪と結びついているのだ。」

Verse 37

आपः पुनंतु सर्वेषां चराचरनिवासिनाम् । तदा स्त्रियः समाहूय बृहस्पतिरुवाच ह

「水がすべての生きとし生けるもの、動くものも動かぬものも浄化しますように。」そうしてブリハスパティは女性たちを呼び寄せ、語りかけた。

Verse 38

अद्यैव ग्राह्ये हत्यांशः सर्वकार्यार्थसिद्धये । निशम्य तद्गुरोर्वाक्यमूचुः सर्वाश्चयोपितः

「すべての目的が成就されるよう、殺生の罪の一部を今日受け入れよ。」尊敬する師の言葉を聞き、彼女たちは皆、驚きに満ちて答えた。

Verse 39

पापमाचरते योषा तेन पापेन नान्यथा । लिप्यंते बहवः पक्षा इति वेदानुशासनम्

「罪を犯す女性は、その罪によってのみ汚されるのであり、それ以外ではない。多くの『側』が汚されることになる。」これがヴェーダの教えである。

Verse 40

श्रुतमस्ति न ते किंचिद्धेपुरोधो विमृश्यताम् । योषिद्भिः प्रोच्यमानोऽपि उवाचाथ बृहस्पतिः

「司祭よ、あなたはこのことについて何か聞いているはずです。よく考えてください。」女性たちにそう言われながらも、ブリハスパティは語った。

Verse 41

मा भयं क्रियतां सर्वाः पापादस्मात्सुलोचनाः । भविष्याणां तथान्येषां भविष्यति फलप्रदः । हत्यांशो यो हि सर्वासां यथाकामित्वमेव च

「美しき瞳を持つ者たちよ、この罪を恐れてはならない。来るべき時において、あなた方にとっても、また他の者にとっても、それは結果をもたらすものとなるだろう。なぜなら、この殺生の罪の一部は、願いを叶えるという恩恵をもたらすからである。」

Verse 42

एवमंशाश्च त्यायाश्चत्वारः कल्पिताः सुरैः । निवासमकरोत्सद्यस्तेषुतेषु द्विजोत्तमाः

かくして神々は四つの分とそれに応じる配分とを定めた。すると直ちに、ああ最勝の二度生まれよ、彼らはそれぞれの住処に住み着いた。

Verse 43

निष्पापो हि तदा जातो महेंद्रो ह्यभिषेचितः । देवपुर्यां सुरगणैस्तथैव ऋषभिः सह

そのときマヘーンドラ（インドラ）は罪を離れて清浄となり、神々の都において神々の群れと聖仙たちによって灌頂（アビシェーカ）を受けた。

Verse 44

शच्या समेतो हि तदा पुरंदरो बभूव विश्वाधिपतिर्महात्मा । देवैः समेतो हि महानुभावैर्मुनीश्वरैः सिद्धगणैस्तदानीम्

そのときプランダラ（インドラ）はシャチーを伴い、大いなる魂をもつ宇宙の主となった。まさにその時、威力ある神々、最勝の牟尼たち、そしてシッダの群に取り囲まれていた。

Verse 45

तदाग्नयः शोभना वायवश्च सर्वे ग्रहाः सुप्रभाः शांतियुक्ताः । जाताः सद्यः पृथिवी शोभमाना तथाद्रयो मणिप्रभवा बभूवुः

そのとき火はことごとく吉祥となり、風もまたやわらかに和した。諸惑星はみな光輝を放ち、安らぎを具えた。たちまち大地は輝き、山々もまた宝珠の光を生む源のごとくなった。

Verse 46

प्रसन्नानि तथा ह्यासन्मनांसि च मनस्विनाम्

かくして、高貴にして大いなる心をもつ者たちの心は静まり、歓喜に満たされた。

Verse 47

नद्यश्चामृतवाहिन्यो वृक्षा ह्यासन्सदाफलाः । अकृष्टपच्यौषधयो बभूवुश्चमृतोपमाः

川々は甘露（アムリタ）を運ぶかのように流れ、樹々は常に果実をたわわに宿した。耕さずとも熟す薬草さえ、まるで不死の甘露に等しくなった。

Verse 48

ऐकपद्येन सर्वेषामिंद्रलोकनिवासिनाम् । बभूव परमोत्साहो महामोदकरस्तथा

そのただ一言によって、インドラの世界に住む者すべてに至上の昂揚が満ち、大いなる歓喜が起こった。

Verse 49

लोमश उवाच । एतस्मिन्नंतरे त्वष्टा दृष्ट्वा चेंद्रमहोत्सवम् । बभूव रुषि तोऽतीव पुत्रशोकप्रपीडितः

ローマシャは言った。—その折、トヴァシュトリはインドラの大祭を見て、子を失った悲しみに責め立てられ、はなはだしく憤った。

Verse 50

जगाम निर्वेदपरस्तपस्तप्तुं सुदारुणम् । तपसा तेन संतुष्टो ब्रह्मा लोकपितामहः

厭離に沈んだ彼は、きわめて苛烈な苦行（タパス）を修するために赴いた。そのタパスによって、世界の祖父たるブラフマーは満悦した。

Verse 51

त्वष्टारमब्रवीत्तुष्टो वरं वरय सुव्रत । तदा वव्रे वरं त्वष्टा सर्वलोकभयावहम् । वरं पुत्रो हि दात्वोय देवानां हि भयावहः

満悦したブラフマーはトヴァシュトリに告げた。「善き誓戒を守る者よ、望む恩寵を選べ。」そこでトヴァシュトリは万界を震え上がらせる願いを選び言った。「神々にとって恐怖となる子を、我に授け給え。」

Verse 52

तथेति च वरो दत्तो ब्रह्मणा परमेष्ठिना । वरदानात्सद्य एव बभूव पुरुषस्तदा

至上の主ブラフマーは「そのとおりに」と宣し、恩寵の願いを授けた。その賜与によって、ただちに一人の男なる存在が現れた。

Verse 53

वृत्रनामांकितस्तत्र दैत्यो हि परमाद्भुतः । धनुषां शतमात्रं हि प्रत्यहं ववृधेऽसुरः

そこに「ヴリトラ」と名づけられた、まことに驚異のダイティヤが現れた。そのアスラは日ごとに弓百張の長さほど成長した。

Verse 54

पातालान्निर्गता दैत्या ये पुराऽमृतमंथने । घातिताः सुरसंघैश्च भृगुणा जीवितास्त्वरात्

かつて甘露アムリタを求めて攪拌が行われた折、パーターラより現れたダイティヤたちは、神々の軍勢に討たれたにもかかわらず、聖仙ブリグによって速やかに蘇生された。

Verse 55

सर्वं महीतलं व्याप्तं तेनैकेन महात्मना

そのただ一人の大いなる者によって、地上の全土は遍く満たされ、圧倒された。

Verse 56

तदा सर्वेऽपि ऋषयो वध्यमानास्तपस्विनः । ब्रह्माणं त्वरिताः सर्वे ऊचुर्व्यसनमागतम्

そのとき、攻められ殺されつつあった苦行の聖仙たちは皆、急ぎブラフマーのもとへ赴き、大いなる災厄が自分たちに降りかかったと告げた。

Verse 57

तथा चेंद्रादयो देवा गंधर्वाः समरुद्गणाः । ब्रह्मणा कथितं सर्वं त्वष्टुश्चैतच्चिकीर्षितम्

同じくインドラをはじめ諸神は、ガンダルヴァとマルトの群れとともに、ブラフマーより一切を告げられた。すなわち、トヴァシュトリが成し遂げようとした企てまでも。

Verse 58

भवद्वधार्थं जनितस्तपसा परमेण तु । वृत्त्रोनाम महातेजाः सर्वदैत्यापिधो महान्

汝らを滅ぼすため、至上の苦行（タパス）によって、「ヴリトラ」と名づけられた大威光の者が生まれた。彼は大いなる輝きを備え、すべてのダイティヤの広大な拠り所となった。

Verse 59

तथापि यत्नः क्रियतां यथा वध्यो भवेदसौ । निशम्य ब्रह्मणो वाक्यमूचुर्द्देवाः सवासवाः

「それでもなお、彼が討たれ得る者となるよう、策を尽くすべきである。」ブラフマーの言葉を聞き、諸神はインドラとともに答えて言った。

Verse 60

देवा ऊचुः । यदा इंद्रो हि हत्याया विमुक्तः स्थापितो दिवि । तदास्माभिरकार्यं वै कृतमस्ति दुरासदम्

神々は言った。「インドラが殺害の罪より解き放たれ、天界に再び据えられたその時、我らはまことに非道の業をなしてしまった。取り返しのつき難いことを。」

Verse 61

शस्त्राण्यस्त्राण्यनेकानि संक्षिप्तानि ह्यबुद्धितः । दधीच स्याश्रमे ब्रह्मन्किं कार्यं करवामहे

数多の武器とアストラが、無分別にもダディーチの庵に投げ置かれてしまいました。おおブラフマーよ、いま我らはいかに為すべきでしょうか。

Verse 62

तच्छ्रुत्वा प्रहसन्वाक्यं देवान्ब्रह्मा तदाऽब्रवीत् । चिरं स्थितानि विज्ञायागच्छध्वं तानि वै सुराः

その言葉を聞いて、梵天は微笑みつつ神々に告げた。「それらの武器が久しくそこに留まっていると知ったなら、行って取り戻せ、スラたちよ。」

Verse 63

गत्वा देवास्तदा सर्वे नापश्यन्स्वं स्वमायुधम् । पप्रच्छुश्च दधीचिं ते सोऽवादीन्नैव वेद्भयहम्

すべての神々がそこへ赴いたが、自らの武器は見当たらなかった。彼らがダディーチ仙に尋ねると、仙は「我は知らぬ」と答えた。

Verse 64

पुनर्ब्रह्माणमागात्य ऊचुः सर्वे मुनेर्वचः

彼らは再び梵天のもとへ戻り、仙人の言葉を皆して告げた。

Verse 65

ब्रह्मोवाच तदा देवान्सर्वेषां कार्यसिद्धये । तस्यास्थीन्येव याचध्वं प्रदास्यति न संशयः

そのとき梵天は神々に告げた。「皆の目的を成就するため、ただ彼の骨を乞え。疑いなく彼は与えるであろう。」

Verse 66

तच्छ्रुत्वा ब्राह्मणो वाक्यं शक्रो वचनमब्रवीत्

婆羅門の言葉を聞くや、シャクラ（インドラ）はそれに応えて語り出した。

Verse 67

विश्वरूपो हतो देव देवानां कार्यसिद्धये । एक एव तदा ब्रह्मन्पापिष्ठोऽहं कृतः सुरैः

おお神よ、神々の目的を成就するためにヴィシュヴァルーパは討たれた。だが、おおブラーフマナよ、その時、神々は最も重い罪をただ私一人に負わせた。

Verse 68

तथा पुरोधसा चैव निःश्रीकस्तत्क्षणात्कृतः । दिष्ट्या परमया चाहं प्रविष्टो निजमंदिरम्

同じく、我が祭司によってその瞬間に私は光輝を奪われた。だが至上の幸運により、私は自らの宮殿へ入ることができた。

Verse 69

दधीचं घातयित्वा वै तस्यास्थीनि बहून्यपि । अस्त्राणि तानि भगवन्कृतानि ह्यशुभानि वै

ダディーチャを殺させ、その多くの骨を取って、あの武器が造られたのです、主よ。まことにそれらは不吉に染まっていました。

Verse 70

त्वष्ट्रा हि जनितो यो वै वृत्रो नामैष दैत्यराट् । कथं तं घातयाम्येवं सततं पापभीरुणा । शक्रेणोक्तं निशम्याथ ब्रह्मा वाक्यमुवाच ह

このヴリトラは—ダーナヴァの王—まことにトヴァシュトリによって生まれた。罪を常に恐れるこの私が、どうして彼を討てようか。シャクラの言葉を聞いて、ブラフマーはこう答えた。

Verse 71

अर्थशास्त्रपरेणैव विधिना तमबोधयत् । आततायिनमायांतं ब्राह्मणं वा तपस्विनम् । हंतुकामं जिघांसीयान्न तेन ब्रह्महा भवेत्

政道と法に拠る規則によって、彼はこう諭した。「たとえ襲い来る者が—ブラーフマナであれ苦行者であれ—殺意を抱いて来るなら、討ち果たすべきである。その行為によってブラーフマナ殺しとはならない。」

Verse 72

इन्द्र उवाच । दधीचस्य वधाद्ब्रह्मन्नहं भीतो न संशयः । तस्माद्ब्रह्मवधात्सत्यं महदेनो भविष्यति

インドラは言った。「おおブラーフマナよ、ダディーチの殺害ゆえに私は恐れている。疑いはない。ゆえに、ブラーフマナを殺すことから、まことに大いなる罪が生じるであろう。」

Verse 73

अतो न कार्यमस्माभिर्ब्राह्मणानां तु हेलनम् । हेलनाद्बहवो दोषा भविष्यंति न चान्यथा

「ゆえに、我らはブラーフマナたちを侮ってはならない。侮りからは多くの過失が必ず生じる—他の結末はない。」

Verse 74

अदृष्टं परमं धर्म्यं विधिना परमेण हि । कर्तव्यं मनसा चैवं पुरुषेण विजानता

「まことに、結果が目に見えずとも、最上の規範に従って最高のダルマの道を行うべきである。識別ある人は心に決し、そして実行せよ。」

Verse 75

निःस्पृहं तस्य तद्वाक्यं श्रुत्वा ब्रह्मा ह्युवाच तम् । शक्रस्वबुद्ध्यावर्तस्व दधीचिं गच्छ सत्वरम्

その無欲の言葉を聞いて、ブラフマーは彼に告げた。「おおシャクラよ、自らの決意をもって戻れ。急ぎダディーチのもとへ行け。」

Verse 76

याचस्व तस्य चास्थीनि दधीचेः कार्यगौरवात् । गुरुणा सहितः शक्रो देवैः सह समन्वितः

「務めの重さゆえ、ダディーチの骨を乞い求めよ。」こうしてシャクラ（インドラ）は師とともに、諸天に随伴されて、共に出立した。

Verse 77

तथेति गत्वा ते सर्वे दधीचस्याश्रमं शुभम् । नानासत्त्वसमायुक्तं वैरबावविवर्जितम्

「そのとおり」と言って、彼らは皆、ダディーチ（Dadhīci）の吉祥なるアーシュラマへ赴いた。そこは多くの生きものに満ちていながら、敵意の気配がまったくなかった。

Verse 78

मार्जारमूषकाश्चैव परस्परमुदान्विताः । ऐकपद्येन सिंहाश्च गजिन्यः कलभैः सह

そこでは猫と鼠でさえ互いに親しみ合い、獅子も敵意なく歩み、雌象は子象とともに安らかに暮らしていた。

Verse 79

तथा जात्यश्च विविधाः क्रीडायुक्ताः परस्परम् । नकुलैः सह सर्पाश्च क्रीडायुक्ताः परस्परम्

また、さまざまな種の者たちが互いに戯れ合い、蛇でさえナクーラ（マングース）とともに、和やかに遊んでいた。

Verse 80

एवंविधान्यनेकानि ह्यश्चर्याणि तदाश्रमे । पश्यंतो विबुधाः सर्वे विस्मयं परमं ययुः

そのアーシュラマには、このような不思議が数多く現れていた。それを目にした天上の者たちは皆、至高の驚嘆に包まれた。

Verse 81

अथासने मुनिश्रेष्ठं ददृशुः परमास्थितम् । तेजसा परमेणैव भ्राजमानं यथा रविम्

やがて彼らは、座に就き至上の安定に住する最勝の聖仙を拝した。無上の光明により、太陽のごとく燦然と輝いていた。

Verse 82

विभावसुं द्वितीयं वा सुवर्चसहितं तदा । यथा ब्रह्मा हि सावित्र्या तथासौ मुनिसत्तमः

その時、かの最勝の牟尼は、燦然たる光輝を伴い、第二のヴィバーヴァス（火神）のごとく現れた――ブラフマーにサーヴィトリーが寄り添うように、彼にもまたそのようであった。

Verse 83

तं प्रणम्य ततो देवा वचनं चेदमब्रुवन् । त्वं दाता त्रिषु लोकेषु त्वत्सकाशमिहगताः

彼に礼拝してから、 देवたちはこう申し上げた。「あなたは三界において施与の主として名高い。ゆえに私たちはここに来て、あなたの御前に参じました。」

Verse 84

निशम्य वचनं तेषां देवानां भुनिरब्रवीत् । किमर्थ मागताः सर्वे वदध्वं तत्सुरोत्तमाः

देवたちの言葉を聞いて、仙人は言った。「汝らは何のために皆ここへ来たのか。告げよ、神々の中の最勝者たちよ。」

Verse 85

प्रयच्छामि न संदेहो नान्यथा मम भाषितम् । तदोचुः सहिताः सर्वे दधीचिं स्वार्थकामुकाः

「我は与えよう――疑いはない。我が言葉は決して違わぬ。」そう言うと、彼らは皆そろって、己が願いを求めつつダディーチに申し述べた。

Verse 86

भयभीता वयं विप्र भवद्दर्शनकांक्षिणः । त्रातारं त्वां समाकर्ण्य ब्रह्मणा नोदिता वयम्

おおブラーフマナよ、我らは恐れに震え、あなたのダルシャナを願って参りました。あなたが我らの守護者であると聞き、ブラフマーに促されてあなたに近づいたのです。

Verse 87

सम्प्राप्ता विद्धि तत्सर्वं दातुमर्होऽथ सुव्रत

まさにその目的のために、我らは余すところなく到来したと知れ。ゆえに、尊き誓願を保つ者よ、汝はすべてを授けるにふさわしい。

Verse 88

निशम्य वचनं तेषां किं दातव्यं तदुच्यताम्

彼らの言葉を聞き終えると、（彼は）言った。「何を施すべきか。それを述べよ。」

Verse 89

ततो देवाब्रुवन्विप्र दैत्यानां निधनायनः । शस्त्रनिर्माणकार्यार्थं तवास्थीनि प्रयच्छ वै

すると神々は言った。「婆羅門よ、ダイティヤ族を滅するため、武器を鍛造する用として、まことに汝の骨を我らに授けよ。」

Verse 90

प्रहस्योवाच विप्रर्षिस्तिष्ठध्वं क्षणमेव हि । स्वयमेव त्वहं देवास्त्यक्ष्याम्यद्य कलेवरम्

微笑んで聖仙は言った。「ただしばしここに留まれ。神々よ、我みずから今日この身を捨てよう。」

Verse 91

इत्युक्त्वा तानथो पत्नीं समाहूय सुवर्चसम् । प्रोवाच स महातेजाः श्रृणु देवी शुचिस्मिते

彼らにそう告げると、彼は光り輝く妻を呼び寄せた。大いなる威光を具える者は言った。「聞け、女神よ、清らかな微笑みの者よ。」

Verse 92

अस्थ्यर्थं याचितो देवैस्त्यजाम्येतत्कलेवरम् । ब्रह्मलोकं व्रजाम्यद्य परमेण समाधिना

神々が我が骨のために乞うたゆえ、我はこの身を捨てる。今日、最上のサマーディによってブラフマローカへ赴く。

Verse 93

मयि याते ब्रह्मलोकं त्वं स्वधर्मेण तत्र माम् । प्राप्स्यस्येव न संदेहो वृथा चिन्तां च मा कृथाः

我がブラフマローカへ往けば、汝もまた己がダルマにより、必ずやそこで我に到る—疑いはない。むなしい憂いに心を費やすな。

Verse 94

इत्युक्त्वा तां स्वपत्नीं स प्रेषयामास चाश्रमम् । ततो देवाग्रतो विप्रः समाधिमगमत्तदा

かく妻に告げて、彼はその妻をアーシュラマへ帰した。ついで神々の前にて、そのバラモンはサマーディに入った。

Verse 95

समाधिना परेणैव विसृज्य स्वं कलेवरम् । ब्रह्मलोकं गतः सद्यः पुनर्नावर्तते यतः

その最上のサマーディのみにより、己が身を放ち、ただちにブラフマローカへ至った—そこは再び帰らぬ処である。

Verse 96

दधीचिनामा मुनिवृंदवर्यः शिवप्रियः शिवदीक्षाभियुक्तः । परोपकारार्थमिदं कलेवरं शीघ्रं स विप्रोऽत्यजदात्मना तदा

そのとき、ダディーチ（Dadhīci）という卓越せる聖仙—仙衆の最勝にしてシヴァに愛され、シヴァのディークシャーに堅く住する者—は、他者の利益のため、自らの意志により速やかにこの身を捨てた。