Adhyaya 11

Verse 1

महेश्वर उवाच । प्रतिपक्षे चतुर्थ्यां तु पूजनीयो गणाधिपः । स्नात्वा शुक्लतिलैः शुद्धैः शुक्लपक्षे सदा नृभिः

マヘーシュヴァラは言われた。「闇の半月のチャトゥルティーには、群の主ガナーディパを礼拝すべきである。沐浴して清めたのち、人々は明るい半月にも、清浄な白胡麻をもって常に供養せよ。」

Verse 2

कृत्वा चावस्यकं सर्वं गणेशस्यार्चनक्रियाम् । प्रयत्नेनैव कुर्वीत गंधमाल्याक्षतादिभिः

ガネーシャの礼拝に必要な諸作法をすべて整えたのち、香、花鬘、砕けぬ米（アクシャタ）などの供物をもって、真心を尽くしてアルチャナーを行うべきである。

Verse 3

ध्यानमादौ प्रकर्तव्यं गणेशस्य यथाविधि । आगमा बहवो जाता गणेशस्य यथा मम

まず初めに、規定に従ってガネーシャへの正しい瞑想（ディヤーナ）を行うべきである。ガネーシャに関するアーガマは多く生じ、我に関するものもまた同様に多い。

Verse 4

बहुधोपासका यस्मात्तमः सत्त्वरजोन्विताः । गणभेदेन तान्येव नामानि बहुधाऽभवत्

礼拝者が多種多様で、タマス・サットヴァ・ラジャスをそれぞれ帯びているがゆえに、同一の（神聖なる相）であっても、衆の区分に応じて名は多く分かれた。

Verse 5

पंचवक्त्रो गणाध्यक्षो दशबाहुस्त्रिलोचनः । कांतस्फटिकसंकाशो नीलकंठो गजाननः

彼は五つの御面を備え、ガナ（Gaṇa）を統べる主。十の御腕と三つの御眼を持ち、清らかな水晶のごとく輝き、青き喉をたたえ、象の御顔を示す。

Verse 6

मुखानि तस्य पंचैव कथयामि यतातथम्

今より、彼の五つの御面を、ありのままに説き明かそう。

Verse 7

मध्यमं तु मुखं गौरं चतुर्दन्तं त्रिलोचनम् । शुंडादंडमनोज्ञं च पुष्करे मोदकान्वितम्

中央の御面は白く輝き、四つの牙と三つの御眼を備える。御鼻（象の鼻）は杖のごとく麗しく、蓮華の御手には甘きモーダカ（modaka）を携える。

Verse 8

तथान्यत्पीतवर्णं च नीलं च शुभलक्षणम् । पिंगलं च तथा शुभ्रं गणेशस्य शुभाननम्

また一つの御面は黄色、また一つは吉祥の相を具えた青、また一つはピンガラ（黄褐色）、また一つは白—これぞガネーシャの瑞相なる御面である。

Verse 9

तथा दशभुजेष्वेव ह्यायुधानि ब्रवीमि वः । पाशं पस्शुपद्मे च अंकुशं दंतमेव च

同じく、（ガネーシャの）十の御手に観想すべき法具を汝らに告げよう。羂索（パーシャ）、蓮華、象鉤（アンクシャ）、そして牙である。

Verse 10

अक्षमालां लांगलं च मुसलं वरदं तथा । पूर्णं च मोदकैः पात्रं पाणिना च विचिंतयेत्

（かく観想すべし）御身は数珠と鋤と杵と、願いを授ける施願の御手を持ち、さらに別の御手にモーダカで満ちた鉢を携える。

Verse 11

लंबोदर विरूपाक्षं निवीतं मेखलान्वितम् । योगासने चोपविष्टं चंद्रलेखां कशेखरम्

（ガネーシャを観想せよ）大腹にして眼相は殊勝、聖紐（ヤジュニョーパヴィータ）と帯をまとい、瑜伽の坐法に安坐し、頭上に三日月の印を飾りとする。

Verse 12

ध्यानं च सात्त्विकं ज्ञेयं राजसं हि नृणामिव । शुद्धचामीकराभासं गजाननमलौकिकम्

観想（ディヤーナ）はサットヴァ的であると知るべく、またラジャス的（それは人々に見られるもの）もある。サットヴァの観想においては、象面の主を、世を超え、純金のごとく輝く御姿として観よ。

Verse 13

चतुर्भुजं त्रिनयनमेकदंतं महोदरम् । पाशांकुशधरं देवं दंतमोदकपात्रकम्

（観想せよ）四臂・三眼・一牙・大腹の神、パーシャ（縄）とアンクシャ（鉤）を執り、さらに牙とモーダカの鉢を携える御姿を。

Verse 14

नीलं च तामसं ध्यानमेवं त्रिविधमुच्यते । ततः पूजा प्रकर्तव्या भवद्भिः शीघ्रमेव च

また青き御姿はタマス的観想である。かくして観想は三種であると言われる。その後、汝らは供養の礼拝を行うべし、まことに速やかに。

Verse 15

एकविंशतिदूर्वाभिर्द्वाभ्यां नाम्ना पृथक्पृथक् । सर्वनामभिरेकैव दीयते गणनायके

ドゥールヴァ草を二十一葉、一本ずつ別々に捧げ、そのたびに二つの御名を唱える。さらに諸名をまとめて唱えるとき、ガナナーヤカ（ガネーシャ）にもう一つの供物を捧げる。

Verse 16

तथैव नामभिर्देया एकविंशतिमोदकाः । दशनामान्यहं वक्ष्ये पूजनार्थं पृथक्पृथक्

同じように、二十一個のモーダカを、御名を唱えつつ捧げるべきである。われは礼拝のために、十の御名を一つずつ別々に説き示そう。

Verse 17

गणाधिप नमस्तेस्तु उमापुत्राघनाशन । विनायकेशपुत्रोति सर्वसिद्धिप्रदायक

おおガナーディパよ、汝に礼拝を捧げる。おおウマーの御子、罪を滅する者よ。おおヴィナーヤカ、「イーシャの子」よ。あらゆる成就（シッディ）を授ける者よ。

Verse 18

एकदंतेभवक्त्रेति तथा मूषकवाहन । कुमारगुरवे तुभ्यं पूजनीयः प्रयत्नतः

（汝に礼拝す）「エーカダンタ（一本牙の者）」「畏るべき御面の主」「鼠を乗り物／旗印とする者」。おおクマーラの師よ、汝は真心の努力をもって礼拝されるべきである。

Verse 19

एवमुक्त्वा सुरान्सद्यः परिष्वज्य च सादरम् । विष्णुं गुहाशयं सद्यो ब्रह्माणं च सदाशिवः

かく語り終えるや、サダーシヴァはただちに敬意をもって神々を抱擁し、また洞窟に住まうヴィシュヌと、さらにブラフマーをも直ちに抱きしめた。

Verse 20

तिरोधान गतः सद्यः शंभुः परमशोभनः । प्रणम्य शंभुं ते सर्वे गणाध्यक्षार्च्चने रताः

たちまち、至上に輝くシャンブー（シヴァ）は姿を隠して見えなくなった。シャンブーに礼拝してのち、一同はガナたちの主（ガネーシャ）への供養に心を定めた。

Verse 21

ततः संपूज्य विधिवद्गणाध्यक्षार्च्चने रताः । उपचारैरनेकैश्च दूर्वाभिश्च पृथक्पृथक्

ついで彼らは、ガナたちの主への礼拝に没頭し、作法にかなって供養を整え、さまざまな供物を捧げ、さらにドゥールヴァ草（dūrvā）を別々に供えた。

Verse 22

संतुष्टो हि गणाध्यक्षो देवानां वरदोऽभवत् । प्रदक्षिणं नमस्कृत्य तैः सर्वैरभितोषितः

ガナたちの主は満悦し、神々への授福者となった。皆によって喜ばされ、彼は彼らの右繞（プラダクシナー）と礼拝を受け入れた。

Verse 23

तमोगुणान्विताः सर्वे ह्यसुरा नाभ्यपूजयन् । उपहासपरास्ते वै देवान्प्रत्यसुरोत्तमाः

しかし、闇の性質タマスに染まったアスラたちは、礼拝を捧げなかった。かえってアスラの中の強者らは、神々を嘲笑した。

Verse 24

पूजयित्वा शांकरिं ते पुनः क्षीरार्णवं ययुः । ब्रह्मा विष्णुश्च ऋषयो देवदैत्याः सुरोत्तमाः

シャーンカリー（Śāṃkarī）を供養し終えると、彼らは再び乳海へと帰って行った――ブラフマー、ヴィシュヌ、諸リシ、そしてデーヴァとダイティヤのうち最勝の者たち。

Verse 25

मंथानं मंदरं कृत्वा रज्जुं कृत्वाथ वासुकिम् । ममंथुश्च तदा देवा विष्णुं कृत्वाथ सन्निधौ

マンダラ山を攪拌の杵とし、ヴァースキを綱として、神々は大海を攪拌した。その傍らには、助力のためヴィシュヌが臨在していた。

Verse 26

मथ्यमाने तदाब्धौ च निर्गतश्चंद्र अग्रतः । पीयूषपूर्णः सर्वेषां देवानां कार्यसिद्धये

その大海が攪拌されているとき、まず月が現れ出でた。甘露に満ち、神々の目的成就のためであった。

Verse 27

शौनक उवाच । अर्णवे किं पुरा चंद्रो निक्षिप्तः केन सुव्रत । गजादिकानि रत्नानि कथितानि त्वया पुरा

シャウナカは言った。「善き誓戒を保つ方よ、昔、月はなぜ大海に投じられ、誰によってそうされたのか。あなたは先に、象などの宝について語られた。」

Verse 28

एतत्सर्वं समासेन आदौ कथय मे प्रभो । ज्ञात्वा सर्वे वयं सूत पश्चादावर्णयामहे

「主よ、これらすべてを初めから要約して語ってください。理解したのち、スータよ、我ら一同がさらに詳しく述べましょう。」

Verse 29

तेषां तद्वचनं श्रुत्वा सूतो वाक्यमुपाददे

彼らの言葉を聞き終えると、スータは答えとして語り始めた。

Verse 30

चंद्र आपोमयो विप्रा अत्रिपुत्रो गुणान्वितः । उत्पन्नो ह्यनसूयायां ब्रह्मणोंऽशात्समुद्भवः । रुद्रस्यांशाद्धि दुर्वासा विष्णोरंशात्तु दत्तकः

おお婆羅門たちよ、水より成るチャンドラは、徳を具えたアトリの子であり、アナスーヤーより生まれて、ブラフマーの一分から流出した化現である。ルドラの一分よりドゥルヴァーサが生まれ、ヴィシュヌの一分よりダッタカ（ダッタートレーヤ）が生まれた。

Verse 31

क्षीराब्धिं मथ्यमानं तु दृष्ट्वा चंद्रो मुदान्वितः । क्षीराब्धिरपि चंद्रं च दृष्ट्वा सोऽप्युत्सुकोऽभवत्

乳海がかき混ぜられているのを見て、チャンドラは歓喜に満たされた。乳海もまたチャンドラを見て、同じく切なる思いに駆られた。

Verse 32

प्रविष्टश्चोभयप्रीत्या श्रृण्वतां भो द्विजोत्तमाः । चंद्रो ह्यमृत पूर्णोभूदग्रतो देवसन्निधौ

おお最勝の二度生まれよ、聞け。相互の愛により進み入り、チャンドラは神々の御前で先頭に立ち、アムリタに満ちあふれた。

Verse 33

दृष्ट्वा च कांतिं त्वरितोऽथ चंद्रो नीराजितो देवगणैस्तदानीम् । वादित्रगोषैस्तुमुलैरनेकैर्मृदंगशंखैः पटहैरनेकैः

その輝きを見て、チャンドラは速やかに進み出た。その時、神々の群れは儀礼の敬礼をもって迎え、ムリダンガの太鼓、法螺貝、数多の大太鼓が轟き渡った。

Verse 34

नमश्चक्रुश्च ते सर्वे ससुरासुरदानवाः । तदा गर्गं पृच्छमाना बलं चंद्रस्य तत्त्वतः

彼らすべて—神々、アスラ、ダーナヴァ—は礼拝して頭を垂れた。ついでガルガに、チャンドラの力の真のほどを問いただした。

Verse 35

गर्गेणोक्तास्तदा सर्वेषां बलमद्य वै । केंद्रस्थानगताः सर्वे भवतामुत्तमा ग्रहाः

そのときガルガは告げた。「まことに今日、力は汝らすべてに属する。汝らのすぐれた諸惑星は皆、ケーンドラ（四つの要所）に位置している。」

Verse 36

चंद्रं मुरुः समायातो बुधश्चैव समागतः । आदित्यश्च तथा शुक्रः शनिरंगारको महान्

チャンドラのもとにはムルが来たり、ブダもまた到来した。さらにアーディティヤ、シュクラ、シャニ、そして大いなるアンガーラカ（マンガラ）も集った。

Verse 37

तस्माच्चंद्रबलं श्रेष्ठं भवतां कार्यसिद्धये । गोमंतसंज्ञकोनाम मुहूर्तोऽयं जयप्रदः

ゆえに、汝らの事業成就のためにはチャンドラの力が最上である。このムフールタは「ゴーマンタ」と名づけられ、勝利を授ける。

Verse 38

एवमाश्वासिता देवा गर्गेणैव महात्मना । ममंथुरब्धिं त्वरिता गर्जमाना महाबलाः

かくして大魂ガルガに励まされた神々は、力強く咆哮しつつ、急ぎ大海を攪拌した。

Verse 39

द्विगुणं बलमापन्ना महात्मानो दृढव्रताः । महेशं स्मरमाणास्ते गणेशं च पुनः पुनः

その大魂たちは堅き誓いを保ち、力を倍加させた――絶えずマヘーシャ（シヴァ）を念じ、さらに幾度もガネーシャを呼び奉った。

Verse 40

निर्मथ्यमानादुदधेर्गर्जमानाच्च सर्वशः । निर्गता सुरभिः साक्षाद्देवानां कार्यसिद्धये

かき混ぜられ、四方に轟きわたる大海より、スラビーは自ら顕現し、神々の目的成就のために現れ出た。

Verse 41

तुष्टा कपिलवर्णां सा ऊधोभारेण भूयसा । तरंगोपरि गच्छंती शनकैः शनकैस्ततः

喜びに満ち、カピラの黄褐色を帯びた彼女は、乳房の大いなる重みによって、波の頂をゆるり、ゆるりと進んだ。

Verse 42

कामधेनुं समायांतीं दृष्ट्वा सर्वे सुरासुराः । पुष्पवर्षेण महता ववर्षुरमितप्रभाम्

カーマデーヌが近づくのを見て、すべての神々と阿修羅は、無量の光輝を放つ彼女に大いなる花の雨を降らせた。

Verse 43

तदा तूर्याण्यनेकानि नेदुर्वाद्यान्यनेकशः । आनीता जलमध्याच्च संवृता गोशतैरपि

そのとき多くのトゥーリヤが鳴り響き、さまざまな楽器がこだました。水のただ中から迎え出され、彼女はさらに幾百の牝牛に囲まれて現れた。

Verse 44

तासु नीलाश्च कृष्णश्च कपिलाश्च कपिंजलाः । बभ्रवः श्यामका रक्ता जंबूवर्णाश्च पिंगलाः । आभिर्युक्ता तदा गोभिः सुरभिः प्रत्यदृश्यत

その群れには、青、黒、カピラ、カピンジャラの色の牝牛があり、また褐色、濃色、赤、ジャンブー色、そして金褐色のものもいた。これらの牝牛に侍されて、そのときスラビーは見えた。

Verse 45

असुरासुरसंवीतां कामधेनुं ययाचिरे । ऋषयो हर्षसंयुक्ता देवान्दैत्यांश्च तत्क्षणात्

歓喜に満ちた聖仙たちは、天衆と阿修羅の群に囲まれた願いを成就する牝牛カーマデーヌを、神々とダイティヤたちにただちに請い求めた。

Verse 46

सर्वेभ्यश्चैव विप्रेभ्यो नानागोत्रेभ्य एव च । सुरभीसहिता गावो दातव्या नात्र संशयः

あらゆるブラーフマナに—まことに多様なゴートラの者たちへ—スラビーとともに牛を施すべきである。これに疑いはない。

Verse 47

तैर्याचितास्तेऽत्र सुरासुराश्च ददुश्च ता गाः शिवतोषणाय । तैः स्वीकृतास्ता ऋषिभिः सुमंगलैर्महात्मभिः पुण्यतमैः सुरभ्यः

彼らに請われて、その場で天と阿修羅はシヴァを喜ばせるためにその牛たちを授けた。かのスラビーの牛は、最も吉祥にして大いなる魂と最高の功徳を備えた聖仙たちによって受け取られた。

Verse 48

पुण्याहं मुनिभिः सर्वैः कारितास्ते तदा सुराः । देवानां कार्यसिद्ध्यर्थमसुराणां क्षयाय च

そのとき聖仙たちは皆、神々に吉祥なる「プンヤーハ」の儀礼を行わせた。神々の事業を成就させ、阿修羅を滅ぼすためである。

Verse 49

पुनः सर्वे सुसंरब्धा ममंथुः क्षीरसागरम् । मथ्यमानात्तदा तस्मादुदधेश्च तथाऽभवत्

ついで彼らは皆、固く決意して再び乳海を攪拌した。その大海が攪拌されるとき、深みからさらに数々の霊妙なる顕現が現れ出た。

Verse 50

कल्पवृक्षः पारिजातश्चूतः संतानकस्तथा । तान्द्रुमानेकतः कृत्वा गन्धर्वनगरोपमान् । ममंथुरुग्रं त्वरिताः पुनः क्षीरार्णवं बुधा

願いを成就するカルパヴリクシャ、パーリジャータ、マンゴーの樹、そしてサンターナカの樹までも—賢者たちはそれらの樹々を集め、ガンダルヴァの都のごとく整え、迅速にして猛々しく、再び乳海を攪拌した。

Verse 51

निर्मथ्यमानादुदधेरभवत्सूर्यवर्चसम् । रत्नानामुत्तमं रत्नं कौस्तुभाख्यं महाप्रभम्

海が攪拌されると、太陽のごとき光輝が現れた—宝の中の最上の宝、偉大なる輝きを放つ「カウストゥバ」と名づけられた宝珠である。

Verse 52

स्वकीयेन प्रकाशेन भासयंतं जगत्त्रयम् । चिंतामणिं पुरस्कृत्य कौस्तुभं ददृशुर्हि ते

その自らの光によって三界を照らし、チンターマニを先に掲げて、彼らはまことにカウストゥバを拝した。

Verse 53

सर्वे सुरा ददुस्तं वै कौस्तुभं विष्णवे तदा । चिंतामणि ततः कृत्वा मध्ये चैव सुरासुराः । ममंथुः पुनरेवाब्धिं गर्जंतस्ते बलोत्कटाः

そのとき諸天はそのカウストゥバをヴィシュヌに奉献した。ついでチンターマニを中央の宝として据え、神々とアスラは—圧倒的な力に吼えながら—再び海を攪拌した。

Verse 54

मथ्यमानात्ततस्तस्मादुच्चैःश्रवाः समद्भुतम् । बभूव अश्वो रत्नानां पुनश्चैरावतो गजः

攪拌が続くと、その海より驚異のウッチャイヒシュラヴァ—宝の馬の中の第一—が現れ、さらに象アイラーヴァタもまた出現した。

Verse 55

तथैव गजरत्नं च चतुःषष्ट्या समन्वितम् । गजानां पांडुराणां च चतुर्द्दन्तं मदान्वितम्

同じくして「象の宝」も現れ、六十四の従者を伴った――象たちの中の淡白なる主、四つの牙を備え、発情の勢いと剛力に満ちていた。

Verse 56

तान्सर्वान्मध्यतः कृत्वा पुनश्चैव ममंथिरे । निर्मथ्यमानादुदधेर्निर्गतानि बहून्यथ

それらすべての宝を中央に据え、彼らはさらに再び攪拌した。大海が徹底して攪拌されると、そこからなお多くのものが現れ出た。

Verse 57

मदिरा विजया भृंगी तथा लशुनगृंजनाः । अतीव उन्मादकरो धत्तूरः पुष्करस्तथा

そこからマディラー（酩酊の酒）、ヴィジャヤー、ブリンギー、さらにニンニクとタマネギが現れ、また甚だしい狂乱を起こすダットゥーラ、そしてプシュカラも現れた。

Verse 58

स्थापिता नैकपद्येन तीरे नदनदीपतेः । पुनश्च ते तत्र महासुरेन्द्रा ममंथुरब्धिं सुरसत्तमैः सह

それらはナイカパディヤによって、川々の主の岸辺に安置された。さらにその地で、偉大なるアスラの王たちは、最勝の神々と共に再び大海を攪拌した。

Verse 59

निर्मथ्यमानादुदधेस्तदासीत्सा दिव्य लक्ष्मीर्भुवनैकनाथा । आन्वीक्षिकीं ब्रह्मविदो वदंति तथआ चान्ये मूलविद्यां गृणंति

大海が攪拌されているその時、光り輝くラクシュミーが現れた――諸世界の唯一の主宰たる神聖なる女神である。梵を知る者は彼女を「アーンヴィークシキー」（真実の探究の力）と呼び、また他の者は彼女を根本の智そのものとして讃える。

Verse 60

ब्रह्मविद्यां केचिदाहुः समर्थाः केचित्सिद्धिमृद्धिमाज्ञा मथाशाम् । यां वैष्णवीं योगिनः केचिदाहुस्तथा च मायां मायिनो नित्ययुक्ताः

ある有能なる者は彼女をブラフマヴィディヤー（Brahmavidyā）、すなわち梵（ブラフマン）の智と称え、またある者は彼女をシッディと繁栄（ṛddhi）と呼び、望む目的を自在に成就させる命令の力を授けるという。あるヨーギーは彼女をヴァイシュナヴィーの力（Vaiṣṇavī śakti）と語り、秘奥の術に常に通じた者らは彼女こそマーヤー（Māyā）そのものと説く。

Verse 61

वदंति सर्वे केनसिद्धांतयुक्तां यां योगमायां ज्ञानशक्त्यान्विता ये

人々は皆、彼女が決定的な論証と真なる結論によって確立されたと説く――彼女はヨーガマーヤー（Yogamāyā）と呼ばれ、智慧の力を具えている。

Verse 62

ददृशुस्तां महालक्ष्मीमायांती शनकैस्तदा । गौरां च युवतीं स्निग्धां पद्मकिंजल्कभूषणाम्

そのとき彼らは、マハーラクシュミー（Mahālakṣmī）がゆるやかに近づくのを見た――白く清らかな肌、若々しさ、柔らかな輝きをたたえ、蓮華の黄金の花糸を飾りとして身にまとっていた。

Verse 63

सुस्मितां सुद्विजां श्यामां नवयौवनभूषणाम् । विचित्रवस्त्राभरणरत्नानेकोद्यतप्रभाम्

彼女はほほえみをたたえ、まばゆく輝き、艶やかな黒みの趣を帯び、新たな若さを飾りとしていた。多くの宝玉と装身具、そして妙なる多彩な衣が、その光明をいよいよ高めていた。

Verse 64

बिंबोष्ठीं सुनसां तन्वीं सुग्रीवां चारुलोचनाम् । सुमध्यां चारुजघनां बृहत्कटितटां तथा

その唇は熟したビンバ果のごとく、鼻筋は優美で、身はしなやかに細く、首は麗しく、眼差しは愛らしい。腰は繊細にくびれ、臀は美しく、腰臀の傾斜は広く堂々としていた。

Verse 65

नानारत्नप्रदीपैश्च नीराजितमुखांबुजाम् । चारुप्रसन्नवदनां हारनूपूरशोभिताम्

彼女の蓮華のごとき御顔は、数多の宝灯の光を捧げてアーラティーにより讃えられた。御容は静謐にして愛らしく、首飾りと足輪の荘厳によりいよいよ輝いた。

Verse 66

मूर्द्धनि ध्रियमाणेन च्छत्रेणापि विराजिताम् । चामरैर्वीज्यमानां तां गंगाकल्लोललोहितैः

さらに、御頭上に捧げ持たれた王者の天蓋によっていよいよ輝き、ガンガーのさざ波のように紅を帯びたチャーマラの扇であおがれていた。

Verse 67

पांडुरं गजमारूढां स्तूयमानां महर्षिभिः । सुरद्रुमपुष्पमालां बिभ्रतीं मल्लिकायुताम्

彼女は光り輝き、淡白の象に乗って大聖仙たちに讃えられ、天樹の花の花鬘を、マッリカー（茉莉）の香花と交えて身に帯びていた。

Verse 68

कराग्रे ध्रियमाणां तां दृष्ट्वा देवाः समुत्सुकाः । आलोकनपरा यावत्तावत्तान्ददृशे ह्यसौ

彼女が先頭に導き出されるのを見て、神々は胸を躍らせ、ひたすら拝観した。彼らが見つめるあいだ、彼女もまた確かに彼らを見返していた。

Verse 69

देवांश्च दानवांश्चैव सिद्धचारणपन्नगान् । यथा माता स्वपुत्रांश्च महालक्ष्मीस्तथा सती

吉祥なるマハーラクシュミー、すなわちサティは、デーヴァとダーナヴァ、シッダとチャーラナ、そして蛇族の者たちを、母がわが子を見るように見守られた。

Verse 70

आलोकितास्तथा देवास्तया लक्ष्म्या श्रियान्विताः । सञ्जातास्तत्क्षणादेव राज्य लक्षणलक्षिताः । दैत्यास्ते निःश्रिका जाता ये श्रियाऽनवलोकिताः

ラクシュミー（シュリー）に見そなわされたデーヴァたちは、たちまち繁栄に満ち、王権の徴を帯びた。だがシュリーの一瞥を得なかったダイティヤたちは、光輝と幸運を失った。

Verse 71

निरीक्ष्यमाणा च तदा मुकुन्दं तमालनीलं सुकपोलनासम् । विभ्राजमानं वपुषा परेण श्रीवत्सलक्ष्मं सदयावलोकम्

そのとき彼女はムクンダ（Mukunda）を見つめた。タマーラ樹のように深く青黒く、頬と鼻立ちが麗しい。彼は超越の光をもって輝き、シュリーヴァツァ（Śrīvatsa）の印を帯び、慈悲の眼差しをたたえていた。

Verse 72

दृष्ट्वा तदैव सहसा वनमालयान्विता लक्ष्मीर्गजादवततार सुविस्मयंती । कंठे ससर्ज पुरुषस्य परस्य विष्णोर्मालां श्रिया विरचितां भ्रमरैरुपेताम्

彼を見た瞬間、森の花鬘をまとったラクシュミーは、驚嘆に胸を打たれ、象からたちまち降り立った。そして至上の御方ヴィシュヌ（Viṣṇu）の御首に、シュリーの栄光で編まれ、蜂が群れ集う花鬘を捧げかけた。

Verse 73

वामांगमाश्रित्य तदा महात्मनः सोपाविशत्तत्र समीक्ष्य ता उभौ । सुराः सदैत्या मुदमापुरद्भुतां सिद्धाप्सरः किंनरचारणाश्च

それから彼女は、その大いなる御方の左側に寄り添い、そこに坐した。二柱が並び立つのを見て、デーヴァとダイティヤ、またシッダ、アプサラス、キンナラ、チャーラナらは、驚くべき歓喜に満たされた。

Verse 74

सर्वेषामेव लोकानामैकपद्येन सर्वशः । हर्षो महानभूत्तत्र लक्ष्मीनारायणागमे

あらゆる世界において、四方すべてに、ただちに大いなる歓喜が起こった。ラクシュミーとナーラーヤナ（Nārāyaṇa）が相まみえたからである。

Verse 75

लक्ष्म्या वृतो महाविष्णुर्लक्ष्मीस्तेनैव संवृता । एवं परस्परं प्रीत्या ह्यवलोकनतत्परौ

マハーヴィシュヌはラクシュミーに取り巻かれ、ラクシュミーもまた彼に抱き包まれていた。かくして相互の愛により、二柱はただ互いを見つめ合うことに心を注いでいた。

Verse 76

शंखाश्च पटहाश्चैव मृदंगानकगोमुखाः । भेर्यश्च झर्झरीणां च स शब्दस्तुमुलोऽभवत्

法螺貝とパタハの太鼓、ムリダンガ、アーナカ、ゴームカ、さらにベーリーとジャルジャリー——それらの音は轟々たる大音響となって湧き起こった。

Verse 77

बभूव गायकानां च गायनं सुमहत्तदा । ततानि विततान्येन घानानि सुषिराणि च

その時、歌い手たちの歌声はいよいよ壮麗となった。さらに、弦楽・張皮の楽器・打楽・管楽など、あらゆる種類の楽器が奏でられていた。

Verse 78

एवं वाद्यप्रभेदैश्च विष्णुं सर्वात्मना हरिम् । अतोषयन्सुगीतज्ञा गंधर्वाप्सरसां गणाः

かくして多様な楽器の響きによって、妙なる歌に通じたガンダルヴァとアプサラスの群れは、全身全霊をもってヴィシュヌ、ハリを大いに歓ばせた。

Verse 79

तथा जगुर्नारदतुंबुरादयो गंधर्वयक्षाः सुरसिद्ध संघाः । संसेवमानाः परमात्मरूपं नारायणं देवमगाधबोधम्

同じくナーラダ、トゥンブールらをはじめ、ガンダルヴァとヤクシャ、さらに神々とシッダの群れは讃歌を歌い、至上我そのものの御姿をもつナーラーヤナ神、測り知れぬ叡智の主に恭しく仕えた。