Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 84
Devanagari script
पित्रोक्तः कुपितेनाथ जहीमां जननीमिति । स तथेति चिरेणोक्तः स्वभावाच्चिरकारकः
Transliteration
pitroktaḥ kupitenātha jahīmāṃ jananīmiti | sa tatheti cireṇoktaḥ svabhāvāccirakārakaḥ
Translation
激怒した父に「母を殺せ！」と命じられた彼は、「承知いたしました」と答えたが、それは長い時間が経ってからのことであった。なぜなら、彼は生まれつき熟考してからゆっくりと行動する性質であったからだ。
Word by Word
पित्राby the father
पित्रा:
Kartr (Agent in passive/कर्तृ)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन
उक्तःtold
उक्तः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootवच् (धातु) + क्त (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; (he) having been told
कुपितेनby the angry (one)
कुपितेन:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootकुपित (प्रातिपदिक; कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त, पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (of father)
अथthen
अथ:
Sambandha (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formनिपात (discourse particle: then/now)
जहिkill
जहि:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootहन् (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
इमाम्this (female)
इमाम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम; विशेषण
जननीम्mother
जननीम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootजननी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
इतिthus
इति:
Sambandha (Quotation marker/इति)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरण-निपात (quotative particle)
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
तथाso
तथा:
Sambandha (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formप्रकारवाचक-अव्यय (thus)
इति(saying) thus
इति:
Sambandha (Quotation marker/इति)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरण-निपात
चिरेणafter a long time
चिरेण:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootचिर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; कालवाचक-तृतीया
उक्तःhaving said
उक्तः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootवच् (धातु) + क्त (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formक्त-प्रत्ययान्त, पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
स्वभावात्from (his) nature
स्वभावात्:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootस्वभाव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (अपादान), एकवचन
चिरकारकःa slow-doer by nature
चिरकारकः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootचिर + कारक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; (चिरं करोति इति)
Speaker
Lomaharṣaṇa (Sūta), narrating to the sages (deduced)
Visual Art Cues
Scene: A furious father commands; the mother stands vulnerable; Cirakārī, torn yet composed, answers ‘tathā’ but remains still—time stretches as moral deliberation unfolds.
Characters & Entities
C
CirakārīG
Gautama (father implied)M
Mother (unnamed)FAQs
In moments of moral crisis, immediate reactions can be disastrous; pausing to reflect can prevent grave sin.
No tīrtha is mentioned; the passage is a dharma narrative illustrating discernment under pressure.
None—this verse presents a dharmic dilemma, not a rite.