Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 83
Devanagari script
बुद्धिलाघवयुक्तेन जनेनादीर्घदर्शिना । व्यभिचारेण कस्मिन्स व्यतिकम्या परान्सुतान्
Transliteration
buddhilāghavayuktena janenādīrghadarśinā | vyabhicāreṇa kasminsa vyatikamyā parānsutān
Translation
機敏な बुद्धि と遠見とを備えた人が、いかなる過ちによって迷い、ダルマを踏み越え、他人の子らを害することがあろうか。
Word by Word
बुद्धिलाघवयुक्तेनby a person endowed with quickness of intellect
बुद्धिलाघवयुक्तेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeAdjective
Rootबुद्धि + लाघव + युक्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; समासः (बुद्धेः लाघवेन युक्तः)
जनेनby a person
जनेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootजन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन
अदीर्घदर्शिनाby one who lacks long-sightedness
अदीर्घदर्शिना:
Karana (Instrument/करण)
TypeAdjective
Rootअ- + दीर्घदर्शिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; नञ्-तत्पुरुषः (दीर्घं न पश्यति)
व्यभिचारेणby deviation / misconduct
व्यभिचारेण:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootव्यभिचार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन
कस्मिन्in what (case/thing)
कस्मिन्:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; प्रश्नवाचक-सर्वनाम
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
व्यतिकम्यhaving transgressed / having passed over
व्यतिकम्य:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeIndeclinable
Rootवि + अति + क्रम् (धातु) + ल्यप् (कृदन्त-अव्यय)
Formल्यप्-प्रत्ययान्त अव्यय (absolutive/gerund)
परान्others
परान्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण
सुतान्sons
सुतान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसुत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन
Speaker
Lomaharṣaṇa (Sūta), narrating to the sages (deduced)
Visual Art Cues
Scene: A council-like moment: a speaker argues that a farsighted, agile-minded person cannot commit transgression; Cirakārī stands calm while others question or accuse.
FAQs
A discerning, farsighted person naturally avoids adharma and harm; inner clarity safeguards outward conduct.
No site is mentioned; the focus is on moral psychology and dharmic restraint.
None—this verse teaches ethical discernment rather than ritual performance.