Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 31
Devanagari script
अध्यात्मगतितत्त्वज्ञं क्षांतं शक्तं जितेंद्रियम् । ऋजुं यथार्थ वक्तारं नारदं तं नमाम्यहम्
Transliteration
adhyātmagatitattvajñaṃ kṣāṃtaṃ śaktaṃ jiteṃdriyam | ṛjuṃ yathārtha vaktāraṃ nāradaṃ taṃ namāmyaham
Translation
我はナーラダに礼拝する――アートマンの道の真理を知り、忍耐に富み力あり、諸根を制し、率直で、事をありのままに語る聖仙に。
Word by Word
अध्यात्मगतितत्त्वज्ञम्knower of the truth of the spiritual path
अध्यात्मगतितत्त्वज्ञम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootअध्यात्म (प्रातिपदिक) + गति (प्रातिपदिक) + तत्त्व (प्रातिपदिक) + ज्ञ (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formबहुपद-तत्पुरुषः (अध्यात्मगति-तत्त्वं जानाति इति); पुंलिङ्गः; एकवचनम्; द्वितीया-विभक्तिः; विशेषणम् (नारदम्)
क्षान्तम्patient, forbearing
क्षान्तम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootक्षान्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः; एकवचनम्; द्वितीया-विभक्तिः; विशेषणम्
शक्तम्capable, powerful
शक्तम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootशक्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः; एकवचनम्; द्वितीया-विभक्तिः; विशेषणम्
जितेन्द्रियम्one who has conquered the senses
जितेन्द्रियम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootजित (कृदन्त-प्रातिपदिक) + इन्द्रिय (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय/तत्पुरुषः (जितानि इन्द्रियाणि यस्य); पुंलिङ्गः; एकवचनम्; द्वितीया-विभक्तिः; विशेषणम्
ऋजुम्straight, upright
ऋजुम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootऋजु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः; एकवचनम्; द्वितीया-विभक्तिः; विशेषणम्
यथार्थम्truthfully, as it is
यथार्थम्:
Kriya-vishesana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय) + अर्थ (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाव-समासः; क्रियाविशेषणत्वेन (adverb: truly/as it is)
वक्तारम्speaker
वक्तारम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootवक्तृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः; एकवचनम्; द्वितीया-विभक्तिः (Accusative singular); (नारदम्) विशेषणार्थे अपि प्रयुक्तम्
नारदम्Nārada
नारदम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootनारद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः; एकवचनम्; द्वितीया-विभक्तिः
तम्him
तम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; पुंलिङ्गः; एकवचनम्; द्वितीया-विभक्तिः
नमामिI bow to
नमामि:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootनम् (धातु)
Formलट्-लकारः; उत्तमपुरुषः; एकवचनम्; परस्मैपदम्
अहम्I
अहम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअहम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; एकवचनम्; प्रथमा-विभक्तिः
Speaker
Indra (Mahendra) — within the cited stotra
Skanda Dialogue
Listener: King (nṛpa)
Visual Art Cues
Scene: Nārada as teacher-sage: seated in an āśrama, instructing with calm authority; symbols of sense-mastery (controlled animals or subdued senses) and a luminous path motif representing adhyātma-gati.
Characters & Entities
N
NāradaFAQs
Spiritual realization is shown through self-mastery, patience, and uncompromising truthfulness.
No; this is a virtue-centered stotra verse.
None explicitly; it points to sādhana through indriya-jaya (sense-control) and adhyātma-jñāna.