Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 51
Devanagari script
मंडलान्मंडलं कार्यं पूर्वेणेति विनिश्चयः । षोडशांतुलकं कार्यं मंडलात्तावदं तरम्
Transliteration
maṃḍalānmaṃḍalaṃ kāryaṃ pūrveṇeti viniścayaḥ | ṣoḍaśāṃtulakaṃ kāryaṃ maṃḍalāttāvadaṃ taram
Translation
マンダラは一つの円の後に一つの円を作り、前の円に従って重ねてゆく—これが定めである。円と円との間隔は十六アングラ（指幅）とせよ。
Word by Word
मण्डलात्from a circle/diagram
मण्डलात्:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootमण्डल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (Ablative/अपादान), एकवचन
मण्डलम्a circle/diagram
मण्डलम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमण्डल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/कर्म), एकवचन
कार्यम्to be made/done
कार्यम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootकृ (धातु) + यत् (कृत्-प्रत्यय) → कार्य (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विधेय-विशेषण (to be done)
पूर्वेणby the former (one)/according to the previous
पूर्वेण:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootपूर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/करण), एकवचन; ‘पूर्वेण’ = by the former/previous (measure)
इतिthus
इति:
Sambandha (Quotation marker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरण/निगमनार्थक-अव्यय (quotative particle)
विनिश्चयःdecision/settled rule
विनिश्चयः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootविनिश्चय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/कर्ता), एकवचन
षोडशsixteen
षोडश:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootषोडश (संख्या-प्रातिपदिक)
Formसंख्यावाचक-विशेषण; समासपूर्वपद (in compound)
आन्तुलकम्(a measure) āntulaka
आन्तुलकम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootआन्तुलक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; परिमाण/मानवाचक
षोडशान्तुलकम्a measure of sixteen āntulakas
षोडशान्तुलकम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootषोडश (संख्या) + आन्तुलक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (measure of sixteen āntulakas)
कार्यम्to be made
कार्यम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootकृ (धातु) + यत् (कृत्) → कार्य
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विधेय-विशेषण
मण्डलात्from the circle/diagram
मण्डलात्:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootमण्डल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति, एकवचन
तावत्so much/as much
तावत्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootतावत् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपरिमाणवाचक; समासपूर्वपद (in compound)
अन्तरम्interval/distance
अन्तरम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootअन्तर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; ‘distance/interval’
तावदन्तरम्an interval of that much
तावदन्तरम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतावत् (सर्वनाम) + अन्तर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारय (interval of that much)
Speaker
Lomaharṣaṇa (Sūta) (deduced from Māheśvarakhaṇḍa narrative style)
Visual Art Cues
Scene: A ritual ground being prepared: concentric circles carefully drawn with measured spacing; officiants with measuring cord/rod marking sixteen-aṅgula intervals; lamps and offerings nearby.
FAQs
Dharma is upheld through exactness—sacred rites demand measure, order, and consistency.
None; the verse concerns ritual measurement for the ordeal.
Successive maṇḍalas are to be drawn with a fixed spacing of sixteen aṅgulas between circles.