Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 45
Devanagari script
स्थानं दिदृक्षुस्तच्चाहं न शक्तोऽस्मि निवोदितुम् । ततः परममित्युक्त्वा गतवान्पितृभिः सह
Transliteration
sthānaṃ didṛkṣustaccāhaṃ na śakto'smi nivoditum | tataḥ paramamityuktvā gatavānpitṛbhiḥ saha
Translation
彼らの住処を見たいと願い、われは辞退することができなかった。「それならば然らん。いざ、至上の処へ」と言って、われはピトリ（祖霊）と共に赴いた。
Word by Word
स्थानम्the place
स्थानम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootस्थान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (Accusative), एकवचन
दिदृक्षुःdesiring to see
दिदृक्षुः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootदृश् (धातु) + सन् (इच्छार्थक, कृदन्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सन्नन्त (desiderative) कृदन्त—‘देखने की इच्छा वाला’
तत्that
तत्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; सर्वनाम
चand
च:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय—समुच्चयबोधक
अहम्I
अहम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअहम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा, एकवचन; सर्वनाम
नnot
न:
Sambandha (Negation/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय—निषेध
शक्तःable
शक्तः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootशक्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण (अहम्)
अस्मिam
अस्मि:
Kriya (Copula/क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलट् (Present), उत्तमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
निवोदितुम्to explain/declare
निवोदितुम्:
Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
TypeVerb
Rootनि√वद् (धातु) + तुमुन् (कृदन्त)
Formतुमुन्-अन्त (infinitive), ‘कथयितुम्/निवेदयितुम्’ अर्थे
ततःthen
ततः:
Sambandha (Sequence/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय—अनन्तरार्थक (thereafter)
परमम्the supreme (thing)
परमम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपरम (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘परमम्’ इति वाक्यांशे कर्मरूपे
इतिthus
इति:
Sambandha (Quotation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय—उक्त्यर्थक (quotative particle)
उक्त्वाhaving said
उक्त्वा:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeVerb
Rootवच् (धातु) + क्त्वा (अव्ययकृदन्त)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त (gerund/absolutive), पूर्वकालिक क्रिया
गतवान्went
गतवान्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु) + क्तवत् (कृदन्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; क्तवत्-प्रत्ययान्त (perfect participle), कर्तरि प्रयोग
पितृभिःwith the ancestors
पितृभिः:
Sahakari (Associate/सहकारी)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (Instrumental), बहुवचन
सहtogether with
सह:
Sahakari (Associate/सहकारी)
TypeIndeclinable
Rootसह (अव्यय)
Formअव्यय—सहकारार्थक (with)
Speaker
Devaśarmā
Tirtha Mahatmya
Type: kshetra
Visual Art Cues
Scene: Devaśarmā, unable to refuse, rises and follows the delighted Pitṛs; they gesture toward an unseen luminous path; the shoreline fades as a radiant corridor opens.
Characters & Entities
P
PitṛsP
Pitṛ-sthāna (ancestral abode)FAQs
Righteous rites can open the way to higher spiritual insight—symbolized by being led to the Pitṛs’ realm.
The ‘parama sthāna’ of the Pitṛs (their sacred abode), introduced as a realm reached through merit.
No new rite; it presents the fruit (phala) of prior śrāddha/tarpaṇa—access to ancestral realms.