Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 130
Devanagari script
द्वादशो भूर्भुवो भावी भुवः पुत्रो नमस्कृतः । नागराजः सुधर्मात्मा नाकपृष्ठः सनातनः
Transliteration
dvādaśo bhūrbhuvo bhāvī bhuvaḥ putro namaskṛtaḥ | nāgarājaḥ sudharmātmā nākapṛṣṭhaḥ sanātanaḥ
Translation
汝は十二相の御方。汝はブールとブヴァḥ、また来たる成りゆく者。汝はブヴァḥの御子として、恭敬の礼拝を受くべき御方。汝はナーガの王、正しきダルマの秩序を本性とし、天の高みに安住する永遠者。
Word by Word
द्वादशःthe twelfth
द्वादशः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootद्वादश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; संख्याविशेषण (numeral adjective)
भूःearth
भूः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootभू (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; (पृथ्वी/भूमि)
भुवःmid-region; atmosphere
भुवः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootभुवस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; (अन्तरिक्ष/भुवर्लोक)
भावीfuture; destined to be
भावी:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootभाविन् (प्रातिपदिक; √भू धातु से)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण
भुवःof the mid-region
भुवः:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootभुवस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन; (भुवर्लोकस्य)
पुत्रःson
पुत्रः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपुत्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
नमस्कृतःsaluted; revered
नमस्कृतः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootनमस् + √कृ (धातु) (कृदन्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त (PPP)
नागराजःking of serpents
नागराजः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootनाग + राज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
सुधर्मात्माone whose nature is good dharma
सुधर्मात्मा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootसु + धर्म + आत्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; बहुव्रीहिः—‘सुधर्मा आत्मा यस्य सः’
नाकपृष्ठःheaven’s surface; the heavenly realm
नाकपृष्ठः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootनाक + पृष्ठ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
सनातनःeternal
सनातनः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootसनातन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण
Speaker
Viśvāmitra
Visual Art Cues
Scene: Skanda is praised as cosmic—standing upon a stylized three-tiered cosmos (earth, mid-region, heaven), with nāga-king symbolism and a celestial terrace (nākapṛṣṭha) behind him.
Characters & Entities
S
SkandaB
BhūḥB
BhuvaḥN
NāgarājaFAQs
The hymn expands Skanda from a martial deity into a cosmic principle spanning worlds and time, grounding devotion in universal dharma.
No tīrtha is specified; the verse is cosmological praise.
None directly; it continues the aṣṭottaraśata-nāma for recitation.