Adhyaya 43

Verse 1

अगस्त्य उवाच । नर्मदेशस्य माहात्म्यं श्रुतं कल्मषनाशनम् । इदानीं कथय स्कंद सतीश्वर समुद्भवम्

アガスティヤは言った。「穢れを滅するナルマデーシャの大いなる功徳はすでに聞いた。いま、スカンダよ、サティーシュヴァラの起源を語ってください。」

Verse 2

स्कंद उवाच । मित्रावरुणसंभूत कथयामि कथां शृणु यथा सतीश्वरं लिंगं काश्यामाविर्बभूव ह

スカンダは言った。「ミトラとヴァルナの子（アガスティヤ）よ、物語を語ろう。聞きなさい——サティーシュヴァラのリンガが、まことにカーシーに顕現した次第を。」

Verse 3

पुरा तताप सुमहत्तपः शतधृतिर्मुने । तपसा तेन देवेशः संतुष्टो वरदोऽभवत्

昔、聖者よ、シャタドリティはきわめて大いなる苦行を修した。その苦行により、神々の主は満悦し、願いを授ける施与者となった。

Verse 4

उवाच चापि ब्रह्माणं नितरां ब्राह्मणप्रियः । सर्वज्ञनाथो लोकात्मा वरं वरय लोककृत्

そしてブラフマーに告げた——バラモンにことさらに愛され、全知の主、世界の魂、万物の創造者が——「望む恩寵を選べ」と。

Verse 5

ब्रह्मोवाच । यदि प्रसन्नो देवेश वरं दास्यसि वांछितम् । तदा त्वं मे भव सुतो देवी दक्षसुताऽस्तु च

ブラフマーは言った。「もし満悦して、神々の主よ、望む恩寵を授けてくださるなら、あなたは我が子となり、女神はまたダクシャの娘となりますように。」

Verse 6

इति श्रुत्वा महादेवः सर्वदो ब्रह्मणो वरम् । स्मित्वा देवीमुखं वीक्ष्य प्रोवाच चतुराननम्

梵天の授けた恩寵を聞くと、万物を施すマハーデーヴァは微笑み、女神の御顔を仰ぎ見て、四つの顔をもつ梵天に語りかけた。

Verse 7

ब्रह्मंस्त्वद्वांछितं भूयात्किमदेयं पितामह । इत्युक्त्वा ब्रह्मणो भालादाविरासीच्छशांकभृत्

「おお梵天よ、汝の望みは成就せよ—祖父ピターマハよ、汝に与えられぬものがあろうか。」そう告げるや、月を戴く御方は梵天の額より顕現した。

Verse 8

रुदन्स उत्तानशयो ब्रह्मणो मुखमैक्षत । ततो ब्रह्मापि तं बालं रुदंतं प्रविलोक्य च

幼子は泣きながら仰向けに横たわり、梵天の御顔を見つめた。すると梵天もまた、その泣く子を見て、じっと見守った。

Verse 9

किं मां जनकमाप्यापि त्वं रोदिषि मुहुर्मुहुः । श्रुत्वेति पृथुकः प्राह यथोक्तं परमेष्ठिना

「父としてこの私を得たというのに、なぜ幾度も泣くのか。」それを聞いて、プリトゥカと呼ばれる者は、至上主パラメーシュティン（梵天）の言葉どおりに答えた。

Verse 10

नाम्ने रोदिमि मे स्रष्टुर्नाम देहि पितामह । रोदनाद्रुद्र इत्याख्यां समाया डिंभको लभत्

「名を求めて泣いております—創造主よ、祖父ピターマハよ、どうか我に名をお授けください。」その泣き声ゆえに、幼子は「ルドラ」という名を得た。

Verse 11

अगस्त्य उवाच । अर्भकत्वं गतोपीशः किं रुरोद षडानन । यदि वेत्सि तदाचक्ष्व महत्कौतूहलं हि मे

アガスティヤは言った。「主が幼子となられたのに、なぜ泣かれたのですか、六面の御方よ。もしご存じならお告げください—私の知りたい思いはまことに大きいのです。」

Verse 12

स्कंद उवाच । सर्वज्ञस्य कुमारत्वात्किंचित्किंचिदवैम्यहम् । रोदने कारणं वच्मि शृणु कुंभसमुद्भव

スカンダは言った。「全知の御方が童子の姿を取られたゆえ、私は少しずつしか悟れない。されどその泣かれた因を語ろう—聞け、壺より生まれし御方よ。」

Verse 13

मनसीति विचारोभूद्देवस्य परमात्मनः । बुद्धिवैभवमस्याहो वीक्षितुं परमेष्ठिनः

至上の自己たるその神の御心に一つの思いが起こった。「ああ、梵天の知慧の輝きを見届けよう。」

Verse 14

सत्यलोकाधिनाथस्य चतुरास्यस्य वेधसः । इत्यानंदात्समुद्भूतो वाष्पपूरो महेशितुः

かくして歓喜より、大自在天に涙の洪水が湧き起こった—真実界サティヤローカの主、四面の創造主を拝したゆえである。

Verse 15

अगस्त्य उवाच । किं बुद्धिवैभवं धातुः शंभुना मनसीक्षितम् । येनानंदाश्रु संभारो बाल्येप्यभवदीशितुः

アガスティヤは言った。「シャンブが心において見ようと望まれた、創造主ダートリ（梵天）の『知慧の輝き』とは何ですか。それによって主は幼き身でありながら歓喜の涙を満たされたのですか。」

Verse 16

एतत्कथय मे प्राज्ञ सर्वज्ञानंदवर्धन । श्रुत्वागस्त्युदितं वाक्यं तारकारिरुवाच ह

「これを我に語り給え、賢者よ、あらゆる知と歓喜を増し育む者よ。」アガスティヤの言葉を聞いて、ターラカを討つ者スカンダはそのとき語った。

Verse 17

देवे न मनसि ध्यातमिति कुंभजने मुने । विनापत्यं जनेतारं क उद्धर्तुमिह प्रभुः

壺より生まれし聖仙アガスティヤよ、汝は心に主を観想していない。子—家系を継ぐ者—なくして、この世で生み出す者を救い上げ得るのは誰であろうか。

Verse 18

एको मनोरथश्चायं द्वितीयोयं सुनिश्चितम् । अपत्यत्वं गते चास्मिन्स्मर्तुरुत्पत्तिहारिणि

これは一つの願い。さらに第二の願いを、確と定めた。世の生成そのものの起こりを奪い去る者が我が子となるとき、目的は成就する。

Verse 19

क्षणंक्षणं समालोक्यमंगस्पर्शे क्षणंक्षणम् । एकशय्यासनाहारं लप्स्यतेऽनेन क्षणेक्षणे

刹那ごとに彼は御身を仰ぎ見、刹那ごとにその御身に触れるであろう。同じ床に臥し、同じ座に坐し、同じ食を分かち—あらゆる時に彼は御身と共にそれを得る。

Verse 20

योयं न गोचरः क्वापि वाणीमनसयोरपि । स मेऽपत्यत्वमासाद्य किं न दास्यति चिंतितम्

言葉の及ばぬ者、心すら届かぬ者よ。もしその御方が我が子となるなら、我が胸に念ずる願いで、授けられぬものがあろうか。

Verse 21

योऽमुं सकृत्स्पृशेज्जंतुर्योमुं पश्येत्सकृन्मुदा । न स भूयोभिजायेत भवेच्चानंदमेदुरः

この御方にただ一度でも触れ、あるいは歓喜してただ一度でも拝見する者は、もはや再び生まれず、至福に満ちあふれる。

Verse 22

गृहक्रीडनकं मे सौ यदि भूयात्कथंचन । तदापरस्य सौख्यस्य निधानं स्यामसंशयम्

もしどうにかして、彼が我が家で私の小さな遊び友となってくれるなら、疑いなく私は比類なき幸福の宝蔵となろう。

Verse 23

विधेः समीहितं चेति नूनं ज्ञात्वा स सर्ववित् । आनंदवाष्पकलितं चक्षुस्त्रयमदीधरत्

「これはヴィダートリ（定めの主）の御意である」と確かに悟り、全知の御方の三つの眼は歓喜の涙に潤った。

Verse 24

श्रुत्वैत्यगस्तिः स्कंदस्य भाषितं पर्यमूमुदत् । ननाम चांघ्री प्रोवाच जयसर्वज्ञनंदन

スカンダの御言葉を聞いて、アガスティヤは大いに歓喜した。彼は御足にひれ伏し、「勝利あれ、全知者の歓びの御子よ」と唱えた。

Verse 25

विधेरपि मनोज्ञातं शंभोरपि मनोगतम् । सम्यक्चित्तं त्वया ज्ञातं नमस्तुभ्यं चिदात्मने

ヴィダートリの心にのみ知られることも、シャンブ（シヴァ）の御心に宿ることも、あなたはことごとく正しく知り尽くされた。清浄なる意識そのものなる御方よ、あなたに敬礼する。

Verse 26

स्कंदोपि नितरां तुष्टःश्रोतुरानंददर्शनात् । धन्योस्यगस्त्य धन्योसि श्रोतुं जानासि तत्त्वतः

スカンダもまた、聞き手の歓喜の姿を見て、ことのほか満悦された。「アガスティヤよ、汝は福なるかな—まことに福なるかな—真理にかなって聴聞する術を知るがゆえに。」

Verse 27

न मे श्रमो वृथा जातो ब्रुवतस्ते पुरः कथाम् । इत्यगस्तिं समाभाष्य पुनः प्राह षडाननः

「汝の前でこの物語を語ったのだから、我が労はむだではなかった。」こうしてアガスティヤに告げ、六面の御方シャダーナナ（スカンダ）は再び語り始めた。

Verse 28

देवे रुद्रत्वमापन्ने देवी दक्षसुताभवत् । सापि तप्त्वा तपस्तीव्रं सती काश्यां वरार्थिनी

神がルドラの位を現されたとき、女神はダクシャの娘として生まれた。そのサティもまた、願いの成就を求め、カーシーにて激しい苦行を修した。

Verse 30

इदं सतीश्वरं लिंगं तव नाम्ना भविष्यति । यथा मनोरथस्तेऽत्र फलितो दक्षकन्यके

「このリンガは汝の名により『サティーシュヴァラ』と呼ばれよう。ここにおいて汝の願いがまことに成就するために、ダクシャの娘よ。」

Verse 31

तथैतल्लिंगमाराध्यान्यस्यापि हि फलिष्यति । कुमारी प्राप्स्यति पतिं मनसोपि समुच्छ्रितम्

同様に、このリンガを礼拝する者は、他の者の願いも必ず成就する。乙女は、心に抱く最も高き望みにもかなう夫を得るであろう。

Verse 32

एतल्लिंगं समाराध्य कुमारोपि वरांगनाम् । यस्य यस्य हि यः कामस्तस्य तस्य हि स ध्रुवम्

このリンガを正しく礼拝すれば、若者であってもすぐれた花嫁を得る。いかなる人のいかなる願いも、その人にとってその願いは必ず成就する。

Verse 33

भविष्यति न संदेहः सतीश्वरसमर्चगात् । सतीश्वरं समभ्यर्च्य यो यो यं यं समीहते

疑いはない。サティーシュヴァラ（Satīśvara）を礼拝することによって、それは必ず現実となる。サティーシュヴァラを拝し、誰であれ何を求めようとも—

Verse 34

तस्य तस्य स स क्षिप्रं भविष्यति मनोरथः

—その人にとって、その願いそのものが速やかに成就する。

Verse 35

इतोष्टमे च दिवसे त्वज्जनेता प्रजापतिः । मह्यं दास्यति कन्यां त्वां सफलस्ते मनोरथः । इत्युक्त्वा देवदेवेशस्तत्रैवांतर्हितोभवत्

「今より八日目に、汝の父プラジャーパティが、娘である汝を婚礼により我に授けるであろう。汝の願いは成就する。」そう告げて、神々の主はその場で姿を消した。

Verse 36

सापि स्वभवनं याता सती दाक्षायणी मुदा । पितापि तस्मै प्रादात्तां रुद्राय दिवसेष्टमे

サティー・ダークシャーヤニーもまた喜びに満ちて自らの家へ帰り、八日目に父は彼女をルドラに授けた。

Verse 37

स्कंद उवाव । इत्थं सतीश्वरं लिंगं काश्यां प्रादुरभून्मुने । स्मरणादपि लिंगं च दद्यात्सत्त्वगुणं परम्

スカンダは言った。「このようにして、聖者よ、カーシーにサティーシュヴァラのリンガが顕現した。このリンガをただ想起するだけでも、最高のサットヴァ（清浄と明澄）の徳が授けられる。」

Verse 38

रत्नेशात्पूर्वतो भागे दृष्ट्वा लिंगं सतीश्वरम् । मुच्यते पातकैः सद्यः क्रमाज्ज्ञानं च विंदति

ラトネーシャの東方でサティーシュヴァラのリンガを拝見する者は、ただちに罪業から解き放たれ、やがて順を追って真実の霊的智（ジュニャーナ）を得る。

Verse 93

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां चतुर्थे काशीखंड उत्तरार्धे सतीश्वरप्रादुर्भावो नाम त्रिनवतितमोऽध्यायः

かくして、『吉祥なるスカンダ・マハープラーナ』八万一千頌の集成、その第四部「カーシー・カンダ」後半（ウッタラールダ）における「サティーシュヴァラ顕現」と題する第九十三章は終わる。