Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 33
Devanagari script
अर्क उवाच । नाथ काशीमितो गत्वा यथाशक्ति कृतोपधिः । अकिंचित्करतां प्राप्तः सहस्रकरवानपि
Transliteration
arka uvāca | nātha kāśīmito gatvā yathāśakti kṛtopadhiḥ | akiṃcitkaratāṃ prāptaḥ sahasrakaravānapi
Translation
アルカは言った。「主よ、ここよりカーシーへ赴き、わが力の及ぶかぎりに事をなしたのに、今や無力の境地に至りました。千の光線をもつこの私でありながら。」
Word by Word
अर्कःArka
अर्कः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअर्क (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; वक्ता/कर्ता
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन
नाथO Lord
नाथ:
Sambodhana (Address)
TypeNoun
Rootनाथ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative/सम्बोधन), एकवचन
काशीम्Kāśī
काशीम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकाशी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; गत्यर्थक-क्रियायाः कर्म (destination)
इतःfrom here
इतः:
Apadana (Source/अपादान)
TypeIndeclinable
Rootइतः (अव्यय)
Formअव्यय (ablatival adverb) = from here
गत्वाhaving gone
गत्वा:
Purvakala-kriya (Absolutive)
TypeIndeclinable
Rootगम् (धातु) + क्त्वा (कृदन्त)
Formक्त्वान्त अव्यय (gerund); 'having gone'
यथाaccording to
यथा:
Sambandha/Adverbial
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
Formअव्यय (adverb) = according to/as
शक्तिability
शक्ति:
Sambandha (Idiomatic)
TypeNoun
Rootशक्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; 'यथाशक्ति' इत्यत्र अव्ययीभाव-प्रयोगे आधार
कृतdone/made
कृत:
Visheshana (Adjectival)
TypeAdjective
Rootकृ (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (क्त); पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; 'उपधिः' इत्यस्य विशेषणम्
उपधिःdeceit/stratagem
उपधिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootउपधि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; कर्तृ-सम्बन्धे विशेषण-समासवत् 'कृतोपधिः' = one who has made a deceit/stratagem
अकिञ्चित्nothing
अकिञ्चित्:
Visheshana (Adjectival)
TypeAdjective
Rootअकिञ्चित् (अव्यय/विशेषण-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग-प्रातिपदिकं, अव्ययवत्; 'nothing'—'करताम्' इत्यस्य पूर्वपद
करताम्state of having nothing (poverty)
करताम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकरता (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; 'अकिञ्चित्करताम्' = state of having nothing in hand (poverty)
प्राप्तः(I) have attained
प्राप्तः:
Kriya (Predicate)
TypeVerb
Rootप्राप् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (क्त) प्रयोगः; पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; 'I have attained' (elliptic finite sense)
सहस्रthousand
सहस्र:
Visheshana (Adjectival)
TypeNoun
Rootसहस्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, अव्ययवत् पूर्वपद; 'करवान्' इत्यस्य विशेषणम्
करवान्having hands/rays
करवान्:
Visheshana (Adjectival)
TypeAdjective
Rootकरवत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; 'having hands/rays'—अत्र 'सूर्य' विशेषणम्
अपिeven though
अपि:
Sambandha/Particle (निपात)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formनिपात (concessive particle)
Speaker
Arka (Sūrya)
Tirtha Mahatmya
Tirtha: Kāśī
Type: kshetra
Visual Art Cues
Scene: Arka speaks with folded hands, rays dimmed or drawn inward; behind him, a faint vision of Kāśī; before him, Śiva listening, calm and compassionate.
Characters & Entities
A
Arka (Sūrya)Ś
Śiva (Nātha)K
Kāśī (Vārāṇasī)FAQs
Kāśī’s divine order and Śiva’s governance can humble even cosmic powers; true strength bows to dharma.
Kāśī (Vārāṇasī) is explicitly named and presented as a spiritually decisive realm.
None directly; the verse emphasizes humility and accountability before Śiva regarding actions in Kāśī.