Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 43
Devanagari script
कश्चिद्दावानलालीढ खर्जूरद्रुमसन्निभम् । बिभ्रदूरुद्वयंभूतो व्यात्तास्यस्तमभीषयत्
Transliteration
kaściddāvānalālīḍha kharjūradrumasannibham | bibhradūrudvayaṃbhūto vyāttāsyastamabhīṣayat
Translation
また一人は、山火事に舐め焼かれたナツメヤシの樹のごとく見えた。巨大な二つの腿を備え、口を大きく開いたブータ（鬼霊）となって、彼を脅かそうとした。
Word by Word
कश्चित्someone
कश्चित्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootक (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + चित् (निपात/अव्यय)
Formसर्वनाम-शब्दः; पुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
दावानलालीढscorched/licked by a forest-fire
दावानलालीढ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootदावानल (प्रातिपदिक) + आलीढ (धातु √लिह्, क्त-प्रत्यय, कृदन्त)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषणम्; ‘आलीढ’ = क्त-प्रत्ययान्त (licked/burnt)
खर्जूरद्रुमसन्निभम्resembling a date-palm tree
खर्जूरद्रुमसन्निभम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootखर्जूर (प्रातिपदिक) + द्रुम (प्रातिपदिक) + सन्निभ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; उपमानार्थक-विशेषणम्
बिभ्रत्bearing, carrying
बिभ्रत्:
Kriya-vishesana (Adverbial participle)
TypeVerb
Rootधातु √भृ (to bear) (धातु)
Formवर्तमान-कृदन्तः (शतृ), पुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; क्रियाविशेषण-भावेन
ऊरुद्वयम्a pair of thighs
ऊरुद्वयम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootऊरु (प्रातिपदिक) + द्वय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘द्वय’ संख्यावाचक-पूर्वपदेन द्विगु-समासः
भूतःhaving become
भूतः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeVerb
Rootधातु √भू (to become) (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past participle), पुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘become’ अर्थे
व्यात्तास्यःwith mouth wide open
व्यात्तास्यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootव्यात्त (धातु √यम्/√तन्?; ‘वि+आ+√तन्/√यम्’ अर्थे ‘open’, क्त-प्रत्यय, कृदन्त) + आस्य (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; बहुव्रीहिः = ‘यस्य आस्यं व्यात्तम् सः’
तम्him
तम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
अभीषयत्frightened
अभीषयत्:
Kriya (Main predicate)
TypeVerb
Rootधातु √भीष्/√भी (to frighten) (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect/Past), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन
Speaker
Skanda (deduced: Kāśīkhaṇḍa commonly Skanda → Agastya)
Tirtha Mahatmya
Tirtha: Avimukta-Kāśī
Type: kshetra
Skanda Dialogue
Listener: Ṛṣi-assembly
Visual Art Cues
Scene: A charred date-palm-like figure, as if licked by wildfire, becomes a bhūta with enormous thighs; mouth gapes wide in a silent roar as it looms to frighten the child/hero.
Characters & Entities
B
BhūtasFAQs
Dharma is maintained not by reacting to horrific forms, but by holding firm to one’s vow and inner clarity.
The broader glorification belongs to Kāśī in the Kāśīkhaṇḍa; this verse is part of the testing episode.
None.