Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 20

Devanagari script

यम उवाच । एवमस्त्विति तां प्राह चान्यं वरय सत्वरम् । ददामि वरमुत्कृष्टं गानेन तोषितोस्म्यहम्

Transliteration

yama uvāca | evamastviti tāṃ prāha cānyaṃ varaya satvaram | dadāmi varamutkṛṣṭaṃ gānena toṣitosmyaham

Translation

ヤマは言った。「そのとおりに。」そして彼女に告げた。「急いで、さらに別の恩寵を選びなさい。汝の歌に我は満足したゆえ、最上の恩寵を授けよう。」

Word by Word

• यमः: Yama
• यमः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन

• उवाच: said
• उवाच: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन

• एवम्: thus
• एवम्: Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: एवम् (अव्यय)
• Form: प्रकारवाचक-अव्यय (adverb: thus)

• अस्तु: let it be
• अस्तु: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु)
• Form: लोट् (Imperative/benedictive sense), प्रथमपुरुष, एकवचन

• इति: thus (quoting)
• इति: Nipata (Particle/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: इति (अव्यय)
• Form: उद्धरण/वाक्यसमाप्तिसूचक-अव्यय (quotative particle)

• ताम्: to her
• ताम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन

• प्राह: said, spoke
• प्राह: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र-आह्/अह् (धातु)
• Form: लिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन

• च: and
• च: Samuccaya (Connector/समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)

• अन्यम्: another
• अन्यम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अन्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; विशेषणम् (वरम्)

• वरम्: boon
• वरम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: वर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन

• वरय: choose
• वरय: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वृ (धातु)
• Form: लोट् (Imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन

• सत्वरम्: quickly
• सत्वरम्: Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: सत्वर (प्रातिपदिक/अव्ययीभाववत्)
• Form: क्रियाविशेषण-अव्यय (adverb: quickly)

• ददामि: I give
• ददामि: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: दा (धातु)
• Form: लट् (Present), उत्तमपुरुष, एकवचन

• वरम्: a boon
• वरम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: वर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन

• उत्कृष्टम्: excellent
• उत्कृष्टम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: उत्कृष्ट (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; विशेषणम् (वरम्)

• गानेन: by singing
• गानेन: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: गान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन

• तोषितः: pleased
• तोषितः: Karta (Subject complement/कर्ता-विशेषण)
• Type: Verb
• Root: तुष् (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन

• अस्मि: I am
• अस्मि: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु)
• Form: लट् (Present), उत्तमपुरुष, एकवचन

• अहम्: I
• अहम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: प्रथमा (1st), एकवचन

Speaker

Yama

Skanda Dialogue

Listener: Varddhanī

Visual Art Cues

Scene: Dharma/Yama, pleased, grants assent and invites a second boon, explicitly acknowledging the power of Varddhanī’s song.

Characters & Entities

• Yama
• Varddhanī

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Devotional expression (such as singing) can please divine authorities and become a cause for grace and boons.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The verse continues the Dharmāraṇya sacred-geography narrative; the precise tirtha is elaborated in the subsequent boons.

What ritualistic prescription is mentioned?

Singing (gāna) is highlighted as a devotional act that pleases Yama and yields merit.