Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 36
Devanagari script
मम स्थानं पराहर्तुं स्तपस्तेपे सुदुश्चरम् । सर्वान्देवान्समाहूय इदं वचनमब्रवीत्
Transliteration
mama sthānaṃ parāhartuṃ stapastepe suduścaram | sarvāndevānsamāhūya idaṃ vacanamabravīt
Translation
「我が位を奪わんとして」、彼はきわめて苛烈な苦行（タパス）を修した。すべての神々を招集し、次の言葉を告げた。
Word by Word
ममmy
मम:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी, एकवचन
स्थानम्position/place
स्थानम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootस्थान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
पराहर्तुम्to take away
पराहर्तुम्:
Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
TypeVerb
Rootपरि/परा + हृ (धातु) → पराहर्तुम् (तुमुन्)
Formतुमुनन्त (infinitive), प्रयोजनार्थे (purpose)
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
तपःausterity
तपः:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतपस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘तेपे’ इत्यस्य कर्म
तेपेhe performed (austerities)
तेपे:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootतप् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद
सुदुश्चरम्very difficult (to perform)
सुदुश्चरम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसु + दुष् + चर (प्रातिपदिक-समास)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘तपः’ इति विशेषण; कर्मधारयः (सुदुश्चरं = अत्यन्तं दुश्चरम्)
सर्वान्all
सर्वान्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; ‘देवान्’ इति विशेषण
देवान्the gods
देवान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन
समाहूयhaving summoned
समाहूय:
Purvakala (Prior action/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootसम्+आ+ह्वा (धातु) → समाहूय (ल्यप्)
Formक्त्वान्त/ल्यपन्त (absolutive), पूर्वकाल (having done earlier)
इदम्this
इदम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘वचनम्’ इति विशेषण
वचनम्speech/statement
वचनम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवचन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
अब्रवीत्he said
अब्रवीत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootब्रू (धातु)
Formलुङ् (Aorist), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
Speaker
Narrator (contextual Purāṇic narration)
Visual Art Cues
Scene: Indra, alarmed, convenes all devas; the assembly gathers with Bṛhaspati prominent, while Indra’s posture shows urgency and defensiveness.
Characters & Entities
I
IndraD
DevasFAQs
Austerity (tapas) is portrayed as a force capable of reshaping destiny and hierarchy, compelling even the devas to respond.
Dharmāraṇya is implied as the arena where such formidable tapas is undertaken and gains potency.
Tapas is referenced generally; no specific vrata, dāna, or snāna is detailed in this verse.