Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 3

Devanagari script

कथ्यतां तात मे सर्वं पातकस्योपशान्तिदम् । मम सन्तापजं दुःखं दुर्योधनसमुद्भवम्

Transliteration

kathyatāṃ tāta me sarvaṃ pātakasyopaśāntidam | mama santāpajaṃ duḥkhaṃ duryodhanasamudbhavam

Translation

尊き父よ、罪を鎮めるすべてを私に語ってください。苦悩より生じ、ドゥルヨーダナに起因するこの悲しみが、なお私を責め立てます。

Word by Word

• कथ्यताम्: let (it) be told
• कथ्यताम्: Kriya (Main verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कथ् (धातु)
• Form: लोट्-लकारः (Imperative), प्रथमपुरुषः, एकवचनम्, आत्मनेपदम्; कर्मणि प्रयोगः (let it be told)

• तात: O dear one/father
• तात: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: तात (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः, सम्बोधन-विभक्तिः, एकवचनम्; स्नेहसम्बोधनम्

• मे: to me/for me
• मे: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी/चतुर्थी-विभक्तिः (Genitive/Dative), एकवचनम्; एन्क्लिटिक-रूपम्

• सर्वम्: everything
• सर्वम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः (Accusative), एकवचनम्; ‘कथ्यताम्’ इत्यस्य कर्म

• पातकस्य: of sin
• पातकस्य: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: पातक (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गः, षष्ठी-विभक्तिः, एकवचनम्

• उपशान्तिदम्: granting pacification/cessation
• उपशान्तिदम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: उपशान्ति-द (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; उपपद-तत्पुरुषः ‘उपशान्तिं ददाति’

• मम: my
• मम: Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-विभक्तिः (Genitive), एकवचनम्

• सन्तापजम्: born of distress
• सन्तापजम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सन्ताप-ज (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; ‘सन्तापात् जातम्’ (born of anguish)

• दुःखम्: sorrow
• दुःखम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: दुःख (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्

• दुर्योधनसमुद्भवम्: arising from Duryodhana
• दुर्योधनसमुद्भवम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: दुर्योधन-समुद्भव (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; ‘दुर्योधनात् समुद्भवम्’ (arisen from Duryodhana)

Speaker

Yudhiṣṭhira

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Maṇināgeśvara / Revā tīrtha sequence (context)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Mārkaṇḍeya

Visual Art Cues

Scene: Yudhiṣṭhira, burdened by sorrow, appeals to Mārkaṇḍeya to narrate everything that pacifies sin; the atmosphere is subdued, evoking post-war trauma and the need for dharmic healing.

Characters & Entities

• Yudhiṣṭhira
• Duryodhana

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Seeking dharmic instruction and purificatory means is presented as the right response to guilt, grief, and moral burden.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The request occurs in the context of Maṇināgeśvara’s māhātmya within the Narmadā (Reva) region.

What ritualistic prescription is mentioned?

No specific rite; Yudhiṣṭhira asks for teachings that pacify sin (pātaka-upaśānti).