Adhyaya 186

Verse 1

श्रीमार्कण्डेय उवाच । ततो गच्छेन्महीपाल तीर्थं कनखलोत्तमम् । गरुडेन तपस्तप्तं पूजयित्वा महेश्वरम्

聖マールカンデーヤは言った。「それから、王よ、ガルダの苦行によって清められた最勝のカナカラ・ティールタへ赴くべきである。そこで大自在天マヘーシュヴァラを礼拝して……」

Verse 2

दिव्यं वर्षशतं यावज्जातमात्रेण भारत । तपोजपैः कृशीभूतो दृष्टो देवेन शम्भुना

おおバーラタよ、誕生の瞬間より百の天年にわたり、彼は苦行とジャパ（聖名誦持）によって身をやつし、神シャンブ（シヴァ）に拝され給うた。

Verse 3

ततस्तुष्टो महादेवो वैनतेयं मनोजवम् । उवाच परमं वाक्यं विनतानन्दवर्धनम्

そのとき満悦したマハーデーヴァは、思いのごとく疾きヴァイナテーヤに、ヴィナターの歓喜を増す至上の言葉をお告げになった。

Verse 4

प्रसन्नस्ते महाभाग वरं वरय सुव्रत । दुर्लभं त्रिषु लोकेषु ददामि तव खेचर

汝に満足した、幸いなる者よ—堅き誓いを守る者よ、望む恩寵を選べ。天空を翔ける者よ、三界に稀なるものすら汝に授けよう。

Verse 5

गरुड उवाच । इच्छामि वाहनं विष्णोर्द्विजेन्द्रत्वं सुरेश्वर । प्रसन्ने त्वयि मे सर्वं भवत्विति मतिर्मम

ガルダは言った。「神々の主よ、我はヴィシュヌの乗り物となり、また二度生まれし者の中の首位を得たい。あなたが満悦されるなら、我に不可能はない—それが我が確信です。」

Verse 6

श्रीमहेश उवाच । दुर्लभः प्राणिनां तात यो वरः प्रार्थितोऽनघ । देवदेवस्य वाहनं द्विजेन्द्रत्वं सुदुर्लभम्

シュリー・マヘーシャは言った。「愛しき子よ、罪なき者よ、汝の願う恩寵は身ある衆生には稀である。神々の神の乗り物となり、また『二度生まれし者の長』の位を得ることは、まことに得難い。」

Verse 7

नारायणोदरे सर्वं त्रैलोक्यं सचराचरम् । त्वया स कथमूह्येत देवदेवो जगद्गुरुः

ナーラーヤナの御身のうちに、動くものも動かぬものも含めた三界のすべてが宿る。されば、いかで汝が神々の神、宇宙の師を担い得ようか。

Verse 8

तेनैव स्थापितश्चेन्द्रस्त्रैलोक्ये सचराचरे । कथमन्यस्य चेन्द्रत्वं भवतीति सुदुर्लभम्

ただ彼によってのみ、動くもの動かぬものを含む三界にインドラは据えられた。いかで他にインドラの位があり得ようか。かかる位はまことに得難い。

Verse 9

तथापि मम वाक्येन वाहनं त्वं भविष्यसि । शङ्खचक्रगदापाणेर्वहतोऽपि जगत्त्रयम्

されど我が言葉により、汝はまことにその御方の乗り物となろう。法螺貝・円盤・棍棒を御手に持ち、しかも三界をも担う御方の。

Verse 10

इन्द्रस्त्वं पक्षिणां मध्ये भविष्यसि न संशयः । इति दत्त्वा वरं तस्मा अन्तर्धानं गतो हरः

汝は鳥たちの中のインドラとなる、疑いはない。かくしてその恩寵を授けると、ハラ（シヴァ）は姿を消した。

Verse 11

ततो गते महादेवे ह्युरुणस्यानुजो नृप । आराधयामास तदा चामुण्डां मुण्डमण्डिताम्

マハーデーヴァが去ったのち、王よ、アルナの弟はその時、髑髏を飾りとするチャームンダーを礼拝し始めた。

Verse 12

श्मशानवासिनीं देवीं बहुभूतसमन्विताम् । योगिनीं योगसंसिद्धां वसामांसासवप्रियाम्

彼は、火葬場に住まい多くの霊に随伴される女神を礼拝した――ヨーガに成就したヨーギニーであり、脂肪と肉と酩酊の酒を喜ぶ御方を。

Verse 13

ध्यातमात्रा तु तेनैव प्रत्यक्षा ह्यभवत्तदा । जालंधरे च या सिद्धिः कौलीने उड्डिशे परे

彼がただ観想しただけで、彼女はたちまち眼前に顕現した。ジャーランダラに名高いそのシッディは、カウラの法脈、至高のウッディシャにおいて、その時に発動し成就した。

Verse 14

समग्रा सा भृगुक्षेत्रे सिद्धक्षेत्रे तु संस्थिता । चामुण्डा तत्र सा देवी सिद्धक्षेत्रे व्यवस्थिता

彼女はブリグクシェートラにおいて力を余すところなく現し、まことにシッダクシェートラに安住している。その女神チャームンダーこそ、シッダクシェートラに堅く鎮まってそこに住す。

Verse 15

संस्तुता ऋषिभिर्देवैर्योगक्षेमार्थसिद्धये । विनतानन्दजननस्तत्र तां योगिनीं नृप । भक्त्या प्रसादयामास स्तोत्रैर्वैदिकलौकिकैः

福祉と守護の成就のために仙人（ṛṣi）と神々に讃えられる、ヴィナターを喜ばせる子ガルダよ、王よ、彼はそこで深い信愛をもってそのヨーギニーを慰撫し、ヴェーダの讃歌と世間に伝わる讃歌とによって御心を得た。

Verse 16

गरुड उवाच । ॐ या सा क्षुत्क्षामकण्ठा नवरुधिरमुखा प्रेतपद्मासनस्था भूतानां वृन्दवृन्दैः पितृवननिलया क्रीडते शूलहस्ता । शस्त्रध्वस्तप्रवीरव्रजरुधिरगलन्मुण्डमालोत्तरीया देवी श्रीवीरमाता विमलशशिनिभा पातु वश्चर्ममुण्डा

ガルダは言った。オーム。カルマムンダーが汝らを守護せんことを――飢えにより喉は乾き、口は新たな血に濡れ、屍の蓮華座に坐し、無数の霊の群れの中に戯れ、祖霊（ピトリ）の森に住み、手に三叉戟を執る御方。上衣は髑髏の鬘であり、武器に倒れた勇士の血を滴らせる――女神にして吉祥なる勇士の母、清らかな月のごとく輝く御方よ。

Verse 17

या सा क्षुत्क्षामकण्ठा विकृतभयकरी त्रासिनी दुष्कृतानां मुञ्चज्ज्वालाकलापैर्दशनकसमसैः खादति प्रेतमांसम् । या सा दोर्दण्डचण्डैर्डमरुरणरणाटोपटंकारघण्टैः कल्पान्तोत्पातवाताहतपटुपटहैर्वल्गते भूतमाता । क्षुत्क्षामा शुष्ककुक्षिः खवरतरनरवरैः क्षोदति प्रेतमांसं मुञ्चन्ती चाट्टहासं घुरघुरितरवा पातु वश्चर्ममुण्डा

飢えに喉を痩せさせ、歪みて恐るべき姿で悪しき者を震え上がらせ、炎の群れのごとき歯で屍の肉を貪る女神——カルマムンダーよ、汝らを護り給え。彼女はブータ（精霊）たちの母、猛き腕をもち、ḍamaru太鼓と鈴の轟きの中、劫末の崩壊の暴風に打たれる重き太鼓の間をさまよう。飢えに衰え腹は枯れ、最も恐ろしき者らとともに屍肉を砕き、哄笑を放ち、喉奥よりごうごうと鳴り響かせる——カルマムンダーよ、汝らを護り給え。

Verse 18

या सा निम्नोदराभा विकृतभवभयत्रासिनी शूलहस्ता चामुण्डा मुण्डघाता रणरणितरणझल्लरीनादरम्या । त्रैलोक्यं त्रासयन्ति ककहकहकहैर्घोररावैरनेकैर्नृत्यन्ती मातृमध्ये पितृवननिलया पातु वश्चर्ममुण्डा

腹はくぼみ、世の有の恐れを震え上がらせ、三叉戟を手にする女神——カルマムンダーよ、汝らを護り給え。彼女はチャームンダー、ムンダを討ち、戦の鈴の鳴り響きに心を喜ばす。幾多の凄絶なる叫び「カカ・ハカ・ハカ」にて三界を畏れさせ、母神（マートリ）たちの中で舞い、祖霊（ピトリ）の森に住す——カルマムンダーよ、汝らを護り給え。

Verse 19

या धत्ते विश्वमखिलं निजांशेन महोज्ज्वला । कनकप्रसवे लीना पातु मां कनकेश्वरी

大いに輝き、自らの力の分霊によって一切宇宙を支え、カナカプラサヴァにおいて顕れ融け合うカナケーシュヴァリーよ、我を護り給え。

Verse 20

हिमाद्रिसम्भवा देवी दयादर्शितविग्रहा । शिवप्रिया शिवे सक्ता पातु मां कनकेश्वरी

ヒマードリより生まれ、慈悲によってその御姿を顕す女神、シヴァに愛され、シヴァに深く帰依するカナケーシュヴァリーよ、我を護り給え。

Verse 21

अनादिजगदादिर्या रत्नगर्भा वसुप्रिया । रथाङ्गपाणिना पद्मा पातु मां कनकेश्वरी

始まりなくして世界の根源、宝玉を宿し、福徳に愛される御方。円盤（チャクラ）を執る主（ヴィシュヌ）に結ばれし蓮華の女神カナケーシュヴァリーよ、我を護り給え。

Verse 22

सावित्री या च गायत्री मृडानी वागथेन्दिरा । स्मर्त्ःणां या सुखं दत्ते पातु मां कनकेश्वरी

カナケーシュヴァリーよ、我を護りたまえ—彼女はサーヴィトリーにしてまたガーヤトリー、ムリダーニー、言葉と意味の女神にしてインディラー。彼女を憶念する者に安楽を授ける。

Verse 23

सौम्यासौम्यैः सदा रूपैः सृजत्यवति या जगत् । परा शक्तिः परा बुद्धिः पातु मां कनकेश्वरी

カナケーシュヴァリーよ、我を護りたまえ—彼女は柔和なる相と猛き相とをもって、常に世界を創り、守護する。彼女は至上の力、至上の叡智である。

Verse 24

ब्रह्मणः सर्गसमये सृज्यशक्तिः परा तु या । जगन्माया जगद्धात्री पातु मां कनकेश्वरी

カナケーシュヴァリーよ、我を護りたまえ—ブラフマーの創造の時、彼女は顕現の至上の力。宇宙のマーヤーにして、諸世界を支える母である。

Verse 25

विश्वस्य पालने विष्णोर्या शक्तिः परिपालिका । मदनोन्मादिनी मुख्या पातु मां कनकेश्वरी

カナケーシュヴァリーよ、我を護りたまえ—宇宙を守護するヴィシュヌにおいて、彼女は保全し支える力。欲望の神マダナの狂乱さえ揺り動かす、第一のエネルギーである。

Verse 26

विश्वसंलयने मुख्या या रुद्रेण समाश्रिता । रौद्री शक्तिः शिवानन्ता पातु मां कनकेश्वरी

カナケーシュヴァリーよ、我を護りたまえ—宇宙の融解の時、彼女は第一にしてルドラと共に住す。彼女はラウドリーの力、シヴァのごとく吉祥にして無尽である。

Verse 27

कैलाससानुसंरूढ कनकप्रसवेशया । भस्मकाभिहृता पूर्वं पातु मां कनकेश्वरी

カナケーシュヴァリーよ、我を護りたまえ――かつてカイラーサの山腹に住し、「黄金の源」（カナカ・プラサヴァ）に安住し、往昔バスマカに奪われし御方よ。

Verse 28

पतिप्रभावमिच्छन्ती त्रस्यन्ती या विना पतिम् । अबला त्वेकभावा च पातु मां कनकेश्वरी

カナケーシュヴァリーよ、我を護りたまえ――主君の威光を慕い、夫なき時にはおののき、外にはか弱く見えながらも、信愛において一心なる御方よ。

Verse 29

विश्वसंरक्षणे सक्ता रक्षिता कनकेन या । आ ब्रह्मस्तम्बजननी पातु मां कनकेश्वरी

カナケーシュヴァリーよ、我を護りたまえ――宇宙の守護に励み、かつてカナカに護られし御方、そして梵天より一茎の草に至るまで、万有の母なる御方よ。

Verse 30

ब्रह्मविष्ण्वीश्वराः शक्त्या शरीरग्रहणं यया । प्रापिताः प्रथमा शक्तिः पातु मां कनकेश्वरी

カナケーシュヴァリーよ、我を護りたまえ――その御力（シャクティ）により、梵天・ヴィシュヌ・イーシュヴァラは身を受ける。彼女こそ原初にして第一のシャクティ。

Verse 31

श्रुत्वा तु गरुडेनोक्तं देवीवृत्तचतुष्टयम् । प्रसन्ना संमुखी भूत्वा वाक्यमेतदुवाच ह

ガルダが語った女神の四つの由来を聞くや、女神は歓喜して慈しみを示し、彼に向き直って、次の言葉を告げた。

Verse 32

श्रीचामुण्डोवाच । प्रसन्ना ते महासत्त्व वरं वरय वाञ्छितम् । ददामि ते द्विजश्रेष्ठ यत्ते मनसि रोचते

シュリー・チャームンダーは言った。「汝、偉大なる魂よ、我は汝に満足した。望む恩寵を選べ。二度生まれし者の最勝よ、汝の心にかなうものをすべて授けよう。」

Verse 33

गरुड उवाच । अजरश्चामरश्चैव अधृष्यश्च सुरासुरैः । तव प्रसादाच्चैवान्यैरजेयश्च भवाम्यहम्

ガルダは言った。「あなたの恩寵により、我は不老不死となり、神々にも阿修羅にも侵されぬ者となりますように。さらにあなたの加護により、他のいかなる者にも征服されぬ者となりますように。」

Verse 34

त्वया चात्र सदा देवि स्थातव्यं तीर्थसन्निधौ मार्कण्डेय उवाच । एवं भविष्यतीत्युक्त्वा देवी देवैरभिष्टुता

「そして女神よ、汝はこの聖なるティールタの御前に、常にここに留まるべし。」マールカンデーヤは語った。女神は「そのとおりになろう」と答え、神々に讃えられつつ（その務めを受け入れた）。

Verse 35

जगामाकाशमाविश्य भूतसङ्घसमन्विता । यदा लक्ष्म्या नृपश्रेष्ठ स्थापितं पुरमुत्तमम्

彼女は虚空へと入り、諸々の存在の群れを従えて去って行った。やがて、王の中の最勝者よ、ラクシュミーによってこの優れた都が建立されると、（物語は続く）。

Verse 36

अनुमान्य तदा देवीं कृतं तस्यां समर्पितम् लक्ष्मीरुवाच । रक्षणाय मया देवि योगक्षेमार्थसिद्धये

その後、女神の許しを得て、用意されたものはすべて彼女に奉献された。ラクシュミーは言った。「女神よ、守護のため、そしてヨーガとクシェーマ—福祉と安穏なる繁栄—が成就するよう、私はこれを行いました。」

Verse 37

मातृवत्प्रतिपाल्यं ते सदा देवि पुरं मम । गरुडोऽपि ततः स्नात्वा सम्पूज्य कनकेश्वरीम्

「おお女神よ、母が子を守るように、常にわが都をお守りください。」その後、ガルダもまたそこで沐浴し、深い敬虔をもってカナケーシュヴァリーを礼拝した。

Verse 38

तीर्थं तत्रैव संस्थाप्य जगामाकाशमुत्तमम् । तत्र तीर्थे तु यः स्नात्वा पूजयेत्पितृदेवताः

その場にティールタ（聖なる渡し場）を स्थापितし、彼は最上の天へと赴いた。そしてそのティールタで沐浴し、祖霊の神々（ピトリ）を供養する者は……

Verse 39

सर्वकामसमृद्धस्य यज्ञस्य फलमश्नुते । गन्धपुष्पादिभिर्यस्तु पूजयेत्कनकेश्वरम्

あらゆる願いを満たして成就するヤジュニャ（祭祀）の果報を得る。また、香や花などをもってカナケーシュヴァラを礼拝する者は……

Verse 40

तस्य योगैश्वर्यसिद्धिर्योगपीठेषु जायते । मृतो योगेश्वरं लोकं जयशब्दादिमङ्गलैः । स गच्छेन्नात्र सन्देहो योगिनीगणसंयुतः

彼には、ヨーガの座（ヨーガ・ピータ）において、ヨーガの自在（ヨーガイーシュヴァリヤ）という成就（シッディ）が生じる。さらに死に臨んでは、「勝利！」などの吉祥なる歓声の中、ヨーガの主の世界へ赴く。疑いはない――ヨーギニーの群に伴われて。

Verse 186

अध्याय

「アドヒャーヤ」—章区切りを示す章標（写本伝承における区分記号）。