Rishi: Yājñavalkya-tradition
Devata: Saras/pools, banks, fords, caves, mountains (as deified loci); implicitly Viśve Devāḥ as totality
Chandas: Yajus (prose)
Samhita Patha (Devanagari)सरो॑भ्यो धैव॒रमु॑प॒स्थाव॑राभ्यो॒ दाशं॑ वैश॒न्ताभ्यो॑ बै॒न्दं न॑ड्व॒लाभ्यः शौष्क॑लं पा॒राय॑ मार्गा॒रम॑वा॒राय॑ कै॒वर्तं॑ ती॒र्थेभ्य॑ आ॒न्दं विष॑मेभ्यो मैना॒लᳪ स्वने॑भ्य॒: पर्ण॑कं॒ गुहा॑भ्य॒: किरा॑त॒ᳪ सानु॑भ्यो॒ जम्भ॑कं॒ पर्व॑तेभ्यः किम्पूरु॒षम्
Transliterationsaróbhyo dhaivarám upasthā́varābhyo dāśáṃ vaiśántābhyo baindáṃ naḍvalā́bhyaḥ śauṣkálaṃ pārā́ya mārgārám avārā́ya kaivártaṃ tī́rthebhya āndáṃ víṣamebhyo maināláṃ svanébhyaḥ párṇakaṃ guhā́bhyaḥ kirātáṃ sānúbhyo jambhákam párvatebhyaḥ kimpū́ruṣam
Translation池（saras）には漁る者を。水辺の地には水の人（舟人）を。川の瀬・流れにはバインダ（Bainda）を。葦の茂る浅瀬には干し魚の者を。遠き岸には道を見出す者を。近き岸には舟子を。渡し場には渡守を。険しき所にはマイナーラ（Maināla）を。こだまする音には葉をまとう者を。洞窟にはキラータ（Kirāta）を。山の尾根にはジャンバカ（Jambhaka）を。山々にはキンプールシャ（Kimpūruṣa）を。
Padapatha (Word Analysis)सरोभ्यः । धैवरम् । उपस्थावराभ्यः । दाशम् । वैशन्ताभ्यः । बैन्दम् । नड्वलाभ्यः । शौष्कलम् । पाराय । मार्गारम् । अवाराय । कैवर्तम् । तीर्थेभ्यः । आन्दम् । विषमेभ्यः । मैनालम् । स्वनेभ्यः । पर्णकम् । गुहाभ्यः । किरातम् । सानुभ्यः । जम्भकम् । पर्वतेभ्यः । किम्पूरुषम् ।
Word by Wordसरोभ्यःfrom/away from lakes उपस्थावराभ्यःfrom the (river-)banks/shore-places दाशम्the Dāśa (fisher/boatman) वैशन्ताभ्यःfrom the Vaiśantā-s (a people/settlement) बैन्दम्the Bainda (a tribesman) नड्वलाभ्यःfrom reed-thickets/marshy places शौष्कलम्the Śauṣkala (a person/tribesman) पारायfor the far-shore/for crossing मार्गारम्the Mārgāra (a person/tribesman) अवारायfor the near-shore/for landing कैवर्तम्the Kaivarta (ferryman/fisherman) तीर्थेभ्यःfrom/away from fords आन्दम्the Ānda (a person/tribesman) विषमेभ्यःfrom uneven/rough places मैनालम्the Maināla (a mountaineer/tribesman) स्वनेभ्यःfrom sounds/echoing places पर्णकम्the Pārṇaka (leaf-dweller/tribesman) किरातम्the Kirāta (mountain hunter) सानुभ्यःfrom mountain-ridges/slopes जम्भकम्the Jambhaka (a person/tribesman) किम्पूरुषम्the Kimpūruṣa (a mythical/foreign being/tribesman) Entities MentionedS
Saras / Sarāṃsi (pools, waters as loci)T
Tīrthāni (fords/crossings)V
Viśve Devāḥ (implicit totality) Viniyoga (Ritual Application) 