Mantra 59
Rishi: Yajuṣ healing formula tradition
Devata: Bhaiṣajya/Healing power (often under Rudra’s pacified aspect)
Chandas: Yajuṣ
Samhita Patha (Devanagari)
भे॒ष॒जम॑सि भेष॒जं गवेऽश्वा॑य॒ पुरु॑षाय भेष॒जम् । सु॒खं मे॒षाय॑ मेष्यै
Transliteration
bheṣajám asi bheṣajáṃ gáve’śvā́ya púruṣāya bheṣajám | súkhaṃ méṣāya meṣyái
Translation
汝は薬なり――牛のための薬、馬のための薬、人のための薬。汝はまた、牡羊と牝羊との安らぎなり。
Padapatha (Word Analysis)
भे॒ष॒जम् । अ॒सि॒ । भे॒ष॒जम् । गवे॑ । अ॒श्वाय॑ । पुरु॑षाय । भे॒ष॒जम् । सु॒खम् । मे॒षाय॑ । मे॒ष्यै ।
Word by Word
भेषजम्a remedy; medicine
भेषजम्:
Karma (विधेय-नाम) / Predicative nominative
TypeNoun
Rootभेषज (प्रातिपदिक) < भिषज्/भिषक् ‘चिकित्सक/औषध’
असिyou are
असि:
(अख्यात) — copula
TypeVerb
Rootअस् (धातु) ‘to be’
भेषजम्remedy
भेषजम्:
Karma
TypeNoun
Rootभेषज (प्रातिपदिक)
गवेfor the cow
गवे:
Sampradāna
TypeNoun
Rootगो (प्रातिपदिक)
अश्वायfor the horse
अश्वाय:
Sampradāna
TypeNoun
Rootअश्व (प्रातिपदिक)
पुरुषायfor the man/person
पुरुषाय:
Sampradāna
TypeNoun
Rootपुरुष (प्रातिपदिक)
भेषजम्remedy
भेषजम्:
Karma
TypeNoun
Rootभेषज (प्रातिपदिक)
सुखम्ease; well-being
सुखम्:
Karma (विधेय-नाम) / Predicative
TypeNoun
Rootसुख (प्रातिपदिक)
मेof me; my
मे:
सम्बन्ध (genitive relation)
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
एषायfor the ram
एषाय:
Sampradāna
TypeNoun
Rootएष (प्रातिपदिक)
मेष्यैfor the ewe
मेष्यै:
Sampradāna
TypeNoun
Rootमेषी (प्रातिपदिक) ‘ewe’
Entities Mentioned
B
Bhaiṣajya (Healing Power)R
Rudra (Śiva) in pacified aspectRitual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes