Previous Mantra
Next Mantra

Shukla Yajur Veda — Adhyaya 25, Mantra 9

Rishi: Śukla-Yajurvedic transmission; specific ṛṣi not explicit here.
Devata: Jumbaka (as recipient of svāhā); also implicit cosmic deities (Āpaḥ, Nakṣatrāṇi).
Chandas: Yajus/prose-like formula with a terminal svāhā.

विधृ॑तिं॒ नाभ्या॑ धृ॒तᳪ रसे॑ना॒पो यू॒ष्णा मरी॑चीर्वि॒प्रुड्भि॑र्नीहा॒रमू॒ष्मणा॑ शी॒नं वस॑या॒ प्रुष्वा॒ अश्रु॑भिर्ह्रा॒दुनी॑र्दू॒षीका॑भिर॒स्ना रक्षा॑ᳪसि चि॒त्राण्यङ्गै॒र्नक्ष॑त्राणि रू॒पेण॑ पृथि॒वीं त्व॒चा जु॑म्ब॒काय॒ स्वाहा॑

vidhṛ́tiṃ nā́bhyā dhṛtáṃ rásenā́po yūṣṇā́ marī́cīr viprúḍbhir nīhārám ūṣmáṇā śīnáṃ vásayā prúṣvā áśrubhir hrādúnīr dūṣīkā́bhir asnā́ rákṣāṃsi citrā́ṇy áṅgair nákṣatrāṇi rūpéṇa pṛthivī́ṃ tvácā jumbakā́ya svā́hā

支える枠は臍によって、堅く据えられたものは汁(rasa)によって。水は羹(yūṣa)によって、光線は滴(vipruṭ)によって、霧は熱(ūṣman)によって。脂は膏(vasā)によって、露は涙によって、淵は滲出によって。羅刹・魔類は腱(asnā)によって、輝く諸相は肢体によって、星宿は姿(rūpa)によって、大地は皮(tvac)によって——ジュンバカ(jumbaka)にスヴァーハー(svāhā)。

वि॒धृ॒तिम् । नाभ्या॑ । धृ॒तम् । रसे॑न । आपः । यू॒ष्णा । मरी॑चीः । वि॒प्रुड्भिः॑ । नी॒हा॒रम् । ऊ॒ष्मणा॑ । शी॒नम् । वस॑या । प्रुष्वा॑ । अश्रु॑भिः । ह्रा॒दुनीः॑ । दू॒षीका॑भिः । अ॒स्ना । रक्षा॑ꣳसि । चि॒त्राणि । अङ्गैः॑ । नक्ष॑त्राणि । रू॒पेण॑ । पृ॒थि॒वीम् । त्व॒चा । जु॒म्ब॒काय॑ । स्वाहा॑

विधृतिम्support; sustaining (as an object)
विधृतिम्:
कर्म
TypeNoun
Rootवि-√धृ (धारण) / विधृति- (प्रातिपदिक)
नाभ्याby/with the navel
नाभ्या:
करण
TypeNoun
Rootनाभि-
धृतम्held; supported
धृतम्:
कर्म
TypeAdjective
Root√धृ (धारण) → धृत (कृदन्त)
रसेनwith sap/juice
रसेन:
करण
TypeNoun
Rootरस-
आपःthe waters
आपः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootअप्- (आप्) / आपः
यूष्णाwith broth; with decoction
यूष्णा:
करण
TypeNoun
Rootयूषन्-
मरीचीःrays; beams
मरीचीः:
कर्म
TypeNoun
Rootमरीचि-
विप्रुड्भिःwith droplets; with spray
विप्रुड्भिः:
करण
TypeNoun
Rootविप्रुट्-
नीहारम्mist; fog
नीहारम्:
कर्म
TypeNoun
Rootनीहार-
ऊष्मणाwith heat; by warmth
ऊष्मणा:
करण
TypeNoun
Rootऊष्मन्-
शीनम्cooled/quieted; made mild
शीनम्:
कर्म
TypeAdjective
Rootशीन- (प्रातिपदिक; ‘शीत/शान्त/शुष्क’ इत्यर्थे)
वसयाwith fat; with unctuousness
वसया:
करण
TypeNoun
Rootवसा-
प्रुष्वाhaving sprinkled; having moistened
प्रुष्वा:
TypeVerb
Root√प्रुष् (सिञ्चने/आर्द्रीकरणे) → प्रुष्वा (क्त्वान्त)
अश्रुभिःwith tears
अश्रुभिः:
करण
TypeNoun
Rootअश्रु-
ह्रादुनीः(flowing) streams; wavelets
ह्रादुनीः:
कर्म
TypeNoun
Rootह्रादुनी-
दूषीकाभिःwith foulness/taint; with polluting agents
दूषीकाभिः:
करण
TypeNoun
Rootदूषीका-
अस्नाwith sinew/bone (as binding substance)
अस्ना:
करण
TypeNoun
Rootअस्ना- (प्रातिपदिक; ‘स्नायु/अस्थि/मांस-सम्बद्ध’ इत्यर्थेषु)
रक्षांसिdemons; harmful beings
रक्षांसि:
कर्म
TypeNoun
Rootरक्षस्-
चित्राणिvariegated; manifold
चित्राणि:
कर्म
TypeAdjective
Rootचित्र-
अङ्गैःwith limbs; with members
अङ्गैः:
करण
TypeNoun
Rootअङ्ग-
नक्षत्राणिthe stars; lunar mansions
नक्षत्राणि:
कर्म
TypeNoun
Rootनक्षत्र-
रूपेणwith form; by appearance
रूपेण:
करण
TypeNoun
Rootरूप-
पृथिवीम्the earth
पृथिवीम्:
कर्म
TypeNoun
Rootपृथिवी-
त्वचाwith skin; with hide
त्वचा:
करण
TypeNoun
Rootत्वच्- / त्वचा-
जुम्बकायto Jumbaka (name of a being/deity addressed)
जुम्बकाय:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootजुम्बक-
स्वाहाsvāhā (oblation-call)
स्वाहा:
TypeIndeclinable
Rootस्वाहा (निपात)
J
Jumbaka
Ā
Āpaḥ (Waters)
N
Nakṣatrāṇi (Stars)
P
Pṛthivī (Earth)
R
Rākṣāṃsi (Demonic/disruptive forces)