Mantra 21
Rishi: Traditionally attributed within the Śukla-Yajurvedic ritual corpus to the Adhvaryu-lineage (Yājñavalkya transmission); specific ṛṣi ascription is not explicit in the provided excerpt.
Devata: Veda (as sacral knowledge), the Gods as gātu-vidaḥ, and Manaspati (Lord of Mind); Vāta as carrier/impeller in the closing consignment.
Chandas: Mixed/prose-yajus (yajur-style formulae; not a single fixed metrical chandas).
Samhita Patha (Devanagari)
वे॒दो॒ऽसि॒ येन॒ त्वं दे॑व वेद दे॒वेभ्यो॑ वे॒दोऽभ॑व॒स्तेन॒ मह्यं॑ वे॒दो भू॑याः । देवा॑ गातुविदो गा॒तुं वि॒त्त्वा गा॒तुमि॑त । मन॑सस्पत इ॒मं दे॑व य॒ज्ञᳪ स्वाहा॒ वाते॑ धाः
Transliteration
védo ’si yéna tváṃ deva veda devébhyo védo ’bhavas téna máhyaṃ védo bhūyāḥ | devā gātu-vido gātúṃ vittvā gātúm ita | mánasas-pate imáṃ deva yajñáṃ svā́hā vā́te dhāḥ
Translation
汝はヴェーダなり。神よ、汝が知るところのそれにより、また汝が神々にとってヴェーダとなったそのゆえに、同じそれによってヴェーダが我にとっても在らんことを。道を知る神々よ、道を見いだして、その道を進め。心の主（マナスの主）よ、神よ、この祭祀を——スヴァーハー！——風のうちに据えよ。
Padapatha (Word Analysis)
वेदः । असि । येन । त्वम् । देव । वेद । देवेभ्यः । वेदः । अभवः । तेन । मह्यम् । वेदः । भूयाः । देवाḥ । गातु-विदः । गातुम् । वित्त्वा । गातुम् । इत । मनसः-पते । इमम् । देव । यज्ञम् । स्वाहा । वाते । धाः
Word by Word
वेदःthe Veda / sacred knowledge
वेदः:
Kartā
TypeNoun
Rootवेद (प्रातिपदिक) / √विद् (ज्ञाने)
असिyou are
असि:
—
TypeVerb
Root√अस् (भुवि)
येनby which
येन:
Karaṇa
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
त्वम्you
त्वम्:
Kartā
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम)
देवO god
देव:
—
TypeNoun (vocative)
Rootदेव (प्रातिपदिक)
वेदyou know
वेद:
—
TypeVerb
Root√विद् (ज्ञाने)
देवेभ्यःto/for the gods
देवेभ्यः:
Sampradāna
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
वेदःthe Veda
वेदः:
Kartā
TypeNoun
Rootवेद (प्रातिपदिक) / √विद् (ज्ञाने)
अभवत्became / came to be
अभवत्:
—
TypeVerb
Root√भू (सत्तायाम्)
तेनby that / therefore
तेन:
Karaṇa
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
मह्यम्to me
मह्यम्:
Sampradāna
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
वेदःthe Veda
वेदः:
Kartā
TypeNoun
Rootवेद (प्रातिपदिक) / √विद् (ज्ञाने)
भूयाःmay you be / may it be (for you)
भूयाः:
—
TypeVerb
Root√भू (सत्तायाम्)
देवाःthe gods
देवाः:
Kartā
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
गातुविदःknowers of the path/way
गातुविदः:
Kartā
TypeAdjective/Noun
Rootगातु-विद् (समास: गातुं वेत्ति इति)
गातुम्the path / course
गातुम्:
Karma
TypeNoun
Rootगातु (प्रातिपदिक; नपुंसक)
वित्त्वाhaving known
वित्त्वा:
—
TypeGerund
Root√विद् (ज्ञाने)
गातुम्the path
गातुम्:
Karma
TypeNoun
Rootगातु (प्रातिपदिक; नपुंसक)
इतindeed / just / then (Vedic particle)
इत:
—
TypeIndeclinable
Rootइत् (निपात/अव्यय; वैदिक)
मनसःof the mind
मनसः:
—
TypeNoun
Rootमनस् (प्रातिपदिक)
पतॆO lord
पतॆ:
—
TypeNoun (vocative)
Rootपति (प्रातिपदिक)
इमम्this
इमम्:
Karma
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम)
देवO god
देव:
—
TypeNoun (vocative)
Rootदेव (प्रातिपदिक)
यज्ञम्sacrifice
यज्ञम्:
Karma
TypeNoun
Rootयज्ञ (प्रातिपदिक)
स्वाहाsvāhā (oblation-call)
स्वाहा:
—
TypeIndeclinable
Rootस्वाहा (निपात/मन्त्र-शब्द)
वातेin the wind / in Vāta
वाते:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootवात (प्रातिपदिक)
धाःplace / establish
धाः:
—
TypeVerb
Root√धा (धारणे)
Entities Mentioned
V
Veda (as sacral knowledge)D
Devas as gātu-vidaḥ (knowers of the paths)M
Manaspati (Lord of Mind)V
Vāta (Wind)Ritual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes