Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 20

Rishi: Yājñavalkya-tradition (Śukla-Yajurvedic school attribution; specific ṛṣi not explicitly marked in the mantra).
Devata: Agni (primary); Vāk/Agni as Saṃveśapati; Sarasvatī (auxiliary invocations).
Chandas: Yajus (prose formula; not a fixed metrical ṛc).

अग्ने॑ऽदब्धायोऽशीतं पा॒हि मा॑ दि॒द्योः पा॒हि प्रसि॑त्यै पा॒हि दुरि॑ष्टयै पा॒हि दु॑रद्म॒न्या अ॑वि॒षं न॑: पि॒तुं कृ॑णु सु॒षदा॒ योनौ॒ स्वाहा॒ वाड॒ग्नये॑ संवे॒शप॑तये॒ स्वाहा॒ सर॑स्वत्यै यशोभ॒गिन्यै॒ स्वाहा॑

ágne ’dabdhāyo ’śītaṃ pā́hi mā didyóḥ pā́hi prásityai pā́hi duríṣṭayai pā́hi duradmányā avíṣaṃ naḥ pítuṃ kṛṇu suṣádā yónau svā́hā vā́g agnáye saṃveśápataye svā́hā sárasvatyai yaśobháginīyai svā́hā

アグニよ、欺かれぬ御方に——清涼なる護りとなれ。閃く炎より我を護れ、罠より護れ、誤って放たれる害より護れ、邪なる思いより護れ。我らの飲むこの酌を無害とし、正しき胎処(ふさわしき器)に善く据えよ。スヴァーハー!安穏なる安置の主たるアグニにスヴァーハー!栄光と福分を具えるサラスヴァティーにスヴァーハー!

अग्ने । अदब्धाय । उ । अशीतम् । पाहि । मा । दिद्योः । पाहि । प्रसित्यै । पाहि । दुरिष्टयै । पाहि । दुरद्मन्याः । अविषम् । नः । पितुम् । कृणु । सुषदा । योनौ । स्वाहा । वाक् । अग्नये । संवे शपतये । स्वाहा । सरस्वत्यै । यशो-भगिन्यै । स्वाहा ।

अग्नेO Agni
अग्ने:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootअग्नि
अदब्धायto the uninjurable / unbeguiled (one)
अदब्धाय:
सम्प्रदान (लक्ष्य/प्रति)
TypeAdjective
Rootअदब्ध (a-दब्ध) < √दभ्
अशीतम्un-coldly; without chill (as an adverbial accusative)
अशीतम्:
कर्म (अव्ययीभाववत् क्रियाविशेषण)
TypeAdjective
Rootअशीत (a-शीत)
पाहिprotect
पाहि:
(क्रिया)
TypeVerb
Root√पा (रक्षणे)
माme
मा:
कर्म
TypePronoun
Rootअस्मद्
दिद्योःfrom the lightning / from the blaze
दिद्योः:
अपादान (भय-हेतु/तस्मात्)
TypeNoun
Rootदिद्यु (विद्युत्/ज्वाला)
पाहिprotect
पाहि:
(क्रिया)
TypeVerb
Root√पा
प्रसित्यैfrom entanglement / from snare
प्रसित्यै:
अपादान (भय-हेतु/तस्मात्)
TypeNoun
Rootप्रसिति
पाहिprotect
पाहि:
(क्रिया)
TypeVerb
Root√पा
दुरिष्टयैfrom ill-rite / faulty sacrifice
दुरिष्टयै:
अपादान (भय-हेतु/तस्मात्)
TypeNoun
Rootदुरिष्टि (दुर्+इष्टि)
पाहिprotect
पाहि:
(क्रिया)
TypeVerb
Root√पा
दुरद्मन्याःfrom evil-mindedness / malign intent
दुरद्मन्याः:
अपादान
TypeNoun
Rootदुरद्मन्या (दुर्+अद्मन्या)
अविषम्non-poison; antidote / harmlessness
अविषम्:
कर्म
TypeNoun
Rootअविष (a-विष)
नःfor us / our
नः:
सम्बन्ध (अधिकार/स्वाम्य)
TypePronoun
Rootअस्मद्
पितुम्to drink; for drinking
पितुम्:
प्रयोजन
TypeKṛdanta (Infinitive) / Noun
Rootपितु (पान/पोषण-सम्बन्धी) अथवा √पा (पाने) से तुमुन्
कृणुmake
कृणु:
(क्रिया)
TypeVerb
Root√कृ (करणे)
सुषदाwith good seating; well-settled
सुषदा:
करण (प्रकार/साधन)
TypeAdjective
Rootसु-षद (सु+√सद्) / सुषद्
योनौin the womb / in the source, seat
योनौ:
अधिकरण
TypeNoun
Rootयोनि
स्वाहाsvāhā (oblation-call)
स्वाहा:
(यज्ञ-सम्बन्धी निपात)
TypeIndeclinable
Rootस्वाहा
वाट्vaṭ (ritual exclamation)
वाट्:
(निपात)
TypeIndeclinable
Rootवाट् (उद्गार/निपात)
अग्नयेto Agni
अग्नये:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootअग्नि
संवेशपतयेto the lord of lodging/resting-place
संवेशपतये:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootसंवेशपति (संवेश+पति)
स्वाहाsvāhā
स्वाहा:
(यज्ञ-सम्बन्धी निपात)
TypeIndeclinable
Rootस्वाहा
सरस्वत्यैto Sarasvatī
सरस्वत्यै:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootसरस्वती
यशोभगिन्यैto the sister/partner of glory (bestower of fame)
यशोभगिन्यै:
सम्प्रदान
TypeNoun/Adjective (epithet)
Rootयशोभगिनी (यशस्+भगिनी)
स्वाहाsvāhā
स्वाहा:
(यज्ञ-सम्बन्धी निपात)
TypeIndeclinable
Rootस्वाहा
A
Agni
V
Vāk/Agni as Saṃveśapati
S
Sarasvatī