Previous Mantra
Next Mantra

Shukla Yajur Veda — Adhyaya 14, Mantra 25

Rishi: Yājñavalkya-tradition (school attribution).
Devata: Vasus, Rudras, Ādityas, Maruts, Aditi, Pūṣan, Savitṛ, Bṛhaspati.
Chandas: Yajus (prose formula).

वसू॑नां भा॒गो॒ऽसि रु॒द्राणा॒माधि॑पत्यं॒ चतु॑ष्पात् स्पृ॒तं च॑तुर्वि॒ᳪश स्तोम॑ आदि॒त्यानां॑ भा॒गो॒ऽसि म॒रुता॒माधि॑पत्यं॒ गर्भा॑ स्पृ॒ताः प॑ञ्चवि॒ᳪश॒ स्तोमो ऽदि॑त्यै भा॒गो॒ऽसि पू॒ष्ण आधि॑पत्य॒मोज॑ स्पृ॒तं त्रि॑ण॒व स्तोमो॑ दे॒वस्य॑ सवि॒तुर्भा॒गो॒ऽसि बृह॒स्पते॒राधि॑पत्यᳪ स॒मीची॒र्दिश॑ स्पृ॒ताश्च॑तुष्टो॒म स्तोम॑:

vasū́nāṃ bhāgó ’si rudrā́ṇām ádhipatyaṃ catúṣpāt spṛtáṃ caturviṃśá stóma ādityā́nāṃ bhāgó ’si marútām ádhipatyaṃ gárbhāḥ spṛtā́ḥ pañcaviṃśá stómo ’dítyai bhāgó ’si pūṣṇá ádhipatyam ójaḥ spṛtáṃ triṇavá stómo devásya savitúr bhāgó ’si bṛ́haspáter ádhipatyaṃ samī́cīr díśaḥ spṛtā́ś catuṣṭóma stómaḥ

汝はヴァス(Vasus)の分け前。ルドラ(Rudras)の主権――四足のもの――は正しく成就し、チャトゥルヴィンシャ(Caturviṃśa)・ストーマとなる。 汝はアーディティヤ(Ādityas)の分け前。マルト(Maruts)の主権――胎(garbhāḥ)――は正しく成就し、パンチャヴィンシャ(Pañcaviṃśa)・ストーマとなる。 汝はアディティ(Aditi)の分け前。プーシャン(Pūṣan)の主権――活力(ojas)――は正しく成就し、トリナヴァ(Triṇava)・ストーマとなる。 汝は神なるサヴィトリ(Savitur)の分け前。ブリハスパティ(Bṛhaspati)の主権――正しき方位(sāmīcīr diśaḥ)――は正しく成就し、チャトゥシュトーマ(Catuṣṭoma)・ストーマとなる。

वसूनाम् । भागः । असि । रुद्राणाम् । आधिपत्यम् । चतुष्पात् । स्पृतम् । चतुर्विंशः । स्तोमः । आदित्यानाम् । भागः । असि । मरुताम् । आधिपत्यम् । गर्भाः । स्पृताः । पञ्चविंशः । स्तोमः । अदित्यै । भागः । असि । पूष्णः । आधिपत्यम् । ओजः । स्पृतम् । त्रिणवः । स्तोमः । देवस्य । सवितुः । भागः । असि । बृहस्पतेः । आधिपत्यम् । समीचीः । दिशः । स्पृताः । चतुष्टोमः । स्तोमः ।

वसूनाम्of the Vasus
वसूनाम्:
सम्बन्ध (Genitive) / अधि-सम्बन्ध
TypeNoun
Rootवसु
भागःa share, portion
भागः:
प्रेडिकेट-नाम (सम्बन्ध-वाक्य) / कर्तृ-स्थानी
TypeNoun
Rootभाग
असिyou are
असि:
अख्यात (copula)
TypeVerb
Rootअस् (असँ)
रुद्राणाम्of the Rudras
रुद्राणाम्:
सम्बन्ध (Genitive)
TypeNoun
Rootरुद्र
आधिपत्यम्lordship, sovereignty
आधिपत्यम्:
प्रेडिकेट-नाम (असि के साथ)
TypeNoun
Rootआधिपत्य
and
:
समुच्चय
TypeIndeclinable
Root
चतुष्पात्four-footed (one); quadruped
चतुष्पात्:
प्रेडिकेट-नाम (असि के साथ)
TypeNoun/Adjective
Rootचतुष्पाद्
स्पृतम्touched; contacted; reached
स्पृतम्:
विशेषण (चतुष्पात्/स्तोमः आदि के लिए)
TypeParticiple (Adjective)
Rootस्पृत (√स्पृ/स्पृश् से क्त)
चतुर्four
चतुर्:
विशेषण
TypeNumeral/Adjective
Rootचतुर्
विंशःtwenty
विंशः:
विशेषण (स्तोमः)
TypeNumeral/Noun
Rootविंश
स्तोमःstoma; chant/series of praises
स्तोमः:
प्रेडिकेट-नाम (असि/अस्ति-भाव)
TypeNoun
Rootस्तोम
आदित्यानाम्of the Ādityas
आदित्यानाम्:
सम्बन्ध (Genitive)
TypeNoun
Rootआदित्य
भागःa share
भागः:
प्रेडिकेट-नाम
TypeNoun
Rootभाग
असिyou are
असि:
अख्यात (copula)
TypeVerb
Rootअस् (असँ)
मरुताम्of the Maruts
मरुताम्:
सम्बन्ध (Genitive)
TypeNoun
Rootमरुत्
आधिपत्यम्lordship
आधिपत्यम्:
प्रेडिकेट-नाम
TypeNoun
Rootआधिपत्य
गर्भाःembryos; wombs; inner contents
गर्भाः:
प्रेडिकेट-नाम/विधेय
TypeNoun
Rootगर्भ
स्पृताःtouched; reached
स्पृताः:
विशेषण (गर्भाः)
TypeParticiple (Adjective)
Rootस्पृत (√स्पृ/स्पृश् से क्त)
पञ्चfive
पञ्च:
विशेषण
TypeNumeral
Rootपञ्च
विंशःtwenty
विंशः:
विशेषण (स्तोमः)
TypeNumeral/Noun
Rootविंश
स्तोमःstoma; chant
स्तोमः:
प्रेडिकेट-नाम
TypeNoun
Rootस्तोम
अदित्यैto Aditi
अदित्यै:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootअदिति
भागःa share
भागः:
प्रेडिकेट-नाम
TypeNoun
Rootभाग
असिyou are
असि:
अख्यात (copula)
TypeVerb
Rootअस् (असँ)
पूष्णःof Pūṣan
पूष्णः:
सम्बन्ध (Genitive)
TypeNoun
Rootपूषन्
आधिपत्यम्lordship
आधिपत्यम्:
प्रेडिकेट-नाम
TypeNoun
Rootआधिपत्य
ओजःstrength; vigor
ओजः:
प्रेडिकेट-नाम/विधेय
TypeNoun
Rootओजस्
स्पृतम्touched; reached
स्पृतम्:
विशेषण (ओजः)
TypeParticiple (Adjective)
Rootस्पृत (√स्पृ/स्पृश् से क्त)
त्रिणवःthirty
त्रिणवः:
विशेषण (स्तोमः)
TypeNumeral/Noun
Rootत्रिणव
स्तोमःstoma; chant
स्तोमः:
प्रेडिकेट-नाम
TypeNoun
Rootस्तोम
देवस्यof the god
देवस्य:
सम्बन्ध (Genitive)
TypeNoun
Rootदेव
सवितुःof Savitṛ
सवितुः:
सम्बन्ध (Genitive)
TypeNoun
Rootसवितृ
भागःa share
भागः:
प्रेडिकेट-नाम
TypeNoun
Rootभाग
असिyou are
असि:
अख्यात (copula)
TypeVerb
Rootअस् (असँ)
बृहस्पतेःof Bṛhaspati
बृहस्पतेः:
सम्बन्ध (Genitive)
TypeNoun
Rootबृहस्पति
आधिपत्यम्lordship
आधिपत्यम्:
प्रेडिकेट-नाम
TypeNoun
Rootआधिपत्य
समीचीःstraight; aligned; proper
समीचीः:
विशेषण (दिशः)
TypeAdjective
Rootसमीचि
दिशःdirections
दिशः:
प्रेडिकेट-नाम/विधेय
TypeNoun
Rootदिश्
स्पृताःtouched; reached
स्पृताः:
विशेषण (दिशः)
TypeParticiple (Adjective)
Rootस्पृत (√स्पृ/स्पृश् से क्त)
चतुःfour
चतुः:
विशेषण
TypeNumeral/Adjective
Rootचतुर्
स्तोमःstoma
स्तोमः:
विशेष्य (संख्या-विशेषण का)
TypeNoun
Rootस्तोम
स्तोमःstoma; chant
स्तोमः:
प्रेडिकेट-नाम (समापन)
TypeNoun
Rootस्तोम
V
Vasus
R
Rudras
Ā
Ādityas
M
Maruts
A
Aditi
P
Pūṣan
S
Savitṛ
B
Bṛhaspati