Shloka 65

Svagati-varṇana

Description of the Supreme State / One’s True Attainment

Devanagari script

षड्विंशकमिति ख्यातं परं तत्त्वं सनातनम् । एवं ध्यायंति विद्वांसौ महत्परममक्षरम्

Transliteration

ṣaḍviṃśakamiti khyātaṃ paraṃ tattvaṃ sanātanam | evaṃ dhyāyaṃti vidvāṃsau mahatparamamakṣaram

Translation

その至高にして永遠なる原理は「第二十六」として知られる。かくして賢者は、大いなるもの、最上なるもの、不滅の अक्षर（アクシャラ）—一切の展開を超えた超越主シヴァを観想する。

Word by Word

• षड्विंशकम्: the number twenty-six / the twenty-six (principle)
• षड्विंशकम्: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: षट् + विंशक (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; द्विगु-समासः (षड् + विंशक = 26)

• इति: thus/so called
• इति: Sambandha (सम्बन्ध/quotative)
• Type: Indeclinable
• Root: इति (अव्यय)
• Form: उक्त्यर्थक अव्यय (quotative particle)

• ख्यातम्: is known
• ख्यातम्: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: ख्या (धातु)
• Form: क्त-कृदन्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; 'is known/called'

• परम्: supreme
• परम्: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: पर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; 'तत्त्व' इत्यस्य विशेषणम्

• तत्त्वम्: principle/reality
• तत्त्वम्: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तत्त्व (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• सनातनम्: eternal
• सनातनम्: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सनातन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; 'तत्त्व' इत्यस्य विशेषणम्

• एवम्: thus/in this way
• एवम्: Kriya-visheshaṇa (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: एवम् (अव्यय)
• Form: अव्यय, प्रकारवाचक क्रियाविशेषण (adverb of manner)

• ध्यायन्ति: meditate
• ध्यायन्ति: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: ध्यै (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष, बहुवचन

• विद्वांसः: the learned (sages)
• विद्वांसः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: विद्वस् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; (पाठे 'विद्वांसौ' इति दृश्यते—तत् द्विवचन-प्रयोगः; अर्थतः 'विद्वांसः' = the learned)

• महत्: great
• महत्: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: महत् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; 'अक्षर' इत्यस्य विशेषणम्

• परमम्: supreme
• परमम्: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: परम (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; 'अक्षर' इत्यस्य विशेषणम्

• अक्षरम्: the imperishable (Brahman)
• अक्षरम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: अक्षर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

Speaker

Suta Goswami (narrating the Uma-saṃhitā teaching to the sages, presenting the puranic-philosophical doctrine of the Supreme Tattva as Śiva)

Shaiva Theology

Tattva Level: pati

Shiva Form: Sadāśiva

Characters & Entities

• Shiva

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in the Shiva Purana?

It identifies Śiva as the eternal Supreme Reality beyond the manifest categories of existence, urging contemplation of Him as the Imperishable source and goal of liberation.

How does this verse relate to the worship of the Linga or Saguna Shiva?

While the verse points to the transcendent (nirguṇa) Imperishable, Śaiva practice approaches that same Reality through saguna supports like the Śiva-liṅga, enabling the mind to rest in the Supreme Tattva.

What ritualistic or meditative practice is suggested here?

A clear takeaway is dhyāna (steady meditation) on Śiva as the Akṣara; in practice this is commonly supported by japa of the Pañcākṣarī (“Om Namaḥ Śivāya”) and focused contemplation on the supreme principle beyond the tattvas.