मयस्य शिवस्तुतिः — Maya’s Hymn to Śiva (and Śiva’s Gracious Response)

Verse 1

सनत्कुमार उवाच । एतस्मिन्नंतरे शंभुं प्रसन्नं वीक्ष्य दानवः । तत्राजगाम सुप्रीतो मयोऽदग्धः कृपाबलात्

サナトクマーラは言った。その間に、慈悲深く静謐なるシャンブ（主シヴァ）を見て、シヴァの憐れみの力により焼かれずにいたダーナヴァのマーヤは、歓喜に満ちてそこへ来た。

Verse 2

प्रणनाम हरं प्रीत्या सुरानन्यानपि ध्रुवम् । कृतांजलिर्नतस्कंधः प्रणनाम पुन श्शिवम्

愛に満ちた帰依をもって彼はハラ（シヴァ）に礼拝し、まことに他の神々にも礼を捧げた。合掌（アンジャリ）して敬虔に、肩を低くして謙遜し、再び主シヴァの御前にひれ伏した。

Verse 3

अथोत्थाय शिवं दृष्ट्वा प्रेम्णा गद्गदसुस्वरः । तुष्टाव भक्तिपूर्णात्मा स दानववरो मयः

それから彼は立ち上がり、主シヴァを拝して、愛のあまり声を詰まらせつつ讃嘆した。ダーナヴァの中でも最勝のマヤは、心をバクティで満たして主を称えた。

Verse 4

मय उवाच देवदेव महादेव भक्तवत्सल शंकरः । कल्पवृक्षस्वरूपोसि सर्वपक्षविवर्जितः

マヤーは言った。「神々の神よ、マハーデーヴァよ、信愛する者に慈しみ深きシャンカラよ。あなたはまことに願いを叶えるカルパ樹の本性そのものであり、いかなる偏りもなく、どの पक्षにも与しないお方です。」

Verse 5

ज्योतीरूपो नमस्तेस्तु विश्वरूप नमोऽस्तु ते । नमः पूतात्मने तुभ्यं पावनाय नमोनमः

光そのものを御身とするあなたに礼拝します。宇宙の御姿（ヴィシュヴァルーパ）なるあなたに礼拝します。清浄なるアートマンたるあなたに礼拝します。万物を浄めるお方に、ナモー・ナマハ、幾度も幾度も礼拝します。

Verse 6

चित्ररूपाय नित्याय रूपातीताय ते नमः । दिव्यरूपाय दिव्याय सुदिव्याकृतये नमः

奇妙にして多様なる御姿をもち、常住にしてなお一切の形相を超越する御方よ、あなたに敬礼いたします。神聖なる御姿を具え、まことに神なる御方よ、その御身こそ至上の神聖そのもの、あなたに敬礼いたします。

Verse 7

नमः प्रणतसर्वार्तिनाशकाय शिवात्मने । कर्त्रे भर्त्रे च संहर्त्रे त्रिलोकानां नमोनमः

帰依してひれ伏す者のあらゆる苦患を滅する、内なる真実にして自己そのものであるシヴァに敬礼いたします。三界において創造者・維持者・融解者である御方に、重ねて重ねて敬礼いたします。

Verse 8

भक्तिगम्याय भक्तानां नमस्तुभ्यं कृपा लवे । तपस्सत्फलदात्रे ते शिवाकांत शिवेश्वर

信愛（バクティ）によってこそ到達される主、信徒の恩寵そのものである御方よ、あなたに敬礼いたします。シヴァーの愛しきシヴェーシュヴァラよ、あなたは苦行の真の果を授け給う；その慈悲は一滴にても十分であります。

Verse 9

न जानामि स्तुतिं कर्तुं स्तुतिप्रिय परेश्वर । प्रसन्नो भव सर्वेश पाहि मां शरणाग तम्

讃歌を愛で給う至上の主よ、我はふさわしき讃嘆をなす術を知らぬ。万有の主よ、どうか慈悲を垂れ、帰依して避難を求め来たれる我を護り給え。

Verse 10

सनत्कुमार उवाच । इत्याकर्ण्य मयोक्ता हि संस्तुतिं परमेश्वरः । प्रसन्नोऽभूद्द्विजश्रेष्ठ मयं प्रोवाच चादरात्

サナトクマーラは言った。「かく我が述べた讃嘆を聞き給いて、至上主パラメーシュヴァラは歓喜された。おお最勝の二度生まれよ、そののち主は敬意をもって我に語りかけ給うた。」

Verse 11

शिव उवाच । वरं ब्रूहि प्रसन्नोऽहं मय दानवसत्तम । मनोऽभिलषितं यत्ते तद्दास्यामि न संशयः

シヴァは言った。「願いの恩寵を述べよ。われは汝に満足した、ダーナヴァの中の最勝者よ。汝の心の望むものは何であれ、疑いなく授けよう。」

Verse 12

इति श्रीशिवमहापुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहितायां पञ्चमे युद्धखंडे सनत्कुमारपाराशर्य्यसंवादे त्रिपुरवधानंतरदेवस्तुतिमयस्तुतिमुंडिनिवेशनदेवस्वस्थानगमनवर्णनं नाम द्वादशोऽध्यायः

かくして『シュリー・シヴァ・マハープラーナ』—第二のルドラ・サンヒター、第五のユッダ・カーンダ—において、サナトクマーラとパーラーシャリヤ（ヴィヤーサ）との対話による第十二章、題して「トリプラ討滅後の神々の讃歌—バクティに満ちたストゥティ—ムンディニーの安置と、神々が各々の住処へ帰還することの叙述」である。

Verse 13

मय उवाच । देवदेव महादेव प्रसन्नो यदि मे भवान् । वरयोग्योऽस्म्यहं चेद्धि स्वभक्तिं देहि शाश्वतीम्

マヤーは言った。「神々の神よ、マハーデーヴァよ。もし御身が私を喜び、私がまことに恩寵を受けるに足るなら、御身ご自身の永遠の帰依を授けたまえ—御身への途切れぬバクティを。」

Verse 14

स्वभक्तेषु सदा सख्यं दीनेषु च दयां सदा । उपेक्षामन्यजीवेषु खलेषु परमेश्वर

パラメーシュヴァラよ、御身の帰依者とは常に友誼を保ち、卑しき者・苦しむ者には常に慈悲を注ぎ、他の生きとし生けるものには離欲のままにあり、悪しき者には聖なる無関心を貫きたまえ。

Verse 15

कदापि नासुरो भावो भवेन्मम महेश्वर । निर्भयः स्यां सदा नाथ मग्नस्त्वद्भजने शुभे

マヘーシュヴァラよ、我が内にアスラの性が決して起こりませぬように。主よ、常に無畏にして、御身への吉祥なる礼拝に没入せしめたまえ。

Verse 16

सनत्कुमार उवाच । इति संप्रार्थ्यमानस्तु शंकरः परमेश्वरः । प्रत्युवाच मये नाथ प्रसन्नो भक्तवत्सलः

サナトクマーラは語った。かくして切に請われたとき、至上主シャンカラは、慈悲深く帰依者を愛するゆえに歓喜してマヤーに答えた。「おお、ナータ（我が主）…」

Verse 17

महेश्वर उवाच । दानवर्षभ धन्यस्त्वं मद्भक्तो निर्विकारवान् । प्रदत्तास्ते वरास्सर्वेऽभीप्सिता ये तवाधुना

マヘーシュヴァラは言われた。「おお、ダーナヴァの中の雄牛よ、汝は福徳ある者—我が信徒であるがゆえに、心は堅固にして変わらぬ。いま汝が望むすべての恩寵（ヴァラ）は、すでに汝に授けられた。」

Verse 18

गच्छ त्वं वितलं लोकं रमणीयं दिवोऽपि हि । समेतः परिवारेण निजेन मम शासनात्

「汝はヴィタラの界へ行け。そこは麗しく、天にも似ている。わが命に従い、己の眷属を伴って赴け。」

Verse 19

निर्भयस्तत्र संतिष्ठ संहृष्टो भक्तिमान्सदा । कदापि नासुरो भावो भविष्यति मदाज्ञया

「そこで恐れなく住し、常に歓喜し、信愛（バクティ）に堅くあれ。わが命により、汝に阿修羅の性は決して起こらぬ。」

Verse 20

सनत्कुमार उवाच । इत्याज्ञां शिरसाधाय शंकरस्य महात्मनः । तं प्रणम्य सुरांश्चापि वितलं प्रजगाम सः

サナトクマーラは言った。「かくして、広大なる御心のシャンカラの命を受け、それを敬って頭上に戴き、彼に、また諸天にも礼拝して、ヴィタラへと旅立った。」

Verse 21

एतस्मिन्नंतरे ते वै मुण्डिनश्च समागताः । प्रणम्योचुश्च तान्सर्वान्विष्णुब्रह्मादिकान् सुरान्

その間に、剃髪の従者たちが集まって来た。彼らは礼拝してから、そこに居並ぶ諸天—ヴィシュヌ、ブラフマーら—に申し述べた。

Verse 22

कुत्र याम वयं देवाः कर्म किं करवामहे । आज्ञापयत नश्शीघ्रं भव दादेशकारकान्

「我ら神々はどこへ赴き、いかなる行いをなすべきでしょうか。速やかにお命じください、バヴァ（シヴァ）よ。われらは御教令を実行する備えがあります。」

Verse 23

कृतं दुष्कर्म चास्माभिर्हे हरे हे विधे सुराः । दैत्यानां शिवभक्तानां शिवभक्तिर्विनाशिता

「おおハリよ、おお定めの主（ブラフマー）よ、神々よ！我らは重き悪業をなした。シヴァの帰依者であるダイティヤたちのうちにあったシヴァへのバクティを、我らは滅してしまったのだ。」

Verse 24

कोटिकल्पानि नरके नो वासस्तु भविष्यति । नोद्धारो भविता नूनं शिवभक्तविरोधिनाम्

まことに、シヴァの帰依者に敵対する者は、無数の劫にわたり地獄に住まうであろう。シヴァの भक्तに背く者には、必ずや救済も解脱もない。

Verse 25

परन्तु भवदिच्छात इदं दुष्कर्म नः कृतम् । तच्छांतिं कृपया ब्रूत वयं वश्शरणागताः

しかしこの悪しき行いは、ただあなたの御意志の圧により、われらがなしたものです。どうか慈悲をもって、いかに鎮めるべきかお告げください。われらはあなたの御支配のもとに入り、あなたに帰依いたしました。

Verse 26

सनत्कुमार उवाच । तेषां तद्वचनं श्रुत्वा विष्णुब्रह्मादयस्सुराः । अब्रु वन्मुंडिनस्तांस्ते स्थितानग्रे कृतांजलीन्

サナトクマーラは言った。彼らの言葉を聞くや、ヴィシュヌ、ブラフマーら諸天は、前に立ち合掌している剃髪の修行者たちに語りかけた。

Verse 27

विष्ण्वादय ऊचुः । न भेतव्यं भवद्भिस्तु मुंडिनो वै कदाचन । शिवाज्ञयेदं सकलं जातं चरितमुत्तमम्

ヴィシュヌらは言った。「剃髪の者たちよ、決して恐れるな。これらすべてはただシヴァの御命令によって起こった—気高くすぐれた成り行きである。」

Verse 28

युष्माकं भविता नैव कुगतिर्दुःखदायिनी । शिववासा यतो यूयं देवर्षिहितकारकाः

汝らには、苦しみをもたらす惨めな没落は決して起こらぬ。汝らはシヴァの住処に住し、神々と聖仙（リシ）を益する者たちだからである。

Verse 29

सुरर्षिहितकृच्छंभुस्सुरर्षिहितकृत्प्रियः । सुरर्षिहितकृन्नॄणां कदापि कुगतिर्नहि

常に神々と聖仙（リシ）たちの安寧のために働くシャンブ（Śambhu）は、その福祉に尽くす者すべてに愛される。かかる利益ある奉仕に身を捧げる人々には、いついかなる時も、悪しき運命や没落は決してない。

Verse 30

अद्यतो मतमेतं हि प्रविष्टानां नृणां कलौ । कुगतिर्भविता ब्रूमः सत्यं नैवात्र संशयः

今日より後、カリの時代にこの見解へ入った（受け入れた）者たちには、まことに破滅の道と堕落の運命が訪れる—これを真実として宣言する。ここに疑いはまったくない。

Verse 31

भवद्भिर्मुंडिनो धीरा गुप्तभावान्ममाज्ञया । तावन्मरुस्थली सेव्या कलिर्यावात्समाव्रजेत्

「汝ら堅固なるムṇḍinの苦行者よ—我が命により、内なる意を秘して—カリが完全に到来するまで、砂漠の地に住し修行せよ。」

Verse 32

आगते च कलौ यूयं स्वमतं स्थापयिष्यथ । कलौ तु मोहिता मूढास्संग्रहीष्यंति वो मतम्

カリの時代が到来すれば、汝らは自らの教説を स्थापित（確立）するであろう。カリ・ユガにおいては、人々は—迷妄に惑わされ愚かにして—汝らの見解を受け入れ採用する。

Verse 33

इत्याज्ञप्ताः सुरेशैश्च मुंडिनस्ते मुनीश्वर । नमस्कृत्य गतास्तत्र यथोद्दिष्टं स्वमाश्रमम्

かくして神々の主たちに命じられると、剃髪の苦行者たちは—おお最勝の牟尼よ—恭しくナマスカーラしてから立ち去り、それぞれ指示どおり自らのアーシュラマへ帰っていった。

Verse 34

ततस्स भगवान्रुद्रो दग्ध्वा त्रिपुरवासिनः । कृतकृत्यो महायोगी ब्रह्माद्यैरभिपूजितः

その後、福徳なる主ルドラはトリプラの住人を焼き尽くし、なすべきことを成し遂げた方となった。その大いなるヨーギーは、ブラフマーをはじめ諸神により正しく礼拝された。

Verse 35

स्वगणैर्निखिलैर्देव्या शिवया सहितः प्रभुः । कृत्वामरमहत्कार्यं ससुतोंतरधादथ

ついで主は、女神シヴァーとともに、また自らのガナたちすべてを伴い、不死の神々（デーヴァ）を益する大いなる業を成し遂げると、御子とともに姿を隠して見えなくなった。

Verse 36

ततश्चांतर्हिते देवे परिवारान्विते शिवे । धनुश्शरस्थाद्यश्च प्राकारोंतर्द्धिमागमत्

そして、従者たちを伴う神なるシヴァが姿を隠すと、弓を執る者、射手たち、さらに周囲をめぐる城壁までもが、同じく視界から消え失せた。

Verse 37

ततो ब्रह्मा हरिर्देवा मुनिगंधर्वकिन्नराः । नागास्सर्पाश्चाप्सरसस्संहृष्टाश्चाथ मानुषाः

そのとき、ブラフマー、ハリ（ヴィシュヌ）、諸天、聖仙たち、ガンダルヴァとキンナラ、ナーガと蛇、アプサラー、さらには人々までも—皆ことごとく歓喜し、心の霊気は高く鼓舞された。

Verse 38

स्वंस्वं स्थानं मुदा जग्मुश्शंसंतः शांकरं यशः । स्वंस्वं स्थानमनुप्राप्य निवृतिं परमां ययुः

彼らはシャンカラの栄光を讃えつつ、喜びのうちにそれぞれの住処へと帰って行った。己の場所に至るや、シヴァの恩寵によって、あらゆる苦悩の止滅たる無上の安らぎを得た。

Verse 39

एतत्ते कथितं सर्वं चरितं शशिमौलिनः । त्रिपुरक्षयसंसूचि परलीलान्वितं महत्

かくして我は、月を冠する主（シヴァ）の聖なる御事績のすべてを汝に語り終えた。これはトリプラの滅亡を示し、主の至上の神聖なるリーラーに満ちた大いなる物語である。

Verse 40

धन्यं यशस्यमायुष्यं धनधान्यप्रवर्द्धकम् । स्वर्गदं मोक्षदं चापि किं भूयः श्रोतुमिच्छसि

「これは吉祥にして名声を授け、寿命を増し、財と穀をも増大させる。さらに天界を与え、また解脱（モークシャ）をも授ける。なお何を聞きたいのか。」

Verse 41

इदं हि परमाख्यानं यः पठेच्छ्रणुयात्सदा । इह भुक्त्वाखिलान्कामानंते मुक्तिमवाप्नुयात्

この至上の聖なる物語を、常に読誦する者、あるいは聴聞する者は、この世において相応しい願いをことごとく享受したのち、ついには解脱（モークシャ）を得る。