त्रिपुरवर्णनम् (Tripura-varṇanam) — “Description of Tripura”

Verse 1

इति श्रीशिवमहापुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहितायां पञ्चमे युद्धखण्डे त्रिपुरवधोपाख्याने त्रिपुरवर्णनं नाम प्रथमोऽध्यायः

かくして『シュリー・シヴァ・マハープラーナ』第二部「ルドラ・サンヒター」第五「ユッダ・カーンダ」、トリプラ討滅の副物語において、「トリプラの描写」と題する第一章が始まる。

Verse 2

इदानीं ब्रूहि सुप्रीत्या चरितं वरमुत्तमम् । शंकरो हि यथा रुद्रो जघान विहरन्खलान्

いま、深い慈しみをもって、最上にして崇高なる物語を語ってください――シャンカラがまさにルドラとして、自在に遊行しつつ、悪しき者どもをいかに打ち倒したのかを。

Verse 3

कथं ददाह भगवान्नगराणि सुरद्विषाम् । त्रीण्येकेन च बाणेन युगपत्केन वीर्यवान्

福徳なる主はいかにして神々の敵の都を焼き尽くされたのか。さらにその大いなる力ある御方は、ただ一矢にて三つの（都）を同時にいかに滅ぼされたのか。

Verse 4

एतत्सर्वं समाचक्ष्व चरितं शशिमौलिनः । देवर्षिसुखदं शश्वन्मायाविहरतः प्रभोः

このすべてをお語りください――頂に月を戴く主の聖なる御業を。神々と仙賢を常に歓喜させるその御業を、至上の主が神聖なるマーヤーによって自在に遊戯されるさまを。

Verse 5

ब्रह्मोवाच । एवमेतत्पुरा पृष्टो व्यासेन ऋषिसत्तमः । सनत्कुमारं प्रोवाच तदेव कथयाम्यहम्

ブラフマーは言った。「まことにそのとおりである。かつて、ヴィヤーサが最勝の聖仙に問いかけたとき、その聖仙はサナトクマーラに教示した。まさにその物語を、いま我が語ろう。」

Verse 6

सनत्कुमार उवाच । शृणु व्यास महाप्राज्ञ चरितं शशिमौलिनः । यथा ददाह त्रिपुरं बाणेनैकेन विश्व हृत्

サナトクマーラは言った。「聞け、ヴィヤーサよ、大いなる智者よ。月を冠とする主の聖なる御業を——諸世界の心を奪う御方が、ただ一矢にて三城トリプラを焼き尽くしたそのさまを。」

Verse 7

शिवात्मजेन स्कन्देन निहते तारकासुरे । तत्पुत्रास्तु त्रयो दैत्याः पर्यतप्यन्मुनीश्वर

聖仙の主よ、シヴァの御子スカンダによってターラカースラが討たれるや、その三人の子——ダイティヤの王子たちは——灼けつく苦悩に囚われ、世を悩ませ始めた。

Verse 8

तारकाख्यस्तु तज्जेष्ठो विद्युन्माली च मध्यमः । कमलाक्षः कनीयांश्च सर्वे तुल्यबलास्सदा

彼らのうち、ターラカと名づけられた者が長子、ヴィデュンマーリーが次子、カマラークシャが末子であった——されど三者は常に力を等しくしていた。

Verse 9

जितेन्द्रियास्ससन्नद्धास्संयतास्सत्यवादिनः । दृढचित्ता महावीरा देवद्रोहिण एव च

彼らは諸感官を制し、武具を整え、規律を守り、真実を語る者であった。堅固なる心をもつ大勇者でありながら——まことに彼らはデーヴァたちに敵対する者であった。

Verse 10

ते तु मेरुगुहां गत्वा तपश्चक्रुर्महाद्भुतम् । त्रयस्सर्वान्सुभोगांश्च विहाय सुमनोहरान्

しかしその三者はメール山の洞窟へ赴き、きわめて驚くべき苦行を修し、甘美で心を惑わすあらゆる享楽を捨て去った。

Verse 11

वसंते सर्वकामांश्च गीतवादित्रनिस्स्वनम् । विहाय सोत्सवं तेपुस्त्रयस्ते तारकात्मजाः

春が訪れると、ターラカの三人の子らは、あらゆる享楽と、歌と楽器の祝祭の響きを捨て去り、厳しい苦行（タパス）に入った。

Verse 12

ग्रीष्मे सूर्यप्रभां जित्वा दिक्षु प्रज्वाल्य पावकम् । तन्मध्यसंस्थाः सिद्ध्यर्थं जुहुवुर्हव्यमादरात्

夏の熱の中、太陽の光輝すら凌いで、彼らは四方八方に火を燃え立たせた。その灼熱の輪のただ中に座し、成就（シッディ）を得んがため、敬虔に供物（ハーヴィヤ）を聖火へと注ぎ入れた。

Verse 13

महाप्रतापपतितास्सर्वेप्यासन् सुमूर्छिताः । वर्षासु गतसंत्रासा वृष्टिं मूर्द्धन्यधारयन्

その大いなる灼熱の威力に打ち倒され、彼らは皆、倒れて深く気絶した。雨季の豪雨に遭う人のように、恐れは鎮まり、頭上に降り注ぐ雨をただ受けとめた。

Verse 14

शरत्काले प्रसूतं तु भोजनं तु बुभुक्षिताः । रम्यं स्निग्धं स्थिरं हृद्यं फलं मूलमनुत्तमम्

秋の季節、飢えた者たちはその時に実った食を口にした――麗しく、滋味に富み、身を支え、心を喜ばせるもの。さらに、最上の果実と根菜をも味わった。

Verse 15

संयमात्क्षुत्तृषो जित्वा पानान्युच्चावचान्यपि । बुभुक्षितेभ्यो दत्त्वा तु बुभूवुरुपला इव

自制によって飢えと渇きを克服し、さまざまな飲み物の誘惑さえも超えた。それらを飢える者に施したため、彼らは石のごとく――欲望に揺らがぬ不動の者となった。

Verse 16

संस्थितास्ते महात्मानो निराधाराश्चतुर्दिशम् । हेमंते गिरिमाश्रित्य धैर्येण परमेण तु

その大いなる魂たちは、いかなる支えもなく四方に堅く立ち、冬の季に山を依り処として、至上の忍耐と不動の堅忍をもって耐え抜いた。

Verse 17

तुषारदेहसंछन्ना जलक्लिन्नेन वाससा । आसाद्य देहं क्षौमेण शिशिरे तोयमध्यगाः

彼らの身は霜に覆われ、衣は水に濡れそぼっていた。冬の厳寒の中、亜麻布で身を包み、水のただ中に立ち続けた。

Verse 18

अनिर्विण्णास्ततस्सर्वे क्रमशोऽवर्द्धयंस्तपः । तेपुस्त्रयस्ते तत्पुत्रा विधिमुद्दिश्य सत्तमाः

その後、彼らは皆、少しも挫けず、次第に苦行を増し強めた。あの三人の高貴な子らは、心を梵天（ヴィディ）に定め、その恩寵と命令を求めてタパスを修した。

Verse 19

तप उग्रं समास्थाय नियमे परमे स्थिता । तपसा कर्षयामासुर्देहान् स्वान् दानवोत्तमाः

彼らは苛烈なタパスを引き受け、最上の戒律に住した。ダーナヴァの中でも最も優れた者たちは、タパスによって自らの身を責め、やせ衰えさせた。

Verse 20

वर्षाणां शतकं चैव पदमेकं निधाय च । भूमौ स्थित्वा परं तत्र तेपुस्ते बलवत्तराः

一つの場所にただ一歩を据え、地上にあって微動だにせず立ち続けた。そこにて—不動にして力きわめて強大なる彼らは—百年のあいだ厳しいタパスを修した。

Verse 21

ते सहस्रं तु वर्षाणां वातभक्षास्सुदारुणाः । तपस्तेपुर्दुरात्मानः परं तापमुपागताः

満千年のあいだ、あの甚だ猛き者どもは—風のみを糧として—苦行（タパス）を修した。されど心は邪にして、己が苛烈なるタパスの灼熱の果として、極みの苦悩に堕ちた。

Verse 22

वर्षाणां तु सहस्रं वै मस्तकेनास्थितास्तथा । वर्षाणां तु शतेनैव ऊर्द्ध्वबाहव आसिताः

まことに、彼らは千年のあいだ頭を地にして倒立し、さらに百年のあいだ両腕を天に掲げて住した—堅固なる規律のもと、厳しき苦行を耐え忍びつつ。

Verse 23

एवं दुःखं परं प्राप्ता दुराग्रहपरा इमे । ईदृक्ते संस्थिता दैत्या दिवारात्रमतंद्रिता

かくして彼らは甚だしい苦しみに堕ち、誤った執念の決意に駆られて、そのままの境地に留まった。かのダイティヤらは昼夜たゆまず、休むことなく、迷妄の固執を揺るがせなかった。

Verse 24

एवं तेषां गतः कालो महान् सुतपतां मुने । ब्रह्मात्मनां तारकाणां धर्मेणेति मतिर्मम

おお牟尼よ、かくして彼ら――子らの主たち――には長き時が過ぎ去った。わが理解によれば、梵天の力と本性を結ぶタ―ラカらは、自らに定められたダルマによって支えられ、導かれていた。

Verse 25

प्रादुरासीत्ततो ब्रह्मा सुरासुरगुरुर्महान् । संतुष्टस्तपसा तेषां वरं दातुं महायशाः

そのとき、天と阿修羅の双方の師と仰がれる偉大なる梵天が、彼らの前に顕現した。彼らの苦行（タパス）に満足し、名高きその御方は恩寵の賜物を授けるために来臨した。

Verse 27

ब्रह्मोवाच । प्रसन्नोऽस्मि महादैत्या युष्माकं तपसा मुने । सर्वं दास्यामि युष्मभ्यं वरं ब्रूत यदीप्सितम्

ブラフマーは言った。「おお、偉大なるダイティヤたちよ—おお、ムニよ—汝らのタパス（苦行）は我を喜ばせた。我は汝らに一切を授けよう。望むヴァラ（恩寵）を告げよ。」

Verse 28

किमर्थं सुतपस्तप्तं कथयध्वं सुरद्विषां । सर्वेषां तपसो दाता सर्वकर्तास्मि सर्वदा

「何のために、このすぐれたタパス（苦行）を修したのか。告げよ、神々に敵対する者たちよ。我は常に一切のタパスの果を授け、また常に万事を成就させる普遍の行為者である。」

Verse 29

सनत्कुमार उवाच । तस्य तद्वचनं श्रुत्वा शनैस्ते स्वात्मनो गतम् । ऊचुः प्रांजलयस्सर्वे प्रणिपत्य पितामहम्

サナトクマーラは言った。彼の言葉を聞くと、彼らは次第に自らの平静を取り戻した。やがて皆、合掌してひれ伏し、ピターマハ（ブラフマー）に申し上げた。

Verse 30

दैत्या ऊचुः । यदि प्रसन्नो देवेश यदि देयो वरस्त्वया । अवध्यत्वं च सर्वेषां सर्वभूतेषु देहिनः

ダイティヤたちは言った。「もし御身が満悦されるなら、神々の主よ。もし恩寵を授け給うなら、われらに不殺の加護を賜れ。あらゆる身を持つ存在、あらゆる種族の生きものの中で、誰一人としてわれらを殺し得ぬように。」

Verse 31

स्थिरान् कुरु जगन्नाथ पांतु नः परिपंथिनः । जरारोगादयस्सर्वे नास्मान्मृत्युरगात् क्वचित्

宇宙の主よ、われらを堅固ならしめたまえ。あらゆる敵対者より守りたまえ。老いと病と諸々の苦患がわれらに及ばず、いかなる時にも死がわれらに来たらぬように。

Verse 32

अजराश्चामरास्सर्वे भवाम इति नो मतम् । समृत्यवः करिष्यामस्सर्वानन्यांस्त्रिलोकके

「これが我らの堅き決意である。われらは皆、老いず死なぬ者となる。三界の他のすべてを、死の支配下に置いてみせよう。」

Verse 33

लक्ष्म्या किं तद्विपुलया किं कार्यं हि पुरोत्तमैः । अन्यैश्च विपुलैर्भोगैस्स्थानैश्वर्येण वा पुनः

莫大な富に何の益があろう。世の最高位を何のために求めるのか。さらに、多くの享楽、尊き地位、あるいは主権と支配によって何を得るのか—究極の目的が、あらゆる所有を超えたシヴァとの交わり・合一にあるのなら。

Verse 34

यत्रैव मृत्युना ग्रस्तो नियतं पंचभिर्दिनैः । व्यर्थं तस्याखिलं ब्रह्मन् निश्चितं न इतीव हि

おおブラーフマナよ、死に捕らえられ、五日のうちに死すべき定めの者にとっては、その時なす一切の企てはむなしくなる――まことに、何ひとつ確かな定まりとして保たれぬかのようである。

Verse 35

सनत्कुमार उवाच । इति श्रुत्वा वचस्तेषां दैत्यानां च तपस्विनाम् । प्रत्युवाच शिवं स्मृत्वा स्वप्रभुं गिरिशं विधिः

サナトクマーラは言った。かくしてダイティヤたちと苦行の聖仙たちの言葉を聞き終えると、ヴィディ（梵天）は答えた――まず自らの主、山の主ギリーシャたるシヴァを念じてから。

Verse 36

ब्रह्मोवाच । नास्ति सर्वामरत्वं च निवर्तध्वमतोऽसुराः । अन्यं वरं वृणीध्वं वै यादृशो वो हि रोचते

ブラフマーは告げた。「すべての者に完全な不死を与えることはできない。ゆえに、アスラたちよ、ここで退け。そなたらが真に望む別の恩寵を選ぶがよい。」

Verse 37

जातो जनिष्यते नूनं जंतुः कोप्यसुराः क्वचित् । अजरश्चामरो लोके न भविष्यति भूतले

生まれたものは必ず再び生まれる。地上のこの世において、神々であれアスラであれ、いかなる存在も不老不死となることはない。

Verse 38

ऋते तु खंडपरशोः कालकालाद्धरेस्तथा । तौ धर्माधर्मपरमावव्यक्तौ व्यक्तरूपिणौ

カーンダパラシュとハリ――時（カーラ）であり、しかも時を超える者――を除けば、至上の二原理であるダルマとアダルマは、その最高の実在においては未顕現のままであるが、世においては顕現した形相として現れる。

Verse 39

संपीडनाय जगतो यदि स क्रियते तपः । सफलं तद्गतं वेद्यं तस्मात्सुविहितं तपः

もし苦行（タパス）が世を圧迫するために行われるなら、その「成就」はただ破壊の意図においてのみ実ると知るべきである。ゆえに真のタパスは正しく導かれ、ダルマに則り、シヴァの秩序にかなって、残虐ではなく厳正に修されねばならない。

Verse 40

तद्विचार्य स्वयं बुद्ध्या न शक्यं यत्सुरासुरैः । दुर्लभं वा सुदुस्साध्यं मृत्युं वंचयतानघाः

彼らは自らの智慧で熟考し、神々にも阿修羅にも成し得ぬこと――稀なること、あるいは極めて難事であっても――その無垢なる者たちなら成就できると悟った。なぜなら彼らは、死そのものさえも欺き、かわすことができたからである。

Verse 41

तत्किंचिन्मरणे हेतुं वृणीध्वं सत्त्वमाश्रिताः । येन मृत्युर्नैव वृतो रक्षतस्तत्पृथक् पृथक्

「サットヴァ（清浄）に安住する者たちよ、各々は自らのやり方で、死に至る特定の因を選べ。護られている間に死が汝らを捕らえぬように――それぞれ別々に。」

Verse 42

सनत्कुमार उवाच । एतद्विधिवचः श्रुत्वा मुहूर्त्तं ध्यानमास्थिताः । प्रोचुस्ते चिंतयित्वाथ सर्वलोकपितामहम्

サナトクマーラは言った。「その戒めの言葉を聞くや、彼らはしばし瞑想に入った。やがて思惟を終え、万界の祖父ピターマハ（ブラフマー）に申し上げた。」

Verse 43

दैत्या ऊचुः । भगवन्नास्ति नो वेश्म पराक्रमवतामपि । अधृष्याः शात्रवानां तु यन्न वत्स्यामहे सुखम्

ダイティヤたちは言った。「主よ、われらは勇力を備えていても、安穏なる住処がありません。敵は攻め難く、ゆえにわれらは安楽に住まうことができません。」

Verse 44

पुराणि त्रीणि नो देहि निर्मायात्यद्भुतानि हि । सर्वसंपत्समृद्धान्य प्रधृष्याणि दिवौकसाम्

「われらに三つの都をお授けください。御身の比類なきマーヤーの顕現力によって造られた驚異の都を。あらゆる繁栄に満ち、堅固にして侵し難く、天界に住まう神々といえども征服できぬ都を。」

Verse 45

वयं पुराणि त्रीण्येव समास्थाय महीमिमाम् । चरिष्यामो हि लोकेश त्वत्प्रसादाज्जगद्गुरो

おお諸世界の主よ、宇宙の師よ——この三つのプラーナの権威に拠り、あなたの恩寵によって、われらはまことにこの大地を遍歴いたします。

Verse 46

तारकाक्षस्ततः प्राह यदभेद्यं सुरैरपि । करोति विश्वकर्मा तन्मम हेममयं पुरम्

そのときターラカークシャは言った。「神々でさえ破れぬ我が黄金の都は、ヴィシュヴァカルマンに造らせよう。」

Verse 47

ययाचे कमलाक्षस्तु राजतं सुमहत्पुरम् । विद्युन्माली च संहृष्टो वज्रायसमयं महत्

ついでカマラークシャは広大な銀の都を求め、ヴィデュンマーリーは心喜び、金剛（ヴァジュラ）のごとく堅き鉄で成る大いなる都を願った。

Verse 48

पुरेष्वेतेषु भो ब्रह्मन्नेकस्थानस्थितेषु च । मध्याह्नाभिजिते काले शीतांशौ पुष्प संस्थिते

おおブラフマーよ、これらの要塞都市が一つの直線に並び同一の場所に安住したとき、吉祥なる正午のアビジットの刻、涼やかな光を放つ月が花々の中に鎮まるその時に、（定められた出来事が起こるのである）。

Verse 49

उपर्युपर्यदृष्टेषु व्योम्नि लीलाभ्रसंस्थिते । वर्षत्सु कालमेघेषु पुष्करावर्तनामसु

はるか高き天空では、戯れるかのような雲の群れが集まり、プシュカラーヴァルタと呼ばれる暗き雨雲が降り注ぎ始めた。その光景は兆しとなって、迫り来る戦いの凄烈な転機を予告していた。

Verse 50

तथा वर्षसहस्राते समेष्यामः परस्परम् । एकीभावं गमिष्यंति पुराण्येतानि नान्यथा

同様に、千年が過ぎたなら、われらは互いに相まみえるであろう。そのとき、これら古きプラーナは必ずや一つの統一へと融け合う—他の道はない。

Verse 51

सर्वदेवमयो देवस्सर्वेषां मे कुहेलया । असंभवे रथे तिष्ठन् सर्वोपस्करणान्विते

その主は——あらゆる神々をその身に具する御方——わが幻術の策により、あらゆる戦具を備えた、思議を超えた戦車の上に立たれた。

Verse 52

असंभाव्यैककांडेन भिनत्तु नगराणि नः । निर्वैरः कृत्तिवासास्तु योस्माकमिति नित्यशः

「ただ一度の、思議を超えた一撃で、われらの都を打ち砕かせよ。されど、常に怨みなきクリッティヴァーサ（シヴァ）は、いつも『われらのもの』——まことに絶えずわれらに属する。」

Verse 53

वंद्यः पूज्योभिवाद्यश्च सोस्माकं निर्दहेत्कथम् । इति चेतसि संधाय तादृशो भुवि दुर्लभः

「かの御方は礼拝され、供養され、敬礼されるべきお方——それなのに、どうしてわれらを焼き尽くされようか。」そう心に抱いて、かかる御方は世に稀であると彼らは思い至った。

Verse 54

सनत्कुमार उवाच । एतच्छ्रुत्वा वचस्तेषां ब्रह्मा लोकपितामहः । एवमस्तीति तान् प्राह सृष्टिकर्ता स्मरञ्शिवम्

サナトクマーラは言った。彼らの言葉を聞くと、世界の祖父にして創造主ブラフマーはシヴァを想起し、彼らに答えた。「そのとおりにせよ。まことに汝らの言うとおりである。」

Verse 55

आज्ञां ददौ मयस्यापि कुत्र त्वं नगरत्रयम् । कांचनं राजतं चैव आयसं चेति भो मय

さらに彼はマーヤに命じた。「おおマーヤよ、三つの都をどこに造るのか。黄金の都、白銀の都、そして鉄の都を。」

Verse 56

इत्यादिश्य मयं ब्रह्मा प्रत्यक्षं प्राविशद्दिवम् । तेषां तारकपुत्राणां पश्यतां निजधाम हि

かくして彼らに教示し終えると、マーヤー（宇宙顕現の力）より成るブラフマーは、目の前に明らかに天界へと入った。タ―ラカの子らは見守りつつ、彼が自らの天上の住処へ帰るのを見た。

Verse 57

ततो मयश्च तपसा चक्रे धीरः पुराण्यथ । कांचनं तारकाक्षस्य कमलाक्षस्य राजतम्

その後、堅忍にして巧みなるマーヤは、タパス（苦行）の力によって要塞の都を造り上げた。タ―ラカークシャには黄金の都を、カマラークシャには白銀の都を。

Verse 58

विद्युन्माल्यायसं चैव त्रिविधं दुर्गमुत्तमम् । स्वर्गे व्योम्नि च भूमौ च क्रमाज्ज्ञेयानि तानि वै

その至高にして攻略し難き要塞は、まことに三種—ヴィデュンマーリー、マーリー、アヤサ—である。順に、天界に、虚空に、そして地上に在るものと知るべきである。

Verse 59

दत्वा तेभ्यो सुरेभ्यश्च पुराणि त्रीणि वै मयः । प्रविवेश स्वयं तत्र हितकामपरायणः

マーヤはその神々に三つの堅固な城を授け、彼らの安寧を願う心に専らして、自らそこへと入った。

Verse 60

एवं पुत्रत्रयं प्राप्य प्रविष्टास्तारकात्मजाः । बुभुजुस्सकलान्भोगान्महाबलपराक्रमाः

かくして三人の子を得るや、ターラカの子らは自らの支配に確立した。力と武勇にすぐれ、あらゆる享楽と世俗の権勢をほしいままにした。

Verse 61

कल्पद्रुमैश्च संकीर्णं गजवाजिसमाकुलम् । नानाप्रासादसंकीर्णं मणिजालसमा वृतम्

そこは願いを成就させるカルパ樹に満ち、象と馬が群れ集っていた。さまざまな宮殿が立ち並び、四方は宝珠の網のごとく取り巻かれていた。

Verse 62

सूर्यमण्डलसंकाशैर्विमानैस्सर्वतोमुखैः । पद्मरागमयैश्चैव शोभितं चन्द्रसन्निभैः

四方には日輪のごとく輝くヴィマーナ（空中宮殿・天の車）が、あらゆる方角に面して飾られていた。さらにパドマラーガ（紅玉）で造られた楼閣が、月のような光彩を放っていた。

Verse 63

प्रासादैर्गोपुरैर्दिव्यैः कैलासशिखरोपमैः । दिव्यस्त्रीजनसंकीर्णैर्गंधर्वैस्सिद्धचारणैः

そこはカイラーサの峻峰にも比すべき天上の宮殿と壮麗な楼門（ゴープラ）で飾られ、天女たちが群れ集っていた。さらにガンダルヴァ、シッダ、チャーラナも満ちていた。

Verse 64

रुद्रालयैः प्रतिगृहमग्निहोत्रैः प्रतिष्ठितैः । द्विजोत्तमैश्शास्त्र ज्ञैश्शिवभक्तिरतैस्सदा

家ごとにルドラの聖所が स्थापितされ、アグニホートラの聖火も正しく守り保たれていた。経典に通じた最上の再生者たちは、常にシヴァへの帰依に没入していた。

Verse 65

वापीकूपतडागैश्च दीर्घिकाभिस्सुशोभितम् । उद्यानवनवृक्षैश्च स्वर्गच्युत गुणोत्तमैः

そこは井戸や階段井戸、池や長い貯水池によって美しく飾られ、さらに庭園と林、そして天より降ったかのように優れた性質を備えた樹々によって荘厳されていた。

Verse 66

नदीनदसरिन्मुख्यपुष्करैः शोभितं सदा । सर्वकामफलाद्यैश्चानेकैर्वृक्षैर्मनोहरम्

そこは優れた河川や流れ、そして最上の蓮池によって常に彩られ、また望むままの果報と諸々の加護を授ける多くの樹々によって心を魅了した。

Verse 67

मत्तमातंगयूथैश्च तुरंगैश्च सुशोभनैः । रथैश्च विविधाकारैश्शिबिकाभिरलंकृतम्

そこは昂ぶる象の群れ、麗しい馬、さまざまな形の戦車、そして輿（しびか）によって、いよいよ壮麗に飾られていた。

Verse 68

समयादिशिकैश्चैव क्रीडास्थानैः पृथक्पृथक् । वेदाध्ययनशालाभिर्विविधाभिः पृथक्पृथक्

また、作法と規律を教える師のための区画が別々に設けられ、遊戯の場もそれぞれに分けられていた。さらにそれらとは別に、ヴェーダの学習と誦読のための多様な講堂が数多く備えられていた。

Verse 69

अदृष्टं मनसा वाचा पापान्वितनरैस्सदा । महात्मभिश्शुभाचारैः पुण्यवद्भिः प्रवीक्ष्यते

罪に染まる者には、心によっても言葉によっても見えぬその実在は、吉祥なる行いを守り功徳に満ちた大いなる魂の人々によって、まことに観得される。

Verse 70

पतिव्रताभिः सर्वत्र पावितं स्थलमुत्तमम् । पतिसेवनशीलाभिर्विमुखाभिः कुधर्मतः

貞節を守る妻（パティヴラター）たちが遍く在り、夫への奉仕に堅く、邪なる行いから背を向けているところでは、いかなる場所も最上に清められる。

Verse 71

दैत्यशूरैर्महाभागैस्सदारैस्ससुतैर्द्विजैः । श्रौतस्मार्तार्थतत्त्वज्ञैस्स्वधर्मनिरतैर्युतम्

そこには、幸運に恵まれた勇猛なるダイティヤたちが、妻子を伴っており、またシュラウタとスマールタの規定の真意を知る両生者（ドヴィジャ）も、自らのスヴァダルマに堅く住して加わっていた。

Verse 72

व्यूढोरस्कैर्वृषस्कंधैस्सामयुद्धधरैस्सदा । प्रशांतैः कुपितैश्चैव कुब्जैर्वामनकैस्तथा

彼らは常に整然たる戦いの備えを具え、ある者は胸広く雄牛のごとき肩を持ち、ある者は静謐にして、またある者は憤怒に燃え、ある者は背を屈め、ある者は小柄であった。

Verse 73

नीलोत्पलदलप्रख्यैर्नीलकुंचितमूर्द्धजैः । मयेन रक्षितैस्सर्वैश्शिक्षितैर्युद्धलालसैः

彼らは皆、マーヤーに守られ、よく鍛えられて戦いを渇望していた。肌は青蓮華の花弁のように青く、髪は黒く縮れていた。

Verse 74

वरसमररतैर्युतं समंतादजशिवपूजनया विशुद्धवीर्यैः । रविमरुतमहेन्द्रसंनिकाशैस्सुरमथनैस्सुदृढैस्सुसेवितं यत्

そこは四方を優れた勇士たちが取り囲み、常に高貴なる戦いに心を寄せていた—不生の主シヴァへの礼拝によってその威力は清浄となっていた。彼らは太陽・風・マヘーンドラ（インドラ）のごとく輝き、堅固で揺るがず、神々の軍勢さえ砕き得る者たちによりよく奉仕されていた。

Verse 75

शास्त्रवेदपुराणेषु येये धर्माः प्रकीर्तिताः । शिवप्रियास्सदा देवास्ते धर्मास्तत्र सर्वतः

シャーストラ、ヴェーダ、プラーナに説かれるいかなるダルマであれ—それらのダルマは、あらゆる意味でそこにおいて神聖なる法として保たれる。なぜなら諸神は常にシヴァに愛され、まさにそのダルマが至る所で彼の恩寵に根ざしているからである。

Verse 76

एवं लब्धवरास्ते तु दैतेयास्तारकात्मजाः । शैवं मयमुपाश्रित्य निवसंति स्म तत्र ह

かくして恩寵を得たのち、ターラカの子であるダイティヤたちは、シヴァの相によりマーヤーで造られた要塞に身を寄せ、まことにそこに住まった。

Verse 77

सर्वं त्रैलोक्यमुत्सार्य प्रविश्य नगराणि ते । कुर्वंति स्म महद्राज्यं शिवमार्गरतास्सदा

三界のあまねく敵を追い払い、彼らは諸都市へと入り、大いなる王権を打ち立てた—常にシヴァの道に帰依して。

Verse 78

ततो महान् गतः कालो वसतां पुण्यकर्मणाम् । यथासुखं यथाजोषं सद्राज्यं कुर्वतां मुने

そののち、そこに住む善業の人々には長い時が過ぎた。彼らは安楽に、望むままに暮らしつつ、善く整った王国を治め続けた、ああ聖仙よ。