हिमवतः सुमङ्गलोत्सव-नगररचना (Himavān’s Auspicious Festival Preparations and City Adornment)

Verse 1

ब्रह्मोवाच । अथ शैलेश्वरः प्रीतो हिमवान्मुनि सत्तम । स्वपुरं रचयामास विचित्रं परमोत्सवम्

ブラフマーは語った。「そののち山の主ヒマヴァーンは心より喜び—おお最上の牟尼よ—自らの都を整え、妙なる至上の吉祥祭をしつらえた。」

Verse 2

सिक्तमार्गं संस्कृतं च शोभितं परमर्द्धिभिः । द्वारि द्वारि च रम्भादि मङ्गलं द्रव्यसंयुतम्

道は水を撒いて清められ、丁寧に整えられて、最上の繁栄の飾りで美しく彩られた。さらに戸口ごとに吉祥のしつらえがあり、ランバーら天女（アプサラス）が居並び、迎えの品々と祭の具が備えられた。

Verse 3

प्रांगणं रचयामास रम्भास्तंभसमन्वितम् । पट्टसूत्रैस्संनिबद्धरसालपल्लवान्वितम्

それから彼女は、中庭を整え、芭蕉の茎を柱として飾り、さらに布の糸で結び合わせたマンゴーの若枝を添えて荘厳した。

Verse 4

मालतीमाल्यसंयुक्तं लसत्तोरणसुप्रभम् । शोभितम्मंगलद्रव्यैश्चतुर्दिक्षु स्थितैश्शुभैः

そこはマーラティーの花鬘で荘厳され、輝く飾り綱とトーラナの門弓が美しく光り映えていた。四方には吉祥なる聖なる供物が配され、その清浄な安置によって、まことに壮麗となり、吉祥主シヴァへの礼拝にふさわしかった。

Verse 5

तथैव सर्वं परया मुदान्वितश्चक्रे गिरीन्द्रस्स्वसुतार्थमेव । गर्गम्पुरस्कृत्य महाप्रभावं प्रस्तावयोग्यं च सुमंगलं हि

同じくギリインドラ（ヒマーラヤ）は至上の歓喜に満ち、ただ自らの娘のために万事を整えた。大威徳の聖仙ガルガ（Garga）を先頭に立て、提示にふさわしい真に吉祥なる申し入れをも開始した。

Verse 6

आहूय विश्वकर्माणं कारयामास सादरम् । मण्डपं च सुविस्तीर्णं वेदिकादिमनोहरम्

敬ってヴィシュヴァカルマン（Viśvakarmā）を召し、丁重に広大なマンダパを造らせた。そこはヴェーディカー（祭壇）などの吉祥なる設えによって、まことに心を喜ばせる美しさであった。

Verse 7

अयुतेन सुरर्षे तद्योजनानां च विस्तृतम् । अनेकलक्षणोपेतं नानाश्चर्य्यसमन्वितम्

おお、神々の中の聖仙よ、それは一万ヨージャナにわたり広がり、数多の相（しるし）を具え、さまざまな驚異に満ちていた。

Verse 8

स्थावरं जंगमं सर्वं सदृशन्तैर्मनोहरम् । सर्वतोऽद्भुतसर्वत्वं नानावस्तुचमत्कृतम्

不動なるものも動くものも—一切は—ふさわしい形と相似の姿により、麗しく心を惹きつけて現れた。四方には遍く驚異の充満が顕れ、無数の多様なものの妙が心を驚かせた。

Verse 9

जंगमं विजितन्तत्र स्थावरेण विशेषतः । जंगमेन च तत्रासीज्जितं स्थावरमेव हि

そこでは動くものが—とりわけ不動なるものによって—征せられた。しかもその同じ邂逅において、不動なるものもまた、まことに動くものによって征せられた。

Verse 10

पयसा च जिता तत्र स्थलभूमिर्न चान्यथा । जलं किं हि स्थलं किं हि न विदुः केऽपि कोविदाः

そこでは、乾いた堅固な大地が水によって征せられた—まさに他ならぬそのように。学識あると見なされる者の中にも、水が何であり陸が何であるかさえ見分けられぬ者がいた。

Verse 11

क्वचित्सिंहाः कृत्रिमाश्च क्वचित्सारसपंक्तयः । क्वचिच्छिखण्डिनस्तत्र कृत्रिमाश्च मनोहराः

ある所には作り物の獅子があり、ある所にはサーラサ（鶴）の群れが列をなした。さらに別の所には、冠を戴く作り物の孔雀が、見目麗しく心を奪った。

Verse 12

क्वचित्स्त्रियः कृत्रिमाश्च नृत्यन्त्यः पुरुषैस्सह । मोहयन्त्यो जनान्सर्वान्पश्यन्त्यः कृत्रिमास्तथा

ある所では作り物の女たちが男たちと共に舞っていた。彼女らは人々すべてを惑わし、その欺きの者たちはまた、作り顔であたりを見回していた。

Verse 13

तथा तेनैव विधिना द्वारपाला मनोहराः । हस्तैर्धनूंषि चोद्धृत्य स्थावरा जंगमोपमाः

また同じ定めの作法により、麗しき門衛たちが配置された。手に弓を掲げ、動かぬ番兵のごとく見えながら——しかも生きて動く者にも比せられる姿であった。

Verse 14

द्वारि स्थिता महालक्ष्मीः कृत्रिमा रचिताद्भुता । सर्वलक्षणसंयुक्ता गताः साक्षत्पयोर्णवात

門口にはマハーラクシュミーが立っていた――巧みに作り出された驚異の姿で、あらゆる吉祥の相を具え、まるで乳海から直に現れ出たかのようであった。

Verse 15

गजाश्चालङ्कृता ह्यासन्कृत्रिमा अकृतोपमाः । तथाश्वाः न सादिभिश्चैव गजाश्च गजसादिभिः

また、華麗に飾られた象たちがいた――巧みに作られ、比類なきもの。さらに、鞍具を備えた馬もあり、象には象使いと、象の扱いに通じた者たちが付き従っていた。

Verse 16

रथा रथिभिराकृष्टा महाश्चर्यसमन्विताः । वाहनानि तथान्यानि पत्तयः कृत्रिमास्तथा

御者に引かれて進む戦車が、数々の大いなる驚異を宿してそこに見えた。さらに他の乗り物もあり、歩兵もいたが、その多くは巧妙に作られた人工の仕掛けであった。

Verse 17

एवं विमोहनार्थन्तु कृतं वै विश्वकर्मणा । देवानां च मुनीनां च तेन प्रीतात्मना मुने

かくして、聖仙よ、まさに惑わすために、ヴィシュヴァカルマンは心喜びつつそれを作り上げ、神々と聖仙たちがその奇観に欺かれるようにしたのである。

Verse 19

तस्योपरि महादिव्यम्पुष्पकं रत्नभूषितम् । राजितं पल्लवैश्शुभ्रश्चामरैश्च सुशोभितम्

その上には、宝玉で荘厳された至上の神妙なる花の天蓋が立ち、瑞々しい若芽に輝き、白く清らかなチャーマラ（ヤク尾の払子）によって美しく飾られていた。

Verse 20

वामपार्श्वे गजौ द्वौ च शुद्धकाश्मीरसन्निभौ । चतुर्दन्तो षष्टिवर्षौ भेदमानौ महाप्रभौ

左方には、清らかなカシミール（サフランの色）にも似た二頭の象がいた。各々四本の牙を備え、齢は六十。大いなる威光を放ち、発情の時にあって壮麗を湛えていた。

Verse 21

तथैवार्कनिभौ तेन कृतौ चाश्वौ महाप्रभौ । चामरालंकृतौ दिव्यौ दिव्यालङ्कारभूषितौ

また彼によって、太陽のごとく輝き大いなる光彩を放つ二頭の馬が造られた。チャーマラで飾られ、天上の装身具をもって荘厳された神なる駿馬であった。

Verse 22

दंशिता वररत्नाढ्या लोकपालास्तथैव च । सर्वे देवा यथार्थं वै कृता वै विश्वकर्मणा

優れた宝玉により華麗に飾られ、またローカパーラ（世界の守護者）も――まことに一切の神々は――ヴィシュヴァカルマンによって、ふさわしく完全なる姿に造り上げられた。

Verse 23

तथा हि ऋषयस्सर्वे भृग्वाद्याश्च तपोधनाः । अन्ये ह्युपसुरास्तद्वत्सिद्धाश्चान्येऽपि वै कृताः

また同様に、ブリグ（Bhṛgu）らをはじめ、苦行という宝に富むすべてのリシ（聖仙）もそのように成り、さらに他の随伴する半神（ウパスラ）も、また別のシッダ（成就者）たちも、同じ境地へと造り整えられた。

Verse 24

विष्णुश्च पार्षदैस्सर्वैर्गरुडाख्यैस्समन्वितः । कृत्रिमो निर्मितस्तद्वत्परमाश्चर्यरूपवान्

同様に、ヴィシュヌ（Viṣṇu）の人工の御姿が造られ、ガルダ（Garuḍa）と呼ばれるすべての随伴者に囲まれていた。その相はこの上なく不思議で、驚嘆すべき荘厳さを帯びていた。

Verse 25

तथैवाहं सुतैवेदैस्सिद्धैश्च परिवारितः । कृत्रिमो निर्मितस्तद्वत्पठन्सूक्तानि नारद

同じように、ああスータよ、我もまたヴェーダとシッダたちに囲まれていた。我は作り物として造形された姿となり、同様に聖なる讃歌を誦した、ああナーラダよ。

Verse 26

ऐरावतगजारूढश्शक्रस्स्वदलसंयुतः । कृत्रिमो निर्मितस्तद्वत्परिपूर्णेन्दुसंनिभः

象アイラーヴァタに乗り、従者を伴うインドラ（シャクラ）もまた、そこに人工の像として造られ、細部に至るまで円満で、満月のごとく輝いていた。

Verse 27

किं बहूक्तेन देवर्षे सर्वो वै विश्वकर्मणा । हिमागप्रेरितेनाशु क्लृप्तस्सुरसमाजकः

ああ天の聖仙よ、何を多く語ろうか。ヒマーラヤの促しにより、ヴィシュヴァカルマンはたちまち万事を整え、諸神の全会衆を備えた。

Verse 28

एवंभूतः कृतस्तेन मण्डपो दिव्यरूपवान् । अनेकाश्चर्यसम्भूतो महान्देवविमोहनः

かくして彼によって、そのマण्डパは築かれた――まことに神々しい姿を備え、多くの奇瑞を具して現れ、広大なる光輝を放ち、神々さえも魅了するほどであった。

Verse 29

अथाज्ञप्तो गिरीशेन विश्वकर्मा महामतिः । निवासार्थं सुरादीनां तत्तल्लोकाम् हि यत्नतः

ついで、ギリーシャ（主シヴァ）に命じられた大智の天工ヴィシュヴァカルマンは、神々（デーヴァ）および他の神聖なる者たちのために、ふさわしい住処と諸世界を丹念に整え始めた。

Verse 30

तत्रैव च महामञ्चाः सुप्रभाः परमाद्भुताः । रचितास्सुखदा दिव्या स्तेषां वै विश्वकर्मणा

その場において、壮麗なる大寝台が、光り輝き、至妙にして驚嘆すべき姿で設えられた。彼らに安楽を授けるその天上の座は、まさしくヴィシュヴァカルマンによって造り成されたのである。

Verse 31

तथाप्तसप्तलोकं वै विरेचे क्षणतोऽद्भुतम् । दीप्त्या परमया युक्तं निवासार्थं स्वयम्भुवः

かくして自生者スヴァヤンブー（梵天）は、驚くべき一瞬のうちに、至上の光輝を具えた七重の世界全体をたちまち造り、身をもつ衆生の住処とならしめた。

Verse 32

तथैव विष्णोस्त्वपरं वैकुण्ठाख्यं महोज्ज्वलम् । विरेचे क्षणतो दिव्यं नानाश्चर्यसमन्वितम्

同じくヴィシュヌのためには、ヴァイクンタと名づけられた、きわめて輝かしい別の境界が現れた。ひとたび瞬く間に、それは神聖に光り、数多の奇瑞に満ちていた。

Verse 33

अमरेशगृहन्दिव्यं तथैवाद्भुतमुत्तमम् । विरेचे विश्वकर्मासौ सर्वैश्वर्यसमन्वितम्

ヴィシュヴァカルマンは、アマレーシャの天上の御殿を造り上げた。驚異にして最上、あらゆる繁栄と主宰の威光をことごとく具えていた。

Verse 34

गृहाणि लोकपालानां विरेचे सुन्दराणि च । तद्वत्स प्रीतितो दिव्यान्यद्भुतानि महान्ति च

愛ゆえに、いとしき者よ、彼は世界の守護者（ローカパーラ）たちの麗しき住まいを造り出した。同じく歓喜のうちに、偉大にして奇瑞なる神聖の御業を数多く創成した。

Verse 35

अन्येषाममराणां च सर्वेषां क्रमशस्तथा । सदनानि विचित्राणि रचितानि च तेन वै

同様に、ほかのすべての不死なる神々（デーヴァ）にも、しかるべき順序に従って、驚くべき多彩な住処が、まことに彼によって造り整えられた。

Verse 36

विश्वकर्मा महाबुद्धिः प्राप्तशम्भुमहावरः । विरेचे क्षणतः सर्वं शिवतुष्ट्यर्थमेव च

大いなる叡智を備えたヴィシュヴァカルマンは—シャンブ（シヴァ）より至上の恩寵を得て—ただ主シヴァを喜ばせるために、万事を瞬時に造り成した。

Verse 37

तथैव चित्रं परमं महोज्ज्वलं महाप्रभन्देववरैस्सुपूजितम् । गिरीशचिह्नं शिवलोकसंस्थितं सुशोभितं शम्भुगृहं चकार

同じく彼は、比類なき住処を造った。至上に妙なる驚異、まばゆく輝き、偉大な威光に満ち、神々の中の最勝者たちに正しく礼拝される。ギリーシャ（主シヴァ）の聖標を戴き、シヴァローカに安立し、麗しく荘厳された—それこそシャンブの御殿である。

Verse 38

एवम्भूता कृता तेन रचना विश्वकर्मणा । विचित्रा शिवतुष्ट्यर्थं पराश्चर्या महोज्ज्वला

かくして、そのような造営は彼—ヴィシュヴァカルマン—によって成し遂げられた。妙なる彩りに満ち、ただ主シヴァを喜ばせるために造られ、至上に驚嘆すべき、まばゆい輝きであった。

Verse 39

एवं कृत्वाखिलं चेदं व्यवहारं च लौकिकम् । पर्य्यैक्षिष्ट मुदा शम्भ्वागमनं स हिमाचलः

かくして、あらゆる世俗の手配と慣例の務めを悉く整え終えると、ヒマーチャラは歓喜して、シャンブ—主シヴァの来臨を待ち望んだ。

Verse 40

इति प्रोक्तमशेषेण वृत्तान्तम्प्रमुदावहम् । हिमालयस्य देवर्षे किम्भूयः श्रोतुमिच्छसि

以上、神なる聖仙よ、ヒマーラヤにまつわる歓喜の次第を余すところなく語り終えた。さらに何を聞きたいのか。