देवस्तुतिः (Deva-stuti) — “Hymn of the Devas / Divine Praise”

Verse 1

नारद उवाच । विधे प्राज्ञ महाधीमन्वद मे वदतां वर । ततः परं किमभवच्चरितं विष्णुसद्गुरो

ナーラダは言った。「おおヴィデー（梵天）よ、賢明にして大いなる知慧を備え、語り手の中で最勝なるお方よ、告げてください。あの後、ヴィシュヌという真の善き師の導きのもと、この聖なる物語にはさらに何が起こったのですか。」

Verse 2

अद्भुतेयं कथा प्रोक्ता मेना पूर्वगतिः शुभा । विवाहश्च श्रुतस्सम्यक्परमं चरितं वद

この驚異の物語はすでに語られ、メーナーの昔の吉祥なる歩みも明らかとなりました。婚礼のことも正しく聞き及んでおります。いま、至上の聖なる物語を余すところなくお説きください。

Verse 3

इति श्रीशिवमहापुराणे दितीयायां रुद्रसंहितायां तृतीये पार्वतीखंडे देवस्तुतिर्नाम तृतीयोऽध्यायः

かくして『シュリー・シヴァ・マハープラーナ』第二巻「ルドラ・サンヒター」の第三部「パールヴァティー・カーンダ」において、「デーヴァストゥティ（諸天の讃歌）」と題する第三章はここに終わる。

Verse 4

तपस्सुदुस्सहं कृत्वा कथं प्राप पतिं हरम् । एतत्सर्वं समाचक्ष्व विस्तराच्छांकरं यशः

かくも耐え難き苦行を成し遂げて、いかにして彼女はハラ（シヴァ）を夫として得たのか。これら一切を詳らかに語り、さらにシャンカラに結びつくシヴァ派の栄光（ヤシャス）をも説き示せ。

Verse 5

ब्रह्मोवाच । मुने त्वं शृणु सुप्रीत्या शांकरं सुयशः शुभम् । यच्छ्रुत्वा ब्रह्महा शुद्ध्येत्सर्वान्कामानवाप्नुयात्

ブラフマーは言った。「聖仙よ、喜びの信愛をもって、シャンカラの吉祥にして清浄なる誉れを聴け。これを聞く者は、たとえバラモン殺しであっても浄められ、あらゆる望みを成就する。」

Verse 6

यदा मेनाविवाहन्तु कृत्वागच्छद्गिरिर्गृहम् । तदा समुत्सवो जातस्त्रिषु लोकेषु नारद

ナーラダよ、ギリラージャ（ヒマーラヤ）がメナーの婚礼を厳かに執り行い、己が住まいへ帰りし時、三界にわたり大いなる祝祭の歓喜が起こった。

Verse 7

हिमाचलोऽपि सुप्रीतश्चकार परमोत्सवम् । भूसुरान्बंधुवर्गांश्च परानानर्च सद्धिया

ヒマーチャラもまた大いに歓喜し、最上の祝宴を催した。清らかで分別ある心をもって、バラモンたち、親族一同、そして他の尊き客人をしかるべく敬い供養した。

Verse 8

सर्वे द्विजाश्च सन्तुष्टा दत्त्वाशीर्वचनं वरम् । ययुस्तस्मै स्वस्वधाम बंधुवर्गास्तथापरे

すべての「二度生まれ」（バラモン）たちは満ち足りた。彼に最上の祝福の言葉を授けてのち、各々自らの住まいへと去り、他の親族の一団もまたそれぞれの家へ帰っていった。

Verse 9

हिमाचलोऽपि सुप्रीतो मेनया सुखदे गृहे । रेमेऽन्यत्र च सुस्थाने नन्दनादिवनेष्वपि

ヒマーチャラもまた大いに満ち足り、メーナーとともに福楽を授ける家に住して歓びを享受した。さらに折に触れては、ナンダナの林などの吉祥なる天界の園林においても、安らかに満ち足りた生を送った。

Verse 10

तस्मिन्नवसरे देवा मुने विष्ण्वादयोऽखिलाः । मुनयश्च महात्मानः प्रजग्मुर्भूधरान्तिके

おお牟尼よ、そのまさに時に、ヴィシュヌをはじめとする一切の神々と、大いなる魂をもつ聖仙たちは出立し、山の近くへと到来した。

Verse 11

दृष्ट्वा तानागतान्देवान्प्रणनाम मुदा गिरिः । संमानं कृतवान्भक्त्या प्रशंसन्स्व विधिं महान्

到来した神々を見て、偉大なる山の主（ヒマーラヤ）は歓喜して礼拝した。信愛をもって相応のもてなしと敬意を捧げ、客を迎え敬って仕えるという自らの定められた法（ダルマ）の偉大さを讃えた。

Verse 12

साञ्जलिर्नतशीर्षो हि स तुष्टाव सुभक्तितः । रोमोद्गमो महानासीद्गिरेः प्रेमाश्रवोऽपतन्

合掌し頭を垂れて、彼は清らかな信愛をもって（シヴァを）讃嘆した。すると山（ヒマーラヤ）には大いなる法悦の戦慄が起こり、身の毛がよだち、愛より生まれた涙が流れ落ちた。

Verse 13

ततः प्रणम्य सुप्रीतो हिमशैलः प्रसन्नधीः । उवाच प्रणतो भूत्वा मुने विष्ण्वादिकान्सुरान्

それからヒマ雪山の主ヒムシャイラは、心喜び悟り澄みわたり、礼拝して身を低くした。ひれ伏してのち、牟尼よ、ヴィシュヌを先頭とする神々に向かって語り始めた。

Verse 14

हिमाचल उवाच । अद्य मे सफलं जन्म सफलं सुमहत्तपः । अद्य मे सफलं ज्ञानमद्य मे सफलाः क्रियाः

ヒマーチャラは言った。「今日、我が生は実りを得た。偉大なる苦行もまた実りを得た。今日、我が智は果を結び、今日、我が聖なる行いはことごとく成就した。」

Verse 15

धन्योऽहमद्य संजातो धन्या मे सकला क्षितिः । धन्यं कुलं तथा दारास्सर्वं धन्यं न संशयः

「我は今日、まことに福に満ちた。今日、真の成就に至ったのだ。我が全土も福に満ち、我が家系も福に満ち、我が妻たちもまた福に満ちる。疑いなく、すべてが福に満ちている。」

Verse 16

यतः समागता यूयं मिलित्वा सर्व एकदा । मां निदेशयत प्रीत्योचितं मत्त्वा स्वसेवकम्

皆が一度にここへ集い給うたゆえ、どうか我を汝らの侍者と思し召し、愛と信愛をもって為すべき相応のことをお教えください。

Verse 17

ब्रह्मोवाच । इति श्रुत्वा महीध्रस्य वचनं ते सुरास्तदा । ऊचुर्हर्यादयः प्रीताः सिद्धिं मत्वा स्वकार्यतः

ブラフマーは言った。かくして山（ヒマーラヤ）の言葉を聞くや、その時、ヴィシュヌら諸神は歓喜して語り、自らの目的が成就したと心得た。

Verse 18

देवा ऊचुः । हिमाचल महाप्राज्ञ शृण्व स्मद्वचनं हितम् । यदर्थमागतास्सर्वे तद्ब्रूमः प्रीतितो वयम्

デーヴァたちは言った。「おおヒマーチャラ、偉大なる智者よ、我らの益ある言葉を聞け。我らが皆ここに来た目的を、喜びと善意をもって語ろう。」

Verse 19

या पुरा जगदम्बोमा दक्षकन्याऽभवद्गिरे । रुद्रपत्नी हि सा भूत्वा चिक्रीडे सुचिरं भुवि

彼女こそ原初の जगदम्बा（世界の母）ウマー。おお山よ、かつてはダクシャの娘として生まれ、ルドラの妃となってからは、地上に久しく住み、聖なる戯れ（リーラー）をなした。

Verse 20

पितृतोऽनादरं प्राप्य संस्मृत्य स्वपणं सती । जगाम स्वपदं त्यक्त्वा तच्छरीरं तदाम्बिका

父より侮りを受けたサティーは、自らの誓願と生来の神聖なる決意を想起し、その身を捨てて己が至上の境地へと赴いた。かくしてアンビカーはその身体を後に残した。

Verse 21

सा कथा विदिता लोके तवापि हिमभूधर । एवं सति महालाभो भवेद्देवगणस्य हि

「その物語は世に広く知られている—汝もまた、ヒマブーダラ（ヒマラヤ）よ。かくなる以上、これは神々の群れにとってまことに大いなる利得となろう。」

Verse 22

सर्वस्य भवतश्चापि स्युस्सर्वे ते वशास्सुराः

そなたは万有の主であるゆえ、かの神々はことごとくそなたの御支配のもとにとどまるであろう。

Verse 23

ब्रह्मोवाच । इत्याकर्ण्य वचस्तेषां हर्यादीनां गिरीश्वरः । तथास्त्विति प्रसन्नात्मा प्रोवाच न च सादरम्

ブラフマーは言った。ハリ（ヴィシュヌ）らの言葉を聞くと、ギリーシュヴァラ（シヴァ）は心喜び、「然り、そうあれ」と答えたが、ことさらに儀礼めいた様子は示さなかった。

Verse 24

अथ ते च समादिश्य तद्विधिम्परमादरात् । स्वयं जग्मुश्च शरणमुमायाश्शंकर स्त्रियः

そして、至上の敬意をもって正しい作法を彼女らに授け終えると、シャンカラの妻たちは自らウマーの御足に帰依しに赴いた。

Verse 25

सुस्थले मनसा स्थित्वा सस्मरुर्जगदम्बिकाम् । प्रणम्य बहुशस्तत्र तुष्टुवुः श्रद्धया सुराः

吉祥なるその地に心を安住させ、神々は जगदम्बिका（ジャガダンビカー）—宇宙の母—を念じた。そこで幾度も礼拝し、揺るがぬ信と帰依をもって讃嘆した。

Verse 26

देवा ऊचुः । देव्युमे जगतामम्ब शिवलोकनिवासिनी । सदाशिवप्रिये दुर्गे त्वां नमामो महेश्वरि

देवたちは言った。「おお女神ウマー、諸世界の母、シヴァの界に住まう御方。おおドゥルガー、サダーシヴァの愛しき御方。おおマヘーシュヴァリー、われらは汝に礼拝し奉る。」

Verse 27

श्रीशक्तिं पावनां शान्तां पुष्टिम्परमपावनीम् । वयन्नामामहे भक्त्या महदव्यक्तरूपिणीम्

帰依をもって、われらは श्री-शक्ति（シュリー・シャクティ）に礼拝する。清めにして寂静なる力、養いと繁栄を授ける至上の浄化者。大原理マハットとして、また未顕アヴィヤクタとして、その御姿に安住する御方。

Verse 28

शिवां शिवकरां शुद्धां स्थूलां सूक्ष्मां परायणाम् । अन्तर्विद्यासुविद्याभ्यां सुप्रीतां त्वां नमामहे

われらは汝に礼拝する、ああシヴァー（Śivā）よ—シヴァの吉祥を授け、完全に清浄なる御方。粗なるものと微なるものの双方にして、至上の帰依処。内なる智と解脱へ導く真の智慧を喜び給う汝に、恭しく敬礼を捧げる。

Verse 29

त्वं श्रद्धा त्वं धृतिस्त्वं श्रीस्त्वमेव सर्वगोचरा । त्वन्दीधितिस्सूर्य्यगता स्वप्रपञ्चप्रकाशिनी

汝は信（シュラッダー）にして、汝は堅忍（ドゥリティ）にして、汝は吉祥なる繁栄（シュリー）なり。まことに汝のみが、すべての者に近づき得る。汝は太陽の光輝、汝みずから顕現した宇宙を照らす光明である。

Verse 30

या च ब्रह्माण्डसंस्थाने जगज्जीवेषु या जगत् । आप्याययति ब्रह्मादितृणान्तं तां नमामहे

我らは礼拝する。梵卵（ブラフマーンダ）の秩序に住し、あらゆる生命とこの世界そのものに遍在し、万物を養い支える御方に—梵天（ブラフマー）より一茎の草に至るまで。

Verse 31

त्वं वार्ता सर्वजगतां त्वं त्रयी धर्मरूपिणी

汝は万界を支える秩序にして導きの言葉（ヴァールター）。汝は法（ダルマ）として身を現した三ヴェーダ（トライー）そのものである。

Verse 32

निद्रा त्वं सर्वभूतेषु क्षुधा तृप्तिस्त्वमेव हि । तृष्णा कान्तिश्छविस्तुष्टिस्सर्वानन्दकरी सदा

汝は一切の生類における眠り、汝こそ飢えであり、また満ち足りでもある。汝は渇き、光輝、艶、そして満足—常に万有に歓喜（アーナンダ）を授ける御方。

Verse 33

त्वं लक्ष्मीः पुण्यकर्तॄणां त्वं ज्येष्ठा पापिनां सदा । त्वं शान्तिः सर्वजगतां त्वं धात्री प्राणपोषिणी

汝はラクシュミー—功徳をなす者に授けられる吉祥の福徳。しかも汝は常にジェーシュター—罪ある者に随う不吉の分。汝は一切世界の安寧、汝はダー トリー、支え育む母として、万有のプラーナ（生命の息）を養う御方。

Verse 34

त्वन्तस्वरूपा भूतानां पञ्चानामपि सारकृत् । त्वं हि नीतिभृतां नीतिर्व्यवसायस्वरूपिणी

おお女神よ、汝は五大の内に宿る精髄にして、その真の精華を顕す者。まことに正しき行いを守る者の中で、汝は導きの規範そのものであり、堅固なる精進の姿である。

Verse 35

गीतिस्त्वं सामवेदस्य ग्रन्थिस्त्वं यजुषां हुतिः । ऋग्वेदस्य तथा मात्राथर्वणस्य परा गतिः

汝はサーマ・ヴェーダの聖なる詠歌、汝はヤジュル・ヴェーダの整然たる編纂と供献（フティ）である。汝はリグ・ヴェーダの韻律と精髄、そしてアタルヴァ・ヴェーダにおいては至上の帰趣—最高の依処にして究竟の成就である。

Verse 36

समस्तगीर्वाणगणस्य शक्तिस्तमोमयी धातृगुणैकदृश्या । रजः प्रपंचात्तु भवैकरूपा या न श्रुता भव्यकरी स्तुतेह

汝は諸天の群れすべての力、汝はタマスの性にして、ただ一つの保持の徳として知られる。さらにラジャスの顕現する広がりより、汝はバヴァ（シヴァ）のただ一つの愛しき姿として現れる。吉祥にして福をもたらすこの汝の讃歌—稀にしか聞かれぬもの—がここに唱えられた。

Verse 37

संसारसागरकरालभवाङ्गदुःखनिस्तारकारितरणिश्च निवीतहीना । अष्टाङ्गयोगपरिपालनकेलिदक्षां विन्ध्यागवासनिरतां प्रणमाम तां वै

まことに我らはその女神—パールヴァティー—に礼拝する。彼女は救済の太陽として、衆生を恐るべき輪廻の海と有身の苦より渡らせる。聖紐を帯びず、八支ヨーガの規律を戯れのごとく守り保つことに最も巧みで、ヴィンディヤ山に心を定めて住まう御方である。

Verse 38

नासाक्षि वक्त्रभुजवक्षसि मानसे च धृत्या सुखानि वितनोषि सदैव जन्तोः । निद्रेति याति सुभगा जगती भवा नः सा नः प्रसीदंतु भवस्थितिपालनाय

おお吉祥なる女神よ、汝は常に衆生に安楽を広げ給う。鼻・眼・顔・腕・胸・心、そして忍耐の堅固さを通して。汝によって幸いなる世界は眠りへと入る。願わくは、汝自身の顕現たる「眠り」の力が、世の護持と維持のために我らに慈悲を垂れ給え。

Verse 39

ब्रह्मोवाच । इति स्तुत्वा महेशानीं जगदम्बामुमां सतीम् । सुप्रेयमनसः सर्वे तस्थुस्ते दर्शनेप्सवः

ブラフマーは言った。「このようにしてマヘーシャーニー――宇宙の真実にして吉祥なる母、ウマー、サティー――を讃え終えると、彼らは皆、深い歓喜に満たされ、彼女の神聖なるダルシャナを希い求めて、その場に立ち尽くした。」

Verse 70

गायत्री त्वं वेदमाता त्वं सावित्री सरस्वती

汝はガーヤトリー、汝はヴェーダの母。汝はサーヴィトリー、汝はサラスヴァティー――聖なる言葉と智の力そのもの。