रावणस्य तपः-शिवानुग्रहः — Rāvaṇa’s Austerity and Śiva’s Bestowal of Grace

Verse 1

सूत उवाच । रावणः राक्षसश्रेष्ठो मानी मानपरायणः । आरराध हरं भक्त्या कैलासे पर्वतोत्तमे

スータは言った。羅刹の中の最勝者ラーヴァナは、驕り高く名誉に執する者であったが、山々の最上たるカイラーサにおいて、帰依をもってハラ（主シヴァ）を礼拝した。

Verse 2

आराधितः कियत्कालं न प्रसन्नो हरो यदा । तदा चान्यत्तपश्चक्रे प्रासादार्थे शिवस्य सः

しばらく礼拝してもなおハラ（主シヴァ）が歓喜されなかったとき、彼はさらに別の苦行を行った。シヴァのためにプラーサーダ（殿堂の聖所）を建立せんがためである。

Verse 3

नतश्चायं हिमवतस्सिद्धिस्थानस्य वै गिरेः । पौलस्त्यो रावणश्श्रीमान्दक्षिणे वृक्षखंडके

礼拝して頭を垂れたのち、プラスタヤの末裔たる栄光のラーヴァナは、成就（シッディ）の霊地として名高いヒマवत山の南の樹林の一画に立った。

Verse 4

भूमौ गर्तं वर कृत्वा तत्राग्निं स्थाप्य स द्विजाः । तत्सन्निधौ शिवं स्थाप्य हवनं स चकार ह

地に吉祥なる火壇の穴を掘り、そこに聖なる火を安置して、かの二度生まれの祭司は整えた。ついでその火の御前に主シヴァを奉安し、作法のままにホーマ（供火の供養）を修した。

Verse 5

ग्रीष्मे पंचाग्निमध्यस्थो वर्षासु स्थंडिलेशयः । शीते जलांतरस्थो हि त्रिधा चक्रे तपश्च सः

夏には五つの火の中に立って苦行を行い、雨季には裸の地面の上に横たわり、冬には水の中に留まった。このように三つの方法で、彼は厳しい苦行（タパス）を行った。

Verse 6

एकैकं च शिरश्छिन्नं विधिना शिवपूजने । एवं सत्क्रमतस्तेन च्छिन्नानि नव वै यदा

規定の儀式に従ってシヴァを礼拝する過程で、彼は一度に一つの首を切り落とした。このように、適切かつ秩序ある方法で進め、彼によって九つの首が実際に切り落とされたとき……

Verse 7

ततश्शिरांसि छित्त्वा च पूजनं शंकरस्य वै । प्रारब्धं दैत्यपतिना रावणेन महात्मना

その後、自らの首を切り落とした偉大なるラーヴァナ（ダイティヤたちの主）は、誠にシャンカラ（主シヴァ）の礼拝を始めた。

Verse 9

एकस्मिन्नवशिष्टे तु प्रसन्नश्शंकरस्तदा । आविर्बभूव तत्रैव संतुष्टो भक्तवत्सलः

ただ一人だけが残ったとき、その時、歓喜したシャンカラはまさにその場に顕現し、満ち足りて、常に帰依者を慈しむ御方であった。

Verse 10

शिरांसि पूर्ववत्कृत्वा नीरुजानि तथा प्रभुः । मनोरथं ददौ तस्मादतुलं बलमुत्तमम्

その後、主は彼らの頭を以前のとおりに戻し、痛みなきものとされた。さらにその帰依者に、望みのままの恩寵—比類なき最上の力—を授けられた。

Verse 11

प्रसादं तस्य संप्राप्य रावणस्स च राक्षसः । प्रत्युवाच शिवं शम्भुं नतस्कंधः कृतांजलिः

その御恩寵を得て、羅刹の長ラーヴァナは肩を低くして謙り、合掌して、吉祥なるシヴァ、シャンブフに答えた。

Verse 12

रावण उवाच । प्रसन्नो भव देवेश लंकां च त्वां नयाम्यहम् । सफलं कुरु मे कामं त्वामहं शरणं गतः

ラーヴァナは言った。「神々の主よ、どうか御慈悲を。私はあなたをランカーへお連れします。わが願いを成就させてください。私はあなたに帰依して参りました。」

Verse 13

सूत उवाच । इत्युक्तश्च तदा तेन शंभुर्वै रावणेन सः । प्रत्युवाच विचेतस्कः संकटं परमं गतः

スータは語った。そのときラーヴァナにそのように告げられ、主シャンブフは一瞬心が揺らぎ、きわめて重大な難局に臨んで、答えの言葉を発した。

Verse 14

शिव उवाच । श्रूयतां राक्षसश्रेष्ठ वचो मे सारवत्तया । नीयतां स्वगृहे मे हि सद्भक्त्या लिंगमुत्तमम्

シヴァは言った。「聞け、羅刹の中の最勝者よ。要義に満ちた我が言葉を。至上のリンガを汝の家へ運び、真実のバクティをもって礼拝せよ。」

Verse 15

भूमौ लिंगं यदा त्वं च स्थापयिष्यसि तत्र वै । स्थास्यत्यत्र न संदेहो यथेच्छसि तथा कुरु

「おまえが大地の上、その場所にリンガを安置するならば、疑いなくそれはここに留まる。望むとおりに行うがよい。」

Verse 16

सूत उवाच । इत्युक्तश्शंभुना तेन रावणो राक्षसेश्वरः । तथेति तत्समादाय जगाम भवनं निजम्

スータは語った。かくしてシャンブ（シヴァ）に諭されたラーヴァナ、羅刹の王は「そのとおりに」と答えた。その言葉を胸に受け、彼は立ち去って自らの住まいへ向かった。

Verse 17

आसीन्मूत्रोत्सर्गकामो मार्गे हि शिवमायया । तत्स्तंभितुं न शक्तोभूत्पौलस्त्यो रावणः प्रभुः

シヴァご自身のマーヤーにより、その道すがら、プラスタヤの系統の威あるラーヴァナは尿意に襲われ、しかしそれを抑えることができなかった。

Verse 18

दृष्ट्वैकं तत्र वै गोपं प्रार्थ्य लिंगं ददौ च तत् । मुहूर्तके ह्यतिक्रांते गोपोभूद्विकलस्तदा

そこに一人の牛飼いを見て、彼に頼み、そのシヴァ・リンガを託した。だが一ムフールタが過ぎると、牛飼いは苦しみ、心身が揺らいだ。

Verse 19

भूमौ संस्थापयामास तद्भारेणातिपीडितः । तत्रैव तत्स्थितं लिंगं वजसारसमुद्भवम् । सर्वकामप्रदं चैव दर्शनात्पापहारकम्

その重みに耐えかねて、彼はそれを大地に据えた。するとその場にリンガは確立し—金剛の精髄より生じ—正しき願いをことごとく成就させ、ただ拝見するだけで罪を滅する。

Verse 20

वैद्यनाथेश्वरं नाम्ना तल्लिंगमभवन्मुने । प्रसिद्धं त्रिषु लोकेषु भुक्तिमुक्तिप्रदं सताम्

おお牟尼よ、そのリンガは「ヴァイディヤナーテーシュヴァラ」と名づけられた。三界に名高く、正しき信者に世の福楽と解脱とを授ける。

Verse 21

ज्योतिर्लिंगमिदं श्रेष्ठं दर्शनात्पूजनादपि । सर्वपापहरं दिव्यं भुक्तिवर्द्धनमुत्तमम्

このジョーティルリンガは最勝である。ただ拝見するだけでも—さらに供養し礼拝することによっても—一切の罪を除く神聖なる力となり、世の福楽と吉祥の繁栄を増し与える最上の施主となる。

Verse 22

तस्मिंलिंगे स्थिते तत्र सर्वलोकहिताय वै । रावणः स्वगृहं गत्वा वरं प्राप्य महोत्तमम् । प्रियायै सर्वमाचख्यौ सुखेनाति महासुरः

そのリンガが万界の利益のためにそこに安置されると、ラーヴァナは最上の恩寵を得て自らの住処へ帰った。大いなる力をもつそのアスラは、安らかな喜びのうちに、愛しき者へ一切を語り聞かせた。

Verse 23

तच्छ्रुत्वा सकला देवाश्शक्राद्या मुनयस्तथा । परस्परं समामन्त्र्य शिवासक्तधियोऽमलाः

それを聞いて、シャクラ（インドラ）をはじめとする諸天と、諸牟尼たちもまた、シヴァへの信愛によって心が清らかとなり、互いに相談し合って共に評議した。

Verse 24

तस्मिन्काले सुरास्सर्वे हरिब्रह्मादयो मुने । आजग्मुस्तत्र सुप्रीत्या पूजां चक्रुर्विशेषतः

おお聖仙よ、その時、ハリ（ヴィシュヌ）とブラフマーをはじめとするすべての神々が大いなる歓喜をもってそこに来集し、殊勝の作法によりシヴァへの礼拝供養を行った。

Verse 25

प्रत्यक्षं तं तदा दृष्ट्वा प्रतिष्ठाप्य च ते सुराः । वैद्यनाथेति संप्रोच्य नत्वा नुत्वा दिवं ययुः

そのとき、神々は御前に顕現した御方を目の当たりにし、しかるべき作法によりその地に安置した。「この御方こそヴァイディヤナータである」と宣し、礼拝して讃嘆し、のちに天界へ帰っていった。

Verse 26

ऋषय ऊचुः । तस्मिंल्लिंगे स्थिते तत्र रावणे च गृहं गते । किं कि चरित्रमभूत्तात ततस्तद्वद विस्तरात्

聖仙たちは言った。「愛しき者よ、そのリンガがそこに安置されたまま留まり、ラーヴァナが自らの住まいへ帰った後、いかなる出来事が起こったのか。どうかその次第を詳しく語ってください。」

Verse 27

सूत उवाच । रावणोपि गृहं गत्वा वरं प्राप्य महोत्तमम् । प्रियायै सर्वमाचख्यौ मुमोदाति महासुरः

スータは語った。ラーヴァナもまた、至上にすぐれたその恩寵を得て自らの住まいへ帰り、愛しき者にすべてを語り明かした。かの大いなるアスラは、ひときわ歓喜した。

Verse 28

इति श्रीशिवमहापुराणे चतुर्थ्यां कोटिरुद्रसंहितायां वैद्यनाथेश्वरज्योतिर्लिंगमाहात्म्यवर्णनं नामाष्टाविंशोऽध्यायः

かくして『シュリー・シヴァ・マハープラーナ』第四部「コーティルドラ・サンヒター」において、「ヴァイディヤナーテーシュヴァラ・ジョーティルリンガのマーハートミャ（偉大なる功徳）の叙述」と題する第二十八章はここに終わる。

Verse 29

देवादय ऊचुः । रावणोयं दुरात्मा हि देवद्रोही खलः कुधीः । शिवाद्वरं च संप्राप्य दुःखं दास्यति नोऽपि सः

神々らは言った。「このラーヴァナはまことに邪悪で、デーヴァたちに仇なす卑劣な者、心も知もねじれている。主シヴァより恩寵を得た以上、彼は必ずや我らにも苦しみを与えるであろう。」

Verse 30

किं कुर्मः क्व च गच्छामः किं भविष्यति वा पुनः । दुष्टश्च दक्षतां प्राप्तः किंकिं नो साधयिष्यति

「我らは何をなすべきか、どこへ赴くべきか。これから何が起こるのか。あの邪悪なダクシャは力を得た—いったい何を我らに仕掛けてくるのか。」

Verse 31

इति दुःखं समापन्नाश्शक्राद्या मुनयस्सुराः । नारदं च समाहूय पप्रच्छुर्विकलास्तदा

かくして、インドラをはじめ神々と聖仙たちは悲嘆に沈んだ。動揺のうちにナーラダを招き、その時ただちに問いただした。

Verse 32

देवा ऊचुः । सर्वं कार्य्यं समर्थोसि कर्तुं त्वं मुनिसत्तम । उपायं कुरु देवर्षे देवानां दुःखनाशने

デーヴァたちは言った。「おお、最上の聖仙よ、あなたはあらゆる事業を成し遂げる力をお持ちです。ゆえに、神なるリシよ、デーヴァたちの憂いを滅する方策をお立てください。」

Verse 33

रावणोयं महादुष्टः किंकि नैव करिष्यति । क्व यास्यामो वयं चात्र दुष्टेनापीडिता वयम्

「このラーヴァナは極めて邪悪だ――どんな悪事をしないというのか。ここから我らはどこへ行けばよいのか。あの悪漢に苦しめられている。」

Verse 34

नारद उवाच । दुःखं त्यजत भो देवा युक्तिं कृत्वा च याम्यहम् । देवकार्यं करिष्यामि कृपया शंकरस्य वै

ナーラダは言った。「おおデーヴァたちよ、悲しみを捨てよ。ふさわしい策を案じたゆえ、私は赴く。まことにシャンカラ（シヴァ）の恩寵により、神々の務めを成し遂げよう。」

Verse 35

सूत उवाच । इत्युक्त्वा स तु देवर्षिरगमद्रावणालयम् । सत्कारं समनुप्राप्य प्रीत्योवाचाखिलं च तत्

スータは語った。そう言い終えると、その天の聖仙はラーヴァナの住まいへ赴いた。そこで相応の歓待と敬礼を受け、喜びをもって語られた事のすべてを彼に伝えた。

Verse 36

नारद उवाच । राक्षसोत्तम धन्यस्त्वं शैववर्य्यस्तपोमनाः । त्वां दृष्ट्वा च मनो मेद्य प्रसन्नमति रावण

ナーラダは言った。「羅刹の中の最勝者よ、汝は幸いなる者—シヴァの信奉者のうち最も優れ、苦行（タパス）に心を向ける者である。今日汝を見て、我が心は歓喜し、静まった。おおラーヴァナよ。」

Verse 37

स्ववृत्तं ब्रूह्यशेषेण शिवाराधनसंभवम् । इति पृष्टस्तदा तेन रावणो वाक्यमब्रवीत्

「シヴァへの礼拝より生じた汝自身の事跡を、余すところなく語れ」と彼に問われると、そのときラーヴァナは答えて語り始めた。

Verse 38

रावण उवाच । गत्वा मया तु कैलासे तपोर्थं च महामुने । तत्रैव बहुकालं वै तपस्तप्तं सुदारुणम्

ラーヴァナは言った。「おお大聖者よ、私は苦行（タパス）のためにカイラーサへ赴いた。そこでまさに、非常に長きにわたり、きわめて苛烈なタパスを修した。」

Verse 39

यदा न शंकरस्तुष्टस्ततश्च परिवर्तितम् । आगत्य वृक्षखंडे वै पुनस्तप्तं मया मुने

「シャンカラ（Śaṅkara）がまだ満足されなかったとき、私はそれに応じて行いを改めた。しかるのち、聖仙よ、木片のところへ再び戻り、そこで苦行を再開した。」

Verse 40

ग्रीष्मे पंचाग्निमध्ये तु वर्षासु स्थंडिलेशयः । शीते जलांतरस्थो हि कृतं चैव त्रिधा तपः

夏には五火の中にとどまり、雨季には裸地に横たわり、冬には水中に身を沈める――かくして三種の苦行が実に行われる。

Verse 41

एवं मया कृतं तत्र तपोत्युग्रं मुनीश्वर । तथापि शंकरो मह्यं न प्रसन्नोऽभवन्मनाक्

このように、聖仙の主よ、私はそこで極めて苛烈な苦行を行った。されどシャンカラは、私に対してわずかたりとも歓喜されなかった。

Verse 42

तदा मया तु क्रुद्धेन भूमौ गर्तं विधाय च । तत्राग्निं समाधाय पार्थिवं च प्रकल्प्य च

そのとき、怒りに燃えた私は地に穴を掘り、そこに聖なる火を据えて点じ、法にかなって土製のパールティヴァ（Pārthiva）の儀礼を整えた――触れ得るリンガの徴と厳修の礼拝によって主を招請するためである。

Verse 43

गंधैश्च चंदनैश्चैव धूपैश्च विविधैस्तदा । नैवेद्यैः पूजितश्शम्भुरारार्तिकविधानतः

ついでシャンブ（Śambhu）は、香料と白檀の塗香、種々の薫香、さらにナイヴェーディヤ（食供）をもって、定められたアーラールティカ（ārārtika）の作法により礼拝された。

Verse 44

प्रणिपातैः स्तवैः पुण्यैस्तोषितश्शंकरो मया । गीतैर्नृत्यैश्च वाद्यैश्च मुखांगुलिसमर्पणैः

我は礼拝の五体投地と清らかな讃歌によってシャンカラを歓ばせ、さらに歌と舞と器楽の調べ、そして自らの口と指による親身の供物奉仕によってもお喜ばせした。

Verse 45

एतैश्च विविधैश्चान्यैरुपायैर्भूरिभिर्मुने । शास्त्रोक्तेन विधानेन पूजितो भगवान् हरः

おお聖仙よ、これらの方法と、なお多くの種々の手段によって、聖典（シャーストラ）の説く作法に従い、福徳なる主ハラは正しく供養された。

Verse 46

न तुष्टः सन्मुखो जातो यदा च भगवान्हरः । तदाहं दुःखितोभूवं तपसोऽप्राप्य सत्फलम्

福徳なる主ハラが満足されず、また慈しみの御顔を我に向けられなかったとき、我は悲嘆に沈んだ。苦行（タパス）の真の果を得ていなかったからである。

Verse 47

धिक् शरीरं बलं चैव धिक् तपः करणं मम । इत्युक्त्वा तु मया तत्र स्थापितेग्नौ हुतं बहु

「この身も力も、まことに恥ずべきかな。わが苦行の手立てさえも恥ずべきかな！」そう言い終えると、我はその場に火を起こし、すでに据えられた祭火へ多くの供物（ホーマ）を投じて捧げた。

Verse 48

पुनश्चेति विचार्यैव त्वक्षाम्यग्नौ निजां तनुम् । संछिन्नानि शिरांस्येव तस्मिन् प्रज्वलिते शुचौ

「そのようになれ」と再び考え、彼女は決心した。「私は自分の体を火の中に投じよう」。その燃え盛る清められた炎の中で、切り離された首は、あたかも切り落とされたかのようにそこに横たわっていた。

Verse 49

सुच्छित्वैकैकशस्तानि कृत्वा शुद्धानि सर्वशः । शंकरायार्पितान्येव नवसंख्यानि वै मया

それらを一つ一つ慎重に選び、あらゆる方法で清めたのち、私はそれをシャンカラに捧げた。数はまさしく九つであった。

Verse 50

यावच्च दशमं छेत्तुं प्रारब्धमृषिसत्तम । तावदाविरभूत्तत्र ज्योतीरूपो हरस्स्वयम्

そして第十のものを断ち切ろうとしたその瞬間、ああ最勝の聖仙よ、まさにその時、ハラ（シヴァ）ご自身が自らの御意のままに、燦然たる光明の姿となってそこに顕現された。

Verse 51

मामेति व्याहरत् प्रीत्या द्रुतं वै भक्तवत्सलः । प्रसन्नश्च वरं ब्रूहि ददामि मनसेप्सितम्

भक्तに常に慈愛深き主は、喜びをもってすみやかに「我がもの！」と愛おしく告げられた。さらに御心和らぎ、「願いの恩寵を申せ。汝の心の望むままに授けよう」と仰せになった。

Verse 52

इत्युक्ते च तदा तेन मया दृष्टो महेश्वरः । प्राणतस्संस्तुतश्चैव करौ बद्ध्वा सुभक्तितः

そのように告げられたとき、まさにその瞬間、私はマヘーシュヴァラを拝した。深き信愛をもってひれ伏し、命の息そのものにて讃え、合掌して恭しく礼拝を捧げた。

Verse 53

तदा वृतं मयैतच्च देहि मे ह्यतुलं बलम् । यदि प्रसन्नो देवेश दुर्ल्लभं किं भवेन्मम

そのとき私は願った。「これこそ我が選ぶ恩寵。比類なき力を我に授け給え。もし真に御満悦ならば、ああ देवたちの主よ、我にとって得難きものが何であろうか。」

Verse 54

शिवेन परितुष्टेन सर्वं दत्तं कृपालुना । मह्यं मनोभिलषितं गिरा प्रोच्य तथास्त्विति

慈悲深いシヴァ神が十分に満足されたとき、彼はすべてを授けられた。彼は私の心が望むことを声に出して言われた、「そのようになれ」と。

Verse 55

अमोघया सुदृष्ट्या वै वैद्यवद्योजितानि मे । शिरांसि संधयित्वा तु दृष्टानि परमात्मना

まさに、彼の不変で吉祥な眼差しによって、私の切り離された頭は再び繋がれた。医師がするように巧みに組み合わされ、至高の自己（シヴァ）の幻視と恩寵によって私は回復した。

Verse 56

एवंकृते तदा तत्र शरीरं पूर्ववन्मम । जातं तस्य प्रसादाच्च सर्वं प्राप्तं फलं मया

これが行われたとき、その場ですぐに私の体は以前のようになった。彼の恩寵により、私は約束されたすべての果報を完全に得た。

Verse 57

तदा च प्रार्थितो मे संस्थितोसौ वृषभध्वजः । वैद्यनाथेश्वरो नाम्ना प्रसिद्धोभूज्जगत्त्रये

そして、私に祈られて、雄牛の旗印を持つその主シヴァはそこに留まられた。そして「ヴァイディヤナートゥエーシュヴァラ」の名で、三界にその名を轟かせた。

Verse 58

दर्शनात्पूजनाज्ज्योतिर्लिंगरूपो महेश्वरः । भुक्तिमुक्तिप्रदो लोके सर्वेषां हितकारकः

ただ拝観し供養するだけで、光明のリンガ（ジョーティルリンガ）として顕現するマハーデーヴァは、この世においてブクティ（世俗の享受）とムクティ（解脱）の双方を授け、あらゆる衆生の利益者となる。

Verse 59

ज्योतिर्लिंगमहं तद्वै पूजयित्वा विशेषतः । प्रणिपत्यागतश्चात्र विजेतुं भुवनत्रयम्

「かのジョーティルリンガを格別の献身をもって崇拝し、礼拝を終えて、三界を征服するためにここに来たのだ。」

Verse 60

सूत उवाच । तदीयं तद्वचः श्रुत्वा देवर्षिर्जातसंभ्रमः । विहस्य च मनस्येव रावणं नारदोऽब्रवीत्

スータは言った。彼のその言葉を聞いて、神聖な聖仙ナーラダは一瞬驚きに打たれたが、心の中で微笑み、ラーヴァナに語りかけた。

Verse 61

नारद उवाच । श्रूयतां राक्षसश्रेष्ठ कथयामि हितं तव । त्वया तदेव कर्त्तव्यं मदुक्तं नान्यथा क्वचित्

ナーラダは言った。「聞け、羅刹の中の最勝者よ。汝に真に益あることを語ろう。わが言葉のとおりにそのまま行え。いかなる時も決して他のようにしてはならぬ。」

Verse 62

त्वयोक्तं यच्छिवेनैव हितं दत्तं ममाधुना । तत्सर्वं च त्वया सत्यं न मन्तव्यं कदाचन

「汝が語った益ある教えは、まことに今、シヴァご自身より我に授けられたものだ。ゆえにそれらすべてを真実と受けとめ、いかなる時も疑ってはならぬ。」

Verse 63

अयं वै विकृतिं प्राप्तः किं किं नैव ब्रवीति च । सत्यं नैव भवेत्तद्वै कथं ज्ञेयं प्रियोस्ति मे

「この者は確かに乱れた状態に陥ったのだろう、あれこれと口走っている。それが真実であるはずがない—では、彼が我にとって愛しき者か（あるいは真に我に帰依する者か）、どうして知り得ようか。」

Verse 64

इति गत्वा पुनः कार्य्यं कुरु त्वं ह्यहिताय वै । कैलासोद्धरणे यत्नः कर्तव्यश्च त्वया पुनः

かくして行ったのなら、再び行ってその業をなせ――まことに汝自身の害となるために。もう一度、カイラーサ山を持ち上げんと努めねばならぬ。

Verse 65

यदि चैवोद्धृतश्चायं कैलासो हि भविष्यति । तदैव सफलं सर्वं भविष्यति न संशयः

もしこの聖なるカイラーサがまことに持ち上げられ（あるいは元に復され）るなら、その瞬間にこそ万事は成就し、実りを結ぶ――疑いはない。

Verse 66

पूर्ववत्स्थापयित्वा त्वं पुनरागच्छ वै सुखम् । निश्चयं परमं गत्वा यथेच्छसि तथा कुरु

すべてを以前のとおりに据え直したなら、安らかに再び帰って来い。至上の確信に到ったのち、望むままにそのとおり行え。

Verse 67

सूत उवाच । इत्युक्तस्स हितं मेने रावणो विधिमोहित । सत्यं मत्वा मुनेर्वाक्यं कैलासमगमत्तदा

スータは言った。かく告げられると、定めの法に惑わされたラーヴァナは、それを自らの益と思いなした。聖仙の言葉を真実と信じ、彼はその時カイラーサへと出立した。

Verse 68

गत्वा तत्र समुद्धारं चक्रे तस्य गिरेस्स च । तत्रस्थं चैव तत्सर्वं विपर्यस्तं परस्परम्

そこへ赴くと、彼はその山の復興の業にも取りかかった。そこにある一切は転倒し、互いに入り乱れて、物と物とが取り違えられていた。

Verse 69

गिरीशोपि तदा दृष्ट्वा किं जातमिति सोब्रवीत् । गिरिजा च तदा शंभुं प्रत्युवाच विहस्य तम्

その時、ギリシャ（主シヴァ）は起こったことを見て、「何が起こったのか」と言った。それに対し、ギリジャー（パールヴァティー）は微笑みながらシャンブに答えた。

Verse 70

गिरिजोवाच । सच्छिश्यस्य फलं जातं सम्यग्जातं तु शिष्यतः । शान्तात्मने सुवीराय दत्तं यदतुलं बलम्

ギリジャーは言った。「真の弟子の果実が現れた。実に、弟子としての境地が完全に成熟したのだ。穏やかな魂を持つ高潔な英雄に、比類なき力が授けられたのである。」

Verse 71

सूत उवाच । गिरिजायाश्च साकूतं वचः श्रुत्वा महेश्वरः । कृतघ्नं रावणं मत्वा शशाप बलदर्पितम्

スータは言った。ギリジャーの含みのある言葉を聞いたマヘーシュヴァラは、ラーヴァナを恩知らずで力の誇りに酔いしれていると判断し、彼に呪いをかけた。

Verse 72

महादेव उवाच । रे रे रावण दुर्भक्त मा गर्वं वह दुर्मते । शीघ्रं च तव हस्तानां दर्पघ्नश्च भवेदिह

マハーデーヴァは告げた。「おい、おい、ラーヴァナよ――迷妄の不敬なる者よ、驕りを抱くな。ここ今まさに、ほどなくして汝の両手の驕慢（その暴威）は打ち砕かれよう。」

Verse 73

सूत उवाव । इति तत्र च यज्जातं नारदः श्रुतवांस्तदा । रावणोपि प्रसन्नात्माऽगात्स्वधाम यथागतम्

スータは語った。「かくして、その場で起こった一切をナーラダはその時聞き届けた。ラーヴァナもまた、心が安らぎ満ち足りて、自らの住処へと、来た時のままに帰っていった。」

Verse 74

निश्चयं परमं कृत्वा बली बलविमोहितः । जगद्वशं हि कृतवान्रावणः परदर्पहा

至上の決意を固めたその勇者は、自らの力に惑わされ、他者の驕りを砕くラーヴァナとして、まことに世界を己が支配のもとに置いた。

Verse 75

शिवाज्ञया च प्राप्तेन दिव्यास्त्रेण महौजसा । रावणस्य प्रति भटो नालं कश्चिदभूत्तदा

その時、シヴァの御命令によって得た大威力の神なる武器により、ラーヴァナに対して立ち向かえる戦士は一人もいなかった。

Verse 76

इत्येतच्च समाख्यातं वैद्यनाथेश्वरस्य च । माहात्म्यं शृण्वतां पापं नृणां भवति भस्मसात्

かくしてヴァイディヤナーテーシュヴァラの栄光は正しく語り尽くされた。これなる聖なる偉大さを聴く者には、人の罪は灰となって滅する。