Rig Veda 5.65.5: Mandala 5, Sukta 65, Mantra 5

Sukta 5.65

Rishi: Atri (Ātreya tradition; Mandala 5 is predominantly attributed to the Atris)

Devata: Mitra–Varuṇa (Ādityas; harmonizing order and vast law)

Chandas: Triṣṭubh (probable for RV 5.65; requires full hymn metrical verification)

Samhita Patha (Devanagari)

वयं मित्रस्यावसि स्याम सप्रथस्तमे । अनेहसस्त्वोतयः सत्रा वरुणशेषसः ॥

Sanskrit recitationRig Veda 5.65.5

Transliteration

vayáṃ mitrásyā́vasi syā́ma sapráthatame | anehásaḥ tvó­tayaḥ satrā́ váruṇaśeṣasaḥ ||

Translation

われらはミトラ（Mitra）の護りの恩寵に住し、最も広くひろがる助けにあずからん。疲れを知らぬ汝らの救いが、つねにわれらと共にあれ――ヴァルナ（Varuṇa）の守護において何ひとつ遺さず成し遂げる者たちよ。

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• वयम्: we
• वयम्: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• मित्रस्य: of Mitra
• मित्रस्य: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: मित्र (प्रातिपदिक)

• आवसि: in/under the protection
• आवसि: अधिकारण
• Type: Noun
• Root: अवस् (प्रातिपदिक; ‘help, protection’)

• स्याम: may (we) be
• स्याम: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु)

• सप्रथस्तमे: most widely famed / most expansive
• सप्रथस्तमे: कर्तृ-विशेषण
• Type: Adjective
• Root: स-प्रथस्-तम (प्रातिपदिक; superlative)

• अनेहसः: untroubled, unneedy
• अनेहसः: कर्तृ-विशेषण
• Type: Adjective
• Root: अन्-एहस् (प्रातिपदिक; ‘without distress/need’)

• त्वोतयः: your aids/protections
• त्वोतयः: कर्तृ (स्याम् इति सह; ‘we may be … your helps’ / ‘possessing your helps’)
• Type: Noun
• Root: त्व-ऊति (प्रातिपदिक; ‘your help/protection’)

• सत्रा: always, continually
• सत्रा: क्रियाविशेषण
• Type: Indeclinable
• Root: सत्रा (अव्यय)

• वरुणशेषसः: (those) having Varuṇa’s grace/boon
• वरुणशेषसः: कर्तृ-विशेषण (त्वोतयः/वयम् इत्यर्थे)
• Type: Noun (compound)
• Root: वरुण-शेषस् (समास-प्रातिपदिक; ‘Varuṇa’s favor/mercy, remainder/boon’)