Rig Veda 10.83.5: Mandala 10, Sukta 83, Mantra 5
Sukta 10.83
Rishi: Manyu-cycle voice (traditional attribution uncertain)
Devata: Manyu
Chandas: Triṣṭubh (probable)
Samhita Patha (Devanagari)
अभागः सन्नप परेतो अस्मि तव क्रत्वा तविषस्य प्रचेतः । तं त्वा मन्यो अक्रतुर्जिहीळाहं स्वा तनूर्बलदेयाय मेहि ॥
Transliteration
abhāgáḥ sánn ápa párēto asmi táva krátvā taviṣásya pracetaḥ | táṃ tvā manyo ákratur jihīḷāháṃ svā́ tanū́r baladéyāya méhi ||
Translation
分け前なくして、われは落ち離れた。されど汝の意志の力によってこそ、知覚する者よ、猛き者よ。ゆえに、マニュよ、われの内なる無知無策を蔑み、来たりてわれに——この身に——力を与える者とならしめたまえ。
Word by Word
अभागःportionless, luckless
अभागः:
कर्तृ (अस्मि इत्यस्य कर्ता)
TypeAdjective
Rootअ-भाग (भाग) प्रातिपदिक
सन्being
सन्:
कर्तृ-विशेषणम्
TypeParticiple
Rootअस् (धातु) → सन्त् (वर्तमान कृदन्त)
अपaway
अप:
(गत्यर्थे) क्रियाविशेषणम्
TypeIndeclinable
Rootअप (उपसर्ग/अव्यय)
परेतःgone forth, departed
परेतः:
कर्तृ-विशेषणम्
TypeParticiple
Rootपरि-इ (धातु) → परेत (भूत कृदन्त)
अस्मिI am
अस्मि:
(अस्ति-भावे) क्रिया
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
तवof you, your
तव:
सम्बन्ध (क्रत्वा/तविषस्य इत्यादिषु)
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम)
क्रत्वाby (your) resolve/strength of will
क्रत्वा:
करण
TypeNoun
Rootक्रतु (प्रातिपदिक)
तविषस्यof the mighty one
तविषस्य:
सम्बन्ध (प्रचेतः इत्यस्य)
TypeAdjective
Rootतविष (प्रातिपदिक)
प्रचेतःO foreknowing one, O wise one
प्रचेतः:
सम्बोधन
TypeNoun (epithet)
Rootप्र-चेतस् (प्रातिपदिक)
तम्him/that (one)
तम्:
कर्म (जिहीळा इत्यस्य)
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम)
त्वाyou
त्वा:
कर्म (जिहीळा इत्यस्य)
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम)
मन्योO Manyu (Wrath/Indignant Might)
मन्यो:
सम्बोधन
TypeNoun (deity-name)
Rootमन्यु (प्रातिपदिक)
अक्रतुःwithout resolve, irresolute
अक्रतुः:
कर्तृ-विशेषणम् (अहम् इत्यस्य)
TypeAdjective
Rootअ-क्रतु (क्रतु) प्रातिपदिक
जिहीळाassail/strike (down)!
जिहीळा:
क्रिया (आज्ञा)
TypeVerb
Rootहिळ्/हेल् (धातु; ‘to be angry/indignant, to assail’) → जिहीळ (आदेश/विधिलिङ्)
अहम्I
अहम्:
कर्तृ (मेहि इत्यस्य)
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
स्वाown
स्वा:
कर्तृ-विशेषणम्
TypeAdjective
Rootस्व (प्रातिपदिक)
तनूःbody, person
तनूः:
कर्तृ (मेहि इत्यस्य)
TypeNoun
Rootतनू (प्रातिपदिक)
बलदेयायfor (the sake of) giving strength
बलदेयाय:
सम्प्रदान (उद्देश्य/प्रयोजन)
TypeNoun/Adjective (purpose-dative)
Rootबल-देय (प्रातिपदिक; ‘strength-giving/strength-bestowing’)
मेहिgrant (to me)/assign
मेहि:
क्रिया (आज्ञा)
TypeVerb
Rootमा (धातु ‘to measure/mete out; to grant’—Vedic usage ‘to bestow/assign’)
Ritual Application
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Natural Symbolism
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.