HomeRig VedaMandala 1Sukta 52Mantra 12
Previous Mantra
Next Mantra

Rig Veda 1.52.12: Mandala 1, Sukta 52, Mantra 12

Sukta 1.52

Rishi: Viśvāmitra Gāthina
Devata: Indra
Chandas: Triṣṭubh

त्वमस्य पारे रजसो व्योमनः स्वभूत्योजा अवसे धृषन्मनः । चकृषे भूमिं प्रतिमानमोजसोऽपः स्वः परिभूरेष्या दिवम् ॥

tvám asyá pāré rájasaḥ vyòmanaḥ svabhū́ty-ojā́ aváse dhṛ́ṣan-manaḥ | cakṛ́ṣe bhū́miṃ prati-mā́nám ójasaḥ ’páḥ svàḥ paribhū́r eṣyā́ dívam ||

汝はこの中界の彼方にあり、存在は広大、力において自生し、われらを護るために、敢然たる心の者よ。汝は大地を汝の力の尺度として造り、諸水と光明の界(スヴァル)を包みつつ、天へと進みゆく。

त्वम्thou (you)
त्वम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयुष्मद्
अस्यof this (of it)
अस्य:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootइदम्
पारेon the far side
पारे:
अधिकरण
TypeNoun
Rootपार (प्रातिपदिक)
रजसःof the space/region (rajas)
रजसः:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootरजस्
व्योमनःof the sky/firmament
व्योमनः:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootव्योमन्
स्वभूतिby (thy) own might/natural power
स्वभूति:
करण
TypeNoun
Rootस्वभूति (प्रातिपदिक) < स्व + भूति
ओजाःstrength, vigor
ओजाः:
कर्तृ (विशेषणवत्)
TypeNoun
Rootओजस्
अवसेfor help, for aid
अवसे:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootअवस्
धृषन्मनःhaving daring mind; bold-minded
धृषन्मनः:
कर्तृ (त्वम्-सम्बन्धि विशेषण)
TypeAdjective (epithet)
Rootधृषन्-मन् (बहुव्रीहि/कर्मधारय: धृषन् + मनस्)
चकृषेthou hast made
चकृषे:
क्रिया
TypeVerb
Rootकृ
भूमिम्the earth
भूमिम्:
कर्म
TypeNoun
Rootभूमि
प्रतिमानम्a measure, standard, counterpart
प्रतिमानम्:
कर्म (भूमिम्-विशेषण/अपादानार्थक-उपमानभाव)
TypeNoun
Rootप्रतिमान (प्रातिपदिक)
ओजसःof strength
ओजसः:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootओजस्
अपःthe waters
अपः:
कर्म
TypeNoun
Rootअप्
स्वःthe heaven, the luminous world
स्वः:
कर्म/अधिकरण (गन्तव्य)
TypeNoun
Rootस्वर्
परिभूःoverpowering, surpassing
परिभूः:
कर्तृ (त्वम्-सम्बन्धि विशेषण)
TypeVerb (participial/nominal form)
Rootपरि-भू
एष्याःgoing to go; about to reach
एष्याः:
कर्तृ (त्वम्-सम्बन्धि विशेषण)
TypeVerb (future/gerundive-like form)
Rootइष्/एष् (गमनार्थ) अथवा √इ (एष्य- भविष्यत् कृदन्त)
दिवम्the heaven, sky
दिवम्:
कर्म/अधिकरण (गन्तव्य)
TypeNoun
Rootद्यौ/दिव्

Ask anything about this verse

Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.

Not sure where to start?

A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.

Read Rig Veda in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.

Continue reading in the Vedapath app

Open in App