Shloka 11

युद्धे अङ्गद-मैन्द-द्विविद-राक्षसयुद्धम्; कुम्भस्य प्रादुर्भावः तथा सुग्रीवेण पराभवः

Sarga 76: Angada and the Vanara chiefs battle Kampana, Prajaṅgha, Yūpākṣa, Śoṇitākṣa; Kumbha enters and is checked by Sugrīva

Devanagari script

तंप्रगृह्यमहाखडगंविनद्य च पुनःपुनः ।वालिपुत्रोऽभिदुद्रावरणशीर्षेपरानरीन् ।।।।

Transliteration

taṃ pragṛhya mahā-khaḍgaṃ vinadya ca punaḥ punaḥ |

vāliputro 'bhidudrāva raṇaśīrṣe parān arīn ||

Translation

その大剣を取り上げ、幾度も咆哮しつつ、ヴァーリの子は戦の先頭に立って敵勢へと突進した。

Word by Word

• तम्: that (sword)
• तम्: कर्म (Object)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• प्रगृह्य: having seized
• प्रगृह्य: पूर्वकालक्रिया (Adverbial)
• Type: Indeclinable
• Root: ग्रह् (धातु)
• Form: क्त्वा (absolutive) from ग्रह् with उपसर्गः प्र

• महाखड्गम्: great sword
• महाखड्गम्: कर्म (Object)
• Type: Noun
• Root: महा+खड्ग (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; समासः महा (विशेषण)+खड्ग

• विनद्य: having roared
• विनद्य: पूर्वकालक्रिया (Adverbial)
• Type: Indeclinable
• Root: नद् (धातु)
• Form: क्त्वा (absolutive) from नद् with उपसर्गः वि

• च: and
• च: समुच्चय
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय

• पुनः: again
• पुनः: क्रियाविशेषण
• Type: Indeclinable
• Root: पुनः (अव्यय)
• Form: अव्यय; पुनरावृत्तिवाचक (adverb)

• पुनः: again
• पुनः: क्रियाविशेषण
• Type: Indeclinable
• Root: पुनः (अव्यय)
• Form: अव्यय; पुनरावृत्तिवाचक

• वालिपुत्रः: Vāli's son (Aṅgada)
• वालिपुत्रः: कर्ता (Subject)
• Type: Noun
• Root: वालि+पुत्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (वालिनः पुत्रः)

• अभिदुद्राव: rushed towards
• अभिदुद्राव: क्रिया (Verb)
• Type: Verb
• Root: द्रु (धातु)
• Form: लिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्; उपसर्गः अभि

• रणशीर्षे: at the battle-front
• रणशीर्षे: अधिकरण (Location)
• Type: Noun
• Root: रणशीर्ष (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; समासः रणस्य शीर्षम् (battle-front)

• परान्: other, opposing
• परान्: कर्म-विशेषण
• Type: Adjective
• Root: पर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; अरीन् इति विशेषण

• अरीन्: enemies
• अरीन्: कर्म (Object)
• Type: Noun
• Root: अरि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन

Context

Vali's son, seizing that great sword again and again, roaring to finally terminate the remaining Rakshasas, went forward.

Characters & Entities

• Aṅgada
• Vāli

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

It portrays the dharma of leadership in crisis: the strong protect the collective by taking the front line, accepting risk for the sake of the righteous cause.

What is the narrative situation?

After striking effectively, Aṅgada continues the assault, charging forward to engage remaining enemies.

Which character virtue is emphasized?

Nāyakatva (leadership) and abhayam (fearlessness): Aṅgada advances at the battle’s head, inspiring allies by example.