Previous Verse
Next Verse

Shloka 33

त्रिजटास्वप्नवर्णनम्

Trijata’s Dream-Omens and the Rakshasis’ Reversal

शङ्खदुन्धुभिनिर्घोषैर्नृत्तगीतैरलङ्कृतः।।5.27.32।।आरुह्य शैलसङ्काशं मेघस्तनितनिस्स्वनम्।चतुर्दन्तं गजं दिव्यमास्ते तत्र विभीषणः।।5.27.33।।चतुर्भिस्सचिवैः सार्थं वैहायसमुपस्थितः।

āruhya śailasaṅkāśaṃ meghastanitanissvanam |

caturdantaṃ gajaṃ divyam āste tatra vibhīṣaṇaḥ ||5.27.33||

caturbhiḥ sacivaiḥ sārthaṃ vaihāyasam upasthitaḥ |

ヴィビーシャナは、山のごとく巨大で雷雲の轟きのように鳴り響く、四本の牙をもつ神妙なる象に乗り、四人の大臣を伴って大空へと舞い上がった。

समाजःassembly, crowd
समाजः:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootसमाज (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग; प्रथमा एकवचन; (Masculine nominative singular)
and
:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक (conjunction)
मयाby me
मया:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; तृतीया एकवचन; (Instrumental singular)
दृष्टःwas seen
दृष्टः:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि कृदन्त (PPP); पुल्लिङ्ग, प्रथमा एकवचन; (PPP, masc nom sg)
गीत-वादित्र-निःस्वनःsound of songs and instruments
गीत-वादित्र-निःस्वनः:
Samānādhikaraṇa (समानाधिकरण)
TypeNoun
Rootगीत (प्रातिपदिक) + वादित्र (प्रातिपदिक) + निःस्वन (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग; प्रथमा एकवचन; (Masculine nominative singular); तत्पुरुषः (गीतस्य वादित्रस्य च निःस्वनः = sound of singing and instruments)
पिबताम्of (those) drinking
पिबताम्:
Ṣaṣṭhī-sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeVerb
Rootपा (धातु) + शतृ (कृदन्त)
Formशतृ-प्रत्ययान्त वर्तमानकाले कृदन्त (present active participle); षष्ठी बहुवचन; (Genitive plural: ‘of those drinking’)
रक्त-माल्यानाम्of those with red garlands
रक्त-माल्यानाम्:
Ṣaṣṭhī-sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootरक्त (प्रातिपदिक) + माल्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; षष्ठी बहुवचन; (Genitive plural); तत्पुरुषः (रक्तानि माल्यानि येषाम्)
रक्षसाम्of the rakshasas
रक्षसाम्:
Ṣaṣṭhī-sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootरक्षस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; षष्ठी बहुवचन; (Genitive plural)
रक्त-वाससाम्of those wearing red garments
रक्त-वाससाम्:
Ṣaṣṭhī-sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootरक्त (प्रातिपदिक) + वासस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; षष्ठी बहुवचन; (Genitive plural); तत्पुरुषः (रक्तानि वासांसि येषाम्)

" A large group of demons was seen collected together, drinking, wearing red garlands and red clothes, singing and playing musical instruments.

V
Vibhīṣaṇa

FAQs

Right leadership is linked with right counsel: the presence of ministers suggests governance guided by deliberation rather than tyranny.

Trijaṭā’s dream portrays Vibhīṣaṇa rising with attendants—an omen that he will move away from Rāvaṇa’s adharmic path.

Prudence and alignment with righteous governance—Vibhīṣaṇa is shown with advisors, not as an isolated despot.